Cursus | Oost-Europese filosofie

1. Woensdag 5 november - Inleiding en Hryhorii Skovoroda 

   Skovoroda – de ‘Oekraïense Socrates’ – is de eerste bekende filosoof in het Russische taalgebied. Hij is een kritische, vragende, rondtrekkende geest.
    

2. Woensdag 12 november- Aleksej Chomjakov en Aleksandr Herzen

   Chomjakov was de eerste slavofiel'' die van mening was dat Rusland zich moest baseren op haar eigen, unieke culturele traditie.
   Herzen is de bekendste opposant van de eerste helft van de 19e-eeuw en grondlegger van een eigen, Russisch socialisme.
    

3. Woensdag 19 november - Vladimir Solov'ëv 

   Solov'ëv is de meest systematische van alle Russische filosofen, maar ook een ‘publieksfilosoof’ avant la lettre. Daarnaast is zijn denken spannend, omdat hij het uiteindelijk terugvoerde op persoonlijke dialogen met de Goddelijke Wijsheid / Eeuwige Vrouwelijkheid die in mystieke visioenen aan hem verscheen.
    

4. Woensdag 26 november - Nikolaj Berdjaev en Aleksandra Kollontai

   Berdjaev is een in Kyiv geboren filosoof, publicist en christelijk-anarchistisch denker die volop deelnam aan de debatten in Rusland van de vroege 20e-eeuw en na zijn gedwongen emigratie in West-Europa grote invloed had.
   Kollontai is een marxistisch feministe / feministisch marxiste medestander van Lenin. Ze is tevens de enige ‘volkscommissaris’ in de eerste Sovjet-regering, en later de eerste vrouwelijke ambassadeur in de geschiedenis.
    

5. Woensdag 3 december - Merab Mamardasjvili

   Mamardasjvili wordt de ‘Georgische Socrates’ genoemd. Hij verhuisde van Georgië naar Moskou, de hoofdstad van de USSR, waar hij één van de leidende filosofen in de voormalige Sovjet-Unie werd. Hij raakte echter al snel uit de gratie. Hij werd mateloos populair met zijn geheel eigen stijl van “hardop” filosofie bedrijven: een spreekwoordelijke luis in de pels.
    

6. Woensdag 10 december - Aleksandr Doegin, Sergej Horujy (Khoruzhii)

   Doegin is een ultra-nationalist en militant verdediger van Ruslands buitenlandse politiek. Hij wordt soms beschouwd als het ‘brein’ van Poetin.
   Horujy is, net als Doegin, sterk beïnvloed door Martin Heidegger. Hij leest hem echter in een andere, kritische richting: in de richting van een nieuwe conceptie van ‘het subject’, 
    

Evert van der Zweerde is politiek filosoof en doet onderzoek naar democratie, waarbij hij zijn focus legt op ideologie, marxisme en de burgermaatschappij (civil society). Hij is ook Ruslandkenner en publiceerde zowel in Rusland als daarbuiten over Russische filosofie.

Evert van der Zweerde is zeer regelmatig te gast als spreker bij de publiekslezingen van Radboud Reflects. Zijn lezing ‘De filosofen achter Poetin’ uit 2016 is meer dan 428.000 keer bekeken op YouTube. Bekijk de video.