De Gelderlander, 5 september 2026
Terwijl Duitsland Rusland officieel verantwoordelijk houdt voor een mislukte droneaanval op het vliegveld van Leipzig, heeft de Amerikaanse president iets heel anders aan zijn hoofd: afgelopen woensdag suggereerde Donald Trump dat de “straat van Hormuz” de “Trump straat” genoemd zou moeten worden. Dat is de zoveelste uiting van zelfverheerlijking van een megalomane machthebber, dit keer geprojecteerd op een zeestraat die Iran blokkeert als gevolg van een zinloze Amerikaanse oorlog in Iran. Een reactie van Trump op de mislukte Russische aanval op NAVO-grondgebied schitterde echter in afwezigheid. Het is hoog tijd om ons hardop af te vragen of de Verenigde Staten nog wel onze bondgenoot zijn.
Dergelijke uitspraken van Trump zijn namelijk niet enkel retorisch. Ze staan ook symbool voor iets anders: dit is een president die het script van autocraten nauwgezet volgt. Het is helemaal in lijn met Trumps uitspraak enkele weken geleden dat hij de Noord-Koreaanse dictator, Kim-Jung-Un, als “vriend” beschouwt, terwijl hij Amerikaanse troepen terug wil trekken uit het democratische en westersgezinde Zuid-Korea. Het is ook in lijn met het gedrag van een president die meer affiniteit heeft met de Russische president Poetin, ondanks, of misschien zelfs dankzij, zijn rol als agressor in de oorlog in Oekraïne, dan met zijn Oekraïense collega, Zelenski.
Het feit dat Russische drones het afgelopen jaar steeds verder het NAVO-grondgebied indringen moet in dat licht gezien worden: de Amerikaanse sloopkogelpolitiek onder Trump geeft ruim baan aan de oorlogszucht van Poetin. Terwijl de Europese Unie afgelopen woensdag het 22e sanctiepakket tegen Rusland voorbereidde, zei een zeer zelfverzekerde Poetin op een persconferentie dat zijn “vrienden”, de Amerikanen, altijd welkom zijn in Moskou en dat hij zich verheugt op het volgende bezoek van Trumps gezanten, Jared Kushner en Steve Witkoff. Volgens Russiche bronnen vindt dat bezoek dit weekend al plaats. Het feit dat het om Trumps schoonzoon en zakenvriendje gaat is veelzeggend: met diplomatie heeft dit niets te maken. Dit zijn maffiose praktijken van een machtswellustige president.
Zelenski’s aankondiging eergisteren dat deze gezanten ook naar Kyiv gaan om een einde aan de oorlog in Oekraïne te breien stemt weinig hoopvol. Het feit dat die aankondiging gepaard gaat met een stop aan de verkoop van Amerikaanse wapens aan Europa ten bate van Oekraïne zegt genoeg. Trump verkwanselt de onderhandelingspositie van het deels bezette Oekraïne voor de zoveelste keer al voordat de onderhandelingen begonnen zijn. Eerdere “onderhandelingen” tussen de Amerikanen en de Russen betroffen met name lucratieve zakendeals waarin beide partijen de Oekraïense mineralen en zeldzame aardmetalen alvast onderling verdeelden. Dat Trump in diezelfde oorlog in Iran in twee dagen meer patriotrakketten heeft afgeschoten dan in vier jaar oorlog in Oekraïne is ook koren op de molen van Poetin. Het Oekraïense tekort aan luchtafweergeschut geeft alle ruimte aan de steeds verwoestendere Russische bombardementen.
Dit zijn maffiose parktijken van een machtswellusitge president
Tegelijkertijd durft de Duitse regering niet te hard op te treden tegen de Russen uit angst de extreemrechtse en pro-Russische partij Alternative für Deutschland (AfD) in de kaart te spelen, die deze zondag lokale verkiezingen lijkt te gaan winnen. Dat is dezelfde partij die voor de landelijke verkiezingen, in februari 2025, openlijk gesteund werd door de Amerikaanse vicepresident, JD Vance. Die steun aan rechts-populistische partijen is officieel onderdeel van de huidige Amerikaanse strategie. Het wordt zelfs expliciet genoemd in de Nationale Veiligheidsstrategie uit november 2025. Daarin wordt niet alleen steun betuigd aan “patriottische partijen” (lees: rechts-populistisch) in Europa, maar wordt de Europese Unie ook als vijand afgeschilderd. Geen wonder dat uitgerekend de Russen razend enthousiast waren over dit Amerikaanse document.
Het is hoog tijd om de olifant in de kamer hardop te benoemen. De Verenigde Staten van nu zijn onze bondgenoot niet meer. De Amerikaanse democratie is in één jaar zo snel afgebrokkeld als de (voormalige) democratieën in Turkije, Rusland en Hongarije (onder Orban) in tien jaar. Trump en de MAGA-beweging delen meer normen en waarden met Rusland dan met Nederland. De Amerikaanse sloopkogelpolitiek heeft niets met een liberale democratie te maken. Daar spinnen de Poetins en Netanyahu’s van deze wereld garen bij. Als de AfD zondag de verkiezingen wint is dat niet alleen goed nieuws voor Rusland. Dat is ook volledig in lijn met officieel Amerikaans beleid.
Laurien Crump is buitenlandexpert aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit. Op woensdag 7 oktober verzorgt zij het Theatercollege Sloopkogelpolitiek in een kantelende wereld in Concertgebouw De Vereeniging. Dit Theatercollege is een samenwerking tussen Radboud Reflects en Stadsschouwburg Nijmegen en Concertgebouw De Vereeniging.
Deze opinie verscheen als eerste in De Gelderlander.