Schimmel, plant, dier: verborgen werelden in beeld | Lezing en gesprek met ecoloog Dina in ’t Zandt en kunstenaar Theun Karelse

Andere quotes

"Een bruinvis maakt geluid met een orgaan in zijn voorhoofd dat wij niet hebben. Ik heb een kleine speaker gemaakt, een soort biosonar, om eens te ervaren: hoe is de wereld van een bruinvis? Daarmee ben ik het water in gedoken. Ik kwam erachter dat onder water horen voor een bruinvis meer is als onze tastzin dan ons gehoor. Ik voelde het in mijn voorhoofd, in mijn rug en tot aan mijn navel. Toen begreep ik: lawaai is voor een bruinvis iets fysieks." _{^{Theun Karelse}}

“De bodem is een van de meest biodiverse leefomgevingen op aarde. Stel, we nemen één theelepel bodem en kijken wat daarin leeft, dan vinden we dat daar meer levende organismen in zitten dan dat er mensen op deze aarde lopen. In één theelepel vinden we één miljard bacteriën, duizenden verschillende soorten bacteriën en ongeveer tweehonderd meter aan schimmels. Zo divers is die bodem, waar we eigenlijk vrij weinig aandacht aan besteden.” _{^{Dina in 't Zandt}}

Aankondiging

Diep in de oceaan, of ver onder de grond: grote delen van onze planeet blijven voor ons verborgen. We kunnen niet zomaar tussen wortels en schimmels kruipen of in de wereld van een walvis duiken. Maar wetenschappers en kunstenaars brengen deze verborgen werelden toch verrassend dichtbij. Hoe helpen technologie en kunst ons om de complexiteit van de natuur beter te begrijpen en aan onze beperkte menselijke blik te ontsnappen? Kom luisteren naar ecoloog Dina in ’t Zandt en kunstenaar Theun Karelse over de relatie tussen kunst, technologie en de verborgen werelden van planten en dieren.

Onder het aardoppervlak

Technologie kan een fascinerend inkijkje in verborgen ecosystemen bieden. Hoe is het bijvoorbeeld voor een walvis om door de oceaan te zwemmen op basis van geluid? En welke verborgen wisselwerkingen spelen zich af in de bodem, tussen de kronkelende wortels, schimmelsystemen en micro-organismen? Hoe klinken en ruiken deze ecosystemen – welke geluiden, trillingen en signalen zijn er, die normaal aan onze menselijke oren en neuzen voorbijgaan? 

Menselijke bril

Als we beelden en geluiden uit de bodem of onderwaterwereld verzamelen, hoe interpreteren we ze dan? Deze ecosystemen zijn vaak complexer dan we denken. Hoe beschrijven we ze op een manier die recht doet aan die complexiteit, zonder alles meteen te vertalen naar wat wij kennen? Kunnen we misschien zelfs leren om te luisteren en te ‘communiceren’ met organismen en systemen die zo anders zijn dan wij? Of moeten we juist voorzichtig zijn met het toekennen van menselijke begrippen aan deze werelden?

Na de lezingen van Theun Karelse over zijn onderzoeksgedreven kunstprojecten en van Dina in ’t Zandt over diversiteit en interacties tussen planten en bodemmicrobiotica, gaan ze met elkaar in gesprek over de vraag hoe kunst en technologie ons helpen een voorstelling te maken van deze verborgen werelden.  

Over de sprekers

Dina in ’t Zandt is universitair docent Ecologie aan de Radboud Universiteit. Zij onderzoekt de diversiteit in interacties tussen planten en bodemmicrobiota. Om dit begrijpen voert ze experimenten uit in de experimentele tuin van de Radboud Universiteit en op De Veluwe, maar onder andere ook in de Noorweegse fjorden, het Himalaya-gebergte en het Braziliaanse regenwoud.

Theun Karelse is een onderzoeksgerichte kunstenaar die zich bezighoudt op het snijvlak van kunst, technologie en wetenschap. Zijn ‘buitenstudio’ bestaat uit verschillende tuinen die dienen als testterrein voor biodiversiteit in o.a. steden en klimaatadaptatie. Hij is onder meer actief lid van the Embassy of the Earth, maakt deel uit van het ‘Future of the Delta team’ van de Embassy of the Northsea en is ‘Speaker for the Living’ bij zoöp Amstelpark.