1. Wapen je tegen de hitte, maar volg niet álle adviezen op
Of de vonken van dit WK af zullen vliegen, is nog de vraag. Maar de temperatuur zal in meerdere wedstrijden ruim boven de dertig graden liggen.
In aanloop naar de Nijmeegse Vierdaagse tipte inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels lopers al eens over hoe ze het best kunnen omgaan met de warmte. Zijn adviezen toen: draag lichte kleding, wen alvast aan de warmte, drink voldoende en pas je wandeltempo aan.
Wat dat betreft is Nederland goed voorbereid. Aan de hypermoderne tenues kan het niet liggen, en de ploeg is al ruim een week in Amerika om aan de (weers)omstandigheden te wennen. Ook voldoende drinken zal geen probleem zijn, want tijdens iedere wedstrijd vinden behalve de reguliere pauze twee drinkpauzes plaats.
Dan nog dat tempo: natuurlijk is het niet verstandig om gelijk alle energie te verspillen, maar een al te laag tempo is voor goede prestaties niet aan te raden. Gelukkig kunnen de Oranjespelers zich, in tegenstelling tot vierdaagselopers, laten wisselen wanneer ze op zijn.
2. Omarm de stress (vooral als keeper)
Onder stress is ons motorisch systeem beter voorbereid om tot goede actie over te gaan dan in ontspannen toestand. Dit ontdekte neurowetenschapper Yvonne Visser tijdens haar promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit.
Visser zette in haar onderzoek proefpersonen onder druk door op onverwachte momenten een klein elektrisch schokje op de vinger toe te dienen. ‘Dat bracht deelnemers aan het experiment in een constante staat van stress, vergelijkbaar met wat je zou voelen als je keeper tijdens een penaltyserie op het WK.’ Tegelijkertijd moesten de proefpersonen reageren op plots verschijnende visuele punten. De neurowetenschapper keek vervolgens naar de sterkte van spierreflexen en zag dat deze verhoogd waren onder stress.
‘We zagen dat de reflex van de spieren groter was als iemand onder stress stond. Het verschil tussen een beweging naar links of rechts was duidelijker. In stressvolle situaties is de communicatie tussen brein en spieren dus sterker.’
Het Nederlands elftal kan alle hulp tijdens de penaltyseries gebruiken, want we kunnen zonder overdrijven stellen dat Oranje kampt met een penaltysyndroom. Dit bleek andermaal tijdens de laatste twee wereldkampioenschappen waar Oranje aan deelnam, toen het na penalty’s werd uitgeschakeld door Argentinië. Dus aan de keepers Bart Verbruggen, Robin Roefs en Mark Flekken: omarm de stress en vertrouw dan op jullie sterkere reflexen.
3. Luister muziek na de stress
Waar stress vlak voor en tijdens de wedstrijden kan bijdragen aan betere prestaties, is het belangrijk om na afloop weer rustig te worden, bijvoorbeeld door wat muziek te luisteren. Je zou denken dat kalme muziek het best werkt, maar psycholoog Krisna Adiasto concludeerde dat het muziekgenre geen rol lijkt te spelen bij de liedjes die we kiezen om te herstellen van stress.
Adiasto en zijn collega’s onderzochten welk soort muziek het beste helpt bij stressherstel en waarom. De onderzoekers gebruikten vragenlijsten om 470 deelnemers met verschillende nationaliteiten te vragen naar de nummers die hen beter laten voelen na stress. ‘De antwoorden die we kregen waren verrassend’, zegt Adiasto. ‘Als je naar eerder onderzoek kijkt, zou je denken dat mensen klassieke muziek kiezen, maar het ging van hardstyle tot klassiek en van soundtracks tot ambiente muziek.’
Op basis van de vragenlijsten werd een lijst van 1296 nummers samengesteld. De onderzoekers ontdekten dat stressherstellende nummers gemeenschappelijke kenmerken hebben. Adiasto categoriseert ze in twee groepen: rustige nummers in majeur modus, zoals Memories van Maroon 5 en Take Me Home, Country Roads van John Denver, en nummers in mineur modus die gematigd energiek zijn, zoals Shape of You van Ed Sheeran en Nothing Else Matters van Metallica. De nummers worden vaak uitgevoerd in toonsoort E, met een gematigd tempo in 4/4-maat.
Het elftal dat in 2014 derde werd op het WK in Brazilië had dit goed begrepen. Na iedere gewonnen wedstrijd draaiden ze Happy van Pharrell Williams. Hopelijk geeft dit toernooi ook volop aanleiding om overwinningsmuziek te draaien.
Foto via Wikimedia Commons
