Zoek in de site...

Jaarboek 2010 Waarheidsvinding en waarheidsbeleving

Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2010

lijn kort

Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2010
Waarheidsvinding en waarheidsbeleving
Redactie: Carla van Baalen, Willem Breedveld, Marij Leenders, Johan van Merriënboer, Jan Ramakers, Jouke Turpijn



Inhoudsopgave (pdf, 74 kB)

Downloaden (pdf, 2,2 MB)

lijn 1px kort

‘De essentie van het schrijven is het zoeken naar de waarheid en de essentie van de politiek is juist het verhullen ervan', zo schijnt de Amerikaanse schrijver en essayist Gore Vidal ooit in een interview te hebben gezegd. Volgens de politicoloog Jos de Beus draait het in de politiek helemaal niet om de waarheid, maar om ‘voortgaande meerderheidsvorming inzake de vraag wat het algemeen belang van vrije en gelijke burgers inhoudt en wat dit betekent voor de praktische doelen en prioriteiten van de overheid'. Waarom proberen parlementaire onderzoeks- en enquêtecommissies dan toch aan waarheidsvinding te doen? Hoe doen ze dat? Welke rol speelt het begrip waarheid in het politieke debat? In hoeverre kan men in een parlementaire democratie de waarheid claimen? En hoe beleven wij al die waarheden?

In een inleidend essay waarschuwt de journalist Marcel ten Hooven tegen politici die de waarheid als doel van de politiek zien. De historici Joris Oddens en Jouke Turpijn laten zien welke functie waarheid (en gezond verstand!) vervulden in het politieke debat in het eerste Nederlandse parlement, ten tijde van de Bataafse Republiek, en omstreeks de vestiging van de moderne Nederlandse parlementaire democratie in 1848. Oud-fractiemedewerker van ARP en CDA en publicist Joop van Rijswijk betoogt in zijn bijdrage dat de Nederlandse politiek zich in de twintigste eeuw regelmatig heeft laten leiden door de misperceptie van de eigen internationale positie. De bestuurswetenschappers Arco Timmermans en Gerard Breeman stellen de vraag in hoeverre de waarheid van Kamervragen, troonredes en regeerakkoorden  afwijkt van die van verkiezingsbeloftes en welke oorzaken aan die afwijkingen ten grondslag liggen. De historicus Dirk Jan Wolffram analyseert de parlementaire enquêtes die tussen 1983 en 2003 zijn gehouden. De politicoloog Philip van Praag vraagt zich af in hoeverre de media in de moderne verhoudingen nog in staat zijn tot waarheidsvinding, waarbij hij een onderscheid maakt tussen onderzoeksjournalistiek en verslaggeving. Het commissielid Marjan Schwegman kijkt terug op het werk van de commissie-Davids over de Nederlandse betrokkenheid bij de oorlog in Irak. Ten slotte vertelt commissievoorzitter Jan de Wit in een interview over het onderzoek van de Parlementaire onderzoekscommissie financieel stelsel. Opvallend is hoe positief Schwegman en De Wit zijn over de resultaten van hun poging tot waarheidsvinding.

Marij Leenders presenteert in de rubriek ‘Spraakmakend debat' het Tweede Kamerdebat over de voortzetting van de Nederlandse militaire aanwezigheid in Afghanistan, waarbij opvalt hoe bewindslieden zich vasthielden aan formalistische standpunten, en hoe Kamerleden zich tegelijkertijd te buiten gingen aan ruwheid van toon in het debat. Dit debat luidde de val van het kabinet-Balkenende IV in. Het egodocument, dat aansluit bij het actuele thema ‘kabinetsformatie', wordt ingeleid door Alexander van Kessel. Hij onthult de waarheid van een ‘geheim van Soestijk': een gesprek van koningin Juliana met PvdA-fractievoorzitter Anne Vondeling tijdens de formatie van 1963.

Dit Jaarboek bevat necrologieën over Edzo Toxopeus, Chris van Veen, Hans van Mierlo, Marcus Bakker, Hans Dijkstal, Harry Peschar en Henk Vonhoff. De laatste schreef het portret van partijgenoot Toxopeus. Hij overleed helaas kort voor het ter perse gaan. Recensies van recente vakliteratuur  en de parlementaire kroniek van het afgelopen jaar maken het Jaarboek ten slotte compleet.

ISBN 978 94  6105 363 3
NUR 680
Paperback
Geïllustreerd
223 pag.


Artikelen

Marcel ten Hooven, Bevrijd van de onverbloemde waarheid. Het is oppassen geblazen met politici die de waarheid als doel van politiek zien (pdf, 261 kB)

Joris Oddens en Jouke Turpijn, Waarheid en gezond verstand in het Nederlandse parlement rondom 1798 en 1848 (pdf, 357 kB)

Joop van Rijswijk, Verbeelding en werkelijkheid. Nederland en de ‘internationale waarheid’ (pdf, 267 kB)

Arco Timmermans en Gerard Breeman, Politieke waarheid en dynamiek van de agenda in coalitiekabinetten (pdf, 620 kB)

Dirk Jan Wolffram, Witte pakken en integraalhelmen. Waarheidsvinding in de tweede golf van parlementaire enquêtes, 1983-2003 (pdf, 333 kB)

Philip van Praag, Doen de media nog aan waarheidsvinding? (pdf, 208 kB)

Marjan Schwegman, In een achterkamertje zoeken naar de waarheid. Terugblik op het Irakonderzoek door een lid van de commissie-Davids (pdf, 171 kB)

Interview

Carla van Baalen en Jan Ramakers, ‘Ik denk dat we de waarheid wel te pakken hebben.’ Interview met voorzitter De Wit van de parlementaire onderzoekscommissie financieel stelsel (pdf, 222 kB)

Herinneringen/necrologie

H.J.L. Vonhoff †, De liberale trendsetter. Edzo Toxopeus (1918-2009) (pdf, 217 kB)

Wim Kok, De man van Wassenaar. Chris van Veen (1922-2009) (pdf, 191 kB)

Erwin Dijk en Gerrit Voerman, Van paria tot gerespecteerd parlementariër: Marcus Bakker (1923-2010) (pdf, 191 kB)

Jan Vis, Gepassioneerd betrokken bij de publieke zaak. Hans van Mierlo (1931-2010) (pdf, 190 kB)

Annemarie Jorritsma, In memoriam Hans Dijkstal (1943-2010) (pdf, 178 kB)

Peter de Waard, Bij Peschar werd het rood nooit roze. Postuum Henri (Harry) Peschar (pdf, 139 kB)

Frits Korthals Altes, Overtuigd liberaal, overtuigend redenaar en bestuurder. Henk Vonhoff (1931-2010) (pdf, 236 kB)