‘Het kan weleens zwaar zijn’, gaf onderzoeker Bernard van Gastel (duurzame digitalisering) al eerder aan over de fietsvakantie die hij elk jaar met zijn partner en kinderen (6 en 8 jaar oud) maakt. ‘Vooral als het regent’, voegde hij daar nog aan toe.
De zomer van Bernard van Gastel: 'De wetenschapper komt soms even in mij naar boven tijdens de vakantie’
Het favoriete zomermoment van onderzoeker Bernard van Gastel komt er weer aan: de fietsvakantie met zijn partner en twee kinderen. Dit jaar wordt de tiende keer: ‘in totaal hebben we nog maar twee tenten versleten.’
Dat bleek in mei weer. Toen hij met het gezin een weekend wilde gaan oefenen voor de fietsvakantie. Hier vlakbij, in Groesbeek. Net dát weekend regende het pijpenstelen met flinke onweer. Toen viel het fietsweekend letterlijk in het water. Van Gastel: ‘We hebben inmiddels geleerd: we nemen het zekere voor het onzekere en gaan dan niet. Want hoe houd je het op die manier leuk? De oefenweekenden zijn vooral bedoeld om de kinderen enthousiast te maken.’
Hij herinnert het zich nog goed: dat ene weekend met soortgelijk weer waarbij ze al in Amersfoort waren. Het gevolg: de regen kwam niet alleen bovenop de tent, maar ook van onderen. ‘Onze dochter was ook nog eens hartstikke ziek. Toen was het feest compleet.’ Bernard en zijn partner schoten meteen in de vaste taakverdeling. Hij ruimde de vierpersoonstent op en bond ‘m achterop zijn fiets. Hup, al het speelgoed van de kinderen aan de andere kant van zijn fietstas. Zijn partner pakte ondertussen de kookspullen tactisch in. ‘Op naar huis. Je moet durven evalueren, aanpassen en doorgaan. Daar komt de wetenschapper weer even in mij naar boven tijdens de vakantie.’
Ook heeft er weleens een campingeigenaar het gezin uit hun lijden verlost toen de weergoden het wederom niet gezind waren. Van Gastel moet erom lachen als hij eraan terug denkt: ‘Toen ging onze tent kapot door de hevige regenval. Hij gaf ons de sleutel van een of ander hok. Bleek een jeugdhonk te zijn. Daar lagen we gelukkig wel droog, maar mét gerammel aan de deur de hele nacht door.’
Mountainbikes
Je zal het na deze voorbeelden wellicht verwachten: ‘Veel mensen begrijpen niet waarom we dit doen. Er heerst nog veel onbegrip, merk ik. Wij hebben wel een globaal plan, maar bekijken per dag waar we zin in hebben. Alles is goed. De kinderen vinden lange stukken over asfaltwegen fietsen nu ‘saai’. Mountainbiken vinden ze leuker. Nu hebben mijn partner en ik ook twee mountainbikes gekocht.’
Ook zijn ze als gezin al fietsend met de hele vakantie uitrusting naar school gegaan. ‘Er was een uurtje waarin ouders voor de klas iets mochten vertellen. Wij hebben over onze fietsvakantie verteld. Onze kinderen hadden de meeste praatjes. Toen hebben we met hun klasgenoten onze vierpersoonstent opgezet op het schoolplein.’
De conclusie was ook: voor zijn kinderen is een fietsvakantie heel normaal, maar voor klasgenootjes niet. Zij stelden de ene na de andere vraag. ‘Verre reizen zijn voor veel mensen normaal. Maar er zijn zoveel mooie gebieden in de Benelux waar we voorbijrijden omdat we ver weg ‘moeten’.’
Het onbegrip voor dit soort vakantie, merkt Van Gastel vaak ook als hij met zijn gezin aankomt op een nieuwe kampeerplek en alles voor de overnachting uit de fietstassen haalt. ‘Vakantiegangers maken vaak een praatje met ons als we aanfietsen. Hoe wij dat toch doen met die paar tassen? Dat vind ik ook wel weer hilarisch want voor ons betekent kamperen mobiel zijn. Als we de boel inpakken, zijn we binnen een uur weg.’
Achtjes
Deze zomer gaan ze voor het eerst op mountainbikefietsvakantie. ‘Dat mijn partner en ik ook een mountainbike moesten aanschaffen, was nodig. Op onze vakantiefietsen konden we meer bagage meenemen. Maar er zit geen vering in. Het zijn logge fietsen. Toen we met onze vorige fietsen op een mountainbikepad fietsten, reageerden mountainbikers knorrig. Dat begrepen we ook wel.’
Ze beginnen hun zomervakantie met een week in Nederland fietsen. Alleen over mountainbikepaden. Daarna even thuis zijn want dan slapen er Vierdaagsewandelaars bij hen thuis. Om vervolgens weer met de moutainbikes op pad te gaan: eerst een week Oostenrijk, dan een week Zwitserland om af te sluiten in Duitsland. Inmiddels gaan ze áls ze naar het buitenland gaan met de auto op pad, stoppen ze ergens en fietsen ze er ‘achtjes’. ‘Onze auto parkeren we in het midden van dat achtje. En dan fietsen we twee lussen, waardoor we altijd weer langs onze auto fietsen. Daar ligt dan reservekleding in bijvoorbeeld.’
Essentials
Dit jaar staat alweer hun tiende fietsvakantie op de planning. Dit is de achtste waarbij Van Gastel niet meer alleen met z’n partner op fietsvakantie gaan. Waar in 2018 80% van de fietskar besloeg uit een pasgeboren dochter van drie maanden en vooral heel veel luiers, fietst dochterlief inmiddels zelf achter haar ouders aan. Ze heeft inmiddels ook een klein tasje achterop gebonden met wat eigen spulletjes erin. ‘Op fietsvakantie gaan met z’n vieren betekent vooral één kwaliteit bezitten: de kunst van het niet inpakken. Alleen de essentials gaan mee. Voor ons betekent dat: een wcpotje, de tent, luchtbedden, opblaaskussens, stoeltjes en kookwaar. Het voordeel? We zijn nooit iets kwijt!’
Je hebt ook niet zoveel nodig, legt Van Gastel uit. ‘In ieder geval genoeg speelgoed, anders raken de kinderen verveeld. Vorig jaar hadden we zes kilo speelgoed mee, al merkten we op vakantie dat de kinderen er al snel achter kwamen dat er buiten zóveel te doen is. Uiteindelijk zijn we de hele dag buiten. Maar toch is het belangrijk om speelgoed mee te nemen. Ze geven hun speelgoed een speciaal plekje in de tent. Zo maken ze hun plek eigen en hebben ze houvast die ze ook nodig hebben.’
Pannen opvouwen
Kamperen is er met de paplepel ingegoten want kamperen met zijn ouders was voor Van Gastel als kind al vaste prik in de meivakantie. ‘Inmiddels merk ik wel hoeveel beter al het materiaal is geworden. Er is zoveel lichtgewicht spul nu. De pannen die we meenemen kunnen we opvouwen en hop: ineens zijn ze plat.’ Hij lacht verwonderd: ‘De stoeltjes die we meenemen zijn nu maar 500 gram per stuk.’ Al hecht hij wel waarde aan een beetje comfort: ‘Waar ik zelf als kind op een luchtbed van twee centimeter dik sliep, ben ik blij dat we nu luchtbedden hebben van acht centimeter. Wauw, wat ligt dat lekker!’
Door zijn jarenlange kampeerervaring ziet Van Gastel ook hoe digitalisering op vakantie oprukt. Hij pleit juist voor duurzame digitalisering, hetgeen waar hij onderzoek naar doet. ‘Vroeger betaalde je een overnachting met contant geld in een envelop. Nu moeten we tikkies betalen. Overal is wifi. Veel mensen zitten bij hun tent de hele dag op hun telefoon. Natuurlijk doe ik dat ook weleens, maar dan vooral om de dag erna voor te bereiden. Alles digitaal: het avontuur gaat er op die manier voor mij toch een beetje af.’
Vooral aan het einde van zijn fietsvakantie staat hij stil bij wat hij in het nieuwe collegejaar wil bereiken: ‘Ik vind het belangrijk om impact te maken. Niet door puur onderzoek te doen, maar juist door in verbinding te staan met de maatschappij.’
Dat laatste doet hij ook op fietsvakantie, want: ‘Als je op een vakantie veel praatjes met onbekenden maakt, dan is dat wel tijdens een fietsvakantie. Soms praat ik ook over mijn werk. Mensen reageren dan verbaasd, nieuwsgierig. Ik merk dat digitalisering voor velen ongrijpbaar is. De datacentra die veel energie slurpen om Netflixseries te kunnen streamen staan overal, maar toch is het voor mensen lastig te begrijpen. Als ik fiets, zie ik die datacentra, elektriciteitscentrales en blokkendozen waarvan ik niet altijd kan inschatten of het een datacentrum is of niet.’ Hij zucht: ‘Het landschap past zich daaraan aan en dat heeft veel effect.’
Toch vindt Van Gastel het belangrijk om ook langs deze plekken te fietsen met zijn gezin. ‘Als je alleen maar van toeristische attractie via een mooie route naar een andere toeristische attractie fietst, geeft dat een vertekend beeld. Tuurlijk, ik maak mij dan zorgen over de toekomst van mijn kinderen maar het geeft mij ook de drive om mijn schouders er weer extra onder te zetten als ik aan het werk ga.’
Alle fietsavonturen volgen? Volg het gezin op Instagram: @fietsvakantiemetkinderen.
Zomerserie
Dit verhaal maakt deel uit van de zomerserie van Radboud Recharge. In de zomerserie van dit jaar spreken we onderzoekers niet alleen over hun onderzoek, maar juist over hun zomer: het moment waarin ze opladen. Wat is hun favoriete zomermoment? Voor Bernard van Gastel is dat met zijn gezin op fietsvakantie gaan. Alleen maar buiten zijn. Benieuwd naar de andere verhalen? Je leest ze op onze themapagina.
Contactinformatie
- Gaat over persoon
- dr. B.E. van Gastel (Bernard)
- Thema
- Zomerspecial