In veel wetenschappelijke studies doen vooral jonge studenten mee. Dat kan ervoor zorgen dat de resultaten minder goed toepasbaar zijn op de hele bevolking. In dit onderzoek werkten het Donders Citylab en het muZIEum samen om een breder publiek te betrekken. Het muZIEum is een museum met impact, waar je ervaart hoe het is om blind of slechtziend te zijn. Hier staat de persoonlijke ontmoeting altijd centraal: een baan voor de één, een beleving voor de ander. Bezoekers vertrouwen in het pikkedonker op ervaringsdeskundige gidsen om te ontdekken wat er juist wél kan als je niets ziet. Deelnemers aan dit experiment waren mensen van verschillende leeftijden en geslachten, wat de betrouwbaarheid van de resultaten verhoogt.
Het experiment
In het experiment onderzocht Marco Gandolfo hoe mensen een persoon waarnemen zonder dat ze een persoon verwachten. Deelnemers keken geconcentreerd naar een kruis op een scherm. Terwijl hun aandacht volledig op dit kruis gericht was, werd er kort een klein mensfiguur rechtop of ondersteboven in het beeld geflitst.
Omdat het verschijnen van de figuur onverwacht moest zijn, werd er per deelnemer maar één meting gedaan. Dit betekende dat veel mensen nodig waren om betrouwbare conclusies te trekken. Dankzij de samenwerking met muZIEum konden de onderzoekers snel een grote en diverse groep deelnemers vinden.
Belangrijkste bevindingen
Uit de studie bleek dat de mensfiguur vaker werd gezien wanneer deze rechtop stond in plaats van onderste boven. Ook bleek dat oudere mensen minder vaak de figuur opmerkten. Met iedere tien jaar extra leeftijd nam de kans om de stimulus waar te nemen met 10% af.
Daarnaast werd een opvallend verschil tussen mannen en vrouwen gevonden. Mannen rapporteerden vaker dat ze een stimulus hadden gezien, zelfs als die er niet was. Dit suggereert dat mannen minder gevoelig zijn voor 'inattentional blindness' en eerder geneigd zijn om te zeggen dat ze iets hebben waargenomen. Toch betekende dit niet dat ze accurater waren in het benoemen van wat ze hadden gezien. Dit verschil lijkt niet alleen met perceptie te maken te hebben, maar mogelijk ook met hoe mannen en vrouwen reageren op onzekerheid in een experiment. Ook dat is een nieuw inzicht.
Samenwerking
Dankzij de samenwerking met muZIEum konden de onderzoekers een breder publiek bereiken. Voor het museum zelf was dit een mooie kans om bezoekers actief te betrekken bij wetenschap. Het laat zien hoe wetenschap en publiek elkaar kunnen versterken.
Publicatie