Podcast
Dinsdag 7 november 2023 | Berchmanianum BM 3.200, Houtlaan 4, Radboud Universiteit Bekijk de aankondiging
Verslag
Door Pam Tönissen
Goede relaties met je collega’s: hoe doe ik dat?
Collega’s hebben we op de Radboud Universiteit allemaal, maar wat betekent het eigenlijk om goede relaties met hen te hebben? Hoe vind je de balans tussen vriendschappelijkheid en professionaliteit? En hoort vriendschap wel thuis in een professionele setting? Over deze vragen gingen medewerkers van de Radboud Universiteit in gesprek, in het mooie Berchmanianum, om zo tot meer verdieping en inzichten te komen.
Vrienden of collega’s?
Programmamaker Nort Vlemmix leidde het gesprek in door een rondje te maken: wat is voor jou een goede collega? Er werd van alles genoemd: vertrouwen, openheid, humor, op iemand kunnen bouwen. Hierop legde Vlemmix de groep de volgende stelling voor: mijn ideale collega is een vriend.
Hierover verschilden de meningen onmiddellijk. Want vriendschap kan in een professionele context ook ingewikkeld zijn. Een beetje afstand tussen jou en je collega’s kan helpen om de balans tussen werk en privé te bewaken. Bovendien kan het lastig zijn om problemen aan te kaarten als je het gevoel hebt dat je daarmee je vriendschap met iemand op het spel zet. En als er hiërarchie in het spel is, wordt het nog ingewikkelder. Hoe informeler een relatie wordt, hoe gemakkelijker het is om de hiërarchie – en de machtsverschillen die hierbij komen kijken – uit het oog te verliezen. Zo kun je bijvoorbeeld op een onbewaakt moment persoonlijke informatie delen die voor de ander eigenlijk te ver gaat. Ten slotte kunnen er, als er vriendschappelijke verhoudingen ontstaan, ook groepjes ontstaan. Soms met uitsluiting van andere collega’s tot gevolg.
Anderzijds, zo merkte één van de deelnemers op, is het niet te voorkomen dat de ene collega je meer ligt dan de andere. Hier moet ook ruimte voor zijn. Openheid en vertrouwen spelen hierbij een cruciale rol, evenals goed leiderschap: als een leidinggevende goed op de hoogte is van de onderlinge verhoudingen binnen een team, kan deze erop letten dat er niet steeds die ene collega wordt overgeslagen als er een etentje wordt gepland.
Identiteit en verwachtingen
“Zijn we allemaal wel één persoon, of hebben we meerdere identiteiten?” vroeg Vlemmix. “Hebben we bijvoorbeeld een professionele identiteit en een privé identiteit waartussen we wisselen?” De meeste deelnemers knikten instemmend, en één van hen gaf het voorbeeld van felgekleurde kleding om te illustreren dat het soms ingewikkeld is om te bepalen wanneer je welk stuk van je identiteit moet laten zijn. “Een felgekleurde trui kan je uniek maken, terwijl je er in een andere context misschien minder serieus door genomen wordt.” Bovendien, zo vulde een ander aan, is het onderscheid niet zo duidelijk. Soms beland je in een heel persoonlijk gesprek met een collega en zie je elkaar even als privé personen, terwijl je daarna weer in een brainstormsessie kunt zitten en elkaar weer volledig als professionals ziet.
Hoe authentiek je bent hangt dus erg af van context, en van de cultuur op je werkplek. “Zijn we dan continu aan het calculeren?” vroeg Vlemmix. In zekere zin wel, vonden de meeste deelnemers. In elke sociale context worden er weer andere dingen van je verwacht. Zelfs op bezoek bij je grootouders probeer je bepaalde verwachtingen te navigeren. Dit hoeft niet negatief te zijn: het kan soms juist helpen om een relatie af te bakenen. Ingewikkelder wordt het weer als er onbewuste verwachtingen mee gaan spelen die niet worden uitgesproken. Wie is er verantwoordelijk voor een verwachting die onuitgesproken blijft? Kun je verwachten dat iemand zich aanpast zonder diegene ergens op aan te spreken. De meeste deelnemers vonden dat deze verantwoordelijkheid bij degene met de verwachting ligt. “Maar het hangt ook deels af van hoe conventioneel een verwachting is,” voegde een deelnemer toe.