Zoek in de site...

Afgetreden ministers en staatssecretarissen, 1918-2002

Dit onderzoek gaat over leden van Nederlandse kabinetten die zich gedwongen voelden af te treden als gevolg van een politieke aanleiding. Waarom precies moest een minister of staatssecretaris het veld ruimen? Wie had op het vertrek het meeste invloed? Wat zegt dat over de machtsverhoudingen aan het Binnenhof? Traden er in de loop van de twintigste eeuw veranderingen op in de politieke machtsverhoudingen, regels en conventies met betrekking tot een individuele politieke crisis? Wat was de betekenis van het ontslag? Historici Charlotte Brand en Anne Bos onderzochten deze vragen in afzonderlijke periodes.

Charlotte Brand deed onderzoek naar de periode 1918-1966. In deze periode waren het aanvankelijk vooral ministers van Oorlog en Marine die het veld moesten ruimen. Opvallend is de grote rol die koningin Wilhelmina speelde bij het aanzoeken én bij het wegsturen van bewindslieden. Het onderzoek is voornamelijk gebaseerd op persoonlijke archieven, kranten, partijarchieven, parlementaire verslagen en literatuur. Het proefschrift Gevallen op het Binnenhof. Afgetreden bewindslieden 1918-1966 is op 8 januari 2016 met succes verdedigd. Het is hier verkrijgbaar.

Anne Bos bestudeerde de periode 1967-2002. In deze periode leveren diverse ministers en staatssecretarissen hun portefeuille in als gevolg van parlementaire onderzoeken. De toenemende invloed van de media op de politiek, met name de televisie, is eveneens kenmerkend voor dit recente verleden. Bij dit onderzoek wordt tevens gebruik gemaakt van interviews en audiovisuele bronnen. Op 28 maart 2018 is Anne Bos op haar onderzoek gepromoveerd. Het boek is hier te bestellen.