Artsen gebruiken de geluidsgolven van Focused Ultrasound (FUS) om plekken diep in het lichaam te bereiken. Deze nieuwe techniek is als Zwitsers zakmes, met vele toepassingen. Zo kunnen artsen sommige hersentumoren weghalen of Parkinson behandelen zonder operatie waarbij je de schedel openmaakt. Straks kunnen ze dit ook gebruiken om te helpen met depressie, angst, of verslaving. Ultrageluid kan de hersenen een duwtje in de juiste richting geven - een behandeling zonder pil of operatie.
We kennen de ultrageluid-techniek al van het maken van echo’s, bijvoorbeeld bij zwangere vrouwen. Het verschil is dat je met de geluidsgolven bij FUS een heel specifiek klein stukje weefsel kunt stimuleren, terwijl je bij een echo juist geluidsgolven gebruikt om te luisteren en zo een groter plaatje te maken van het hele gebied.
Als je ultrageluid gebruikt op een hele hoge intensiteit kun je met FUS bijvoorbeeld kanker weghalen. ‘Het grote voordeel is dat artsen slechte cellen als het ware kunnen wegsnijden zonder scalpel,’ legt neurowetenschapper Lennart Verhagen uit. ‘Kanker in de hersenen is nu vaak niet goed behandelbaar, omdat het hierbij te gevaarlijk kan zijn om te gaan snijden. Maar met ultrageluid kun je dus toch behandelen, zonder het risico dat het omliggende weefsel kapotgaat.’ Ook bij prostaat-, bot- en borstkanker wordt de techniek nu al ingezet.
Neurologische aandoeningen
FUS kan uitkomst bieden bij neurologische ziektes, zoals Parkinson. Parkinsonpatiënten worden nu vaak behandeld met Deep Brain Stimulation (DBS), waarbij elektroden de hersenen stimuleren, waardoor het trillen dat typisch bij deze ziekte hoort, afneemt. Die ingreep werkt met een metalen draadje, dat altijd in de hersenen zit. Om deze te plaatsen moeten patiënten een paar dagen naar het ziekenhuis en worden de hersenen blootgelegd, wat risico’s met zich meebrengt. Daarna moet eens in de zoveel jaar de batterij vervangen worden; ook weer een invasieve operatie.
‘DBS kan een trilling afremmen, het werkt echt, maar zo’n operatie en de risico’s die erbij komen zijn niet voor iedereen,’ vertelt Verhagen. ‘Met ultrageluid kan iemand die ’s ochtends trillend binnenkomt vier uur later alweer buiten staan zonder tremor.’ Dit is ultrageluid op hoge intensiteit, waarbij je de hersencellen die zorgen voor de trilling weghaalt. Maar, wees bewust, je kan de operatie niet terugdraaien.’
