De middag begon met rondleidingen door de laboratoria, waardoor Maria Leptin uit de eerste hand inzicht kreeg in de geavanceerde onderzoeksfaciliteiten van het Donders Instituut. Ze ontmoette onderzoekers uit verschillende disciplines en leerde hoe (toekomstige) geavanceerde neuroimaging en hersenstimulatie helpen bij het beantwoorden van fundamentele vragen over het menselijk brein, nu en in de toekomst.
Het symposium werd officieel geopend door José Sanders, rector van de Radboud Universiteit, gevolgd door korte presentaties van ERC-laureaten van het Donders Instituut, waarin recente wetenschappelijke ontwikkelingen werden belicht. De onderwerpen varieerden van brain interfaces, verrassing en nieuwsgierigheid tot taal en angst.
Maria Leptin
De middag werd voortgezet met het AERG Science & Society Seminar, met een keynote van ERC President Maria Leptin. In haar lezing, getiteld „Science for Democracy”, stond Maria Leptin stil bij de essentiële relatie tussen wetenschap en democratische samenlevingen. Ze stelde dat wetenschap van belang is voor de democratie omdat deze ons kennis, geneeskunde, technologie, klimaatmodellen en een beter begrip van samenlevingen en economieën biedt. Maar de diepere waarde ervan is fundamenteler, omdat wetenschap erop gericht is twijfel en onzekerheid productief te maken. Twijfel en onzekerheid zijn inherent aan het wetenschappelijke proces.
Leptin benadrukte dat Europa moet blijven investeren in uitmuntend, door nieuwsgierigheid gedreven onderzoek via onafhankelijke financieringsmechanismen zoals de Europese Onderzoeksraad. Fundamentele ontdekkingen, zo merkte ze op, komen zelden voort uit pogingen om vooraf gedefinieerde problemen op te lossen; in plaats daarvan ontstaan ze wanneer uitmuntende onderzoekers de vrijheid krijgen om belangrijke vragen te onderzoeken. Ze waarschuwde ook voor mogelijke bezuinigingen op onderzoeksfinanciering als reactie op politieke prioriteiten op korte termijn, met het argument dat langetermijninvesteringen in grensverleggende wetenschap essentieel zijn voor het concurrentievermogen, de veerkracht en de democratische toekomst van Europa. Tijdens haar lezing verwees Leptin herhaaldelijk naar onderzoek dat die middag was gepresenteerd, waarbij ze de breedte van de neurowetenschappen aan het Donders Instituut prees als een voorbeeld van hoe door nieuwsgierigheid gedreven wetenschap uiteindelijk de samenleving ten goede komt.
Paneldiscussie
Op het programma stond ook een paneldiscussie over Europees onderzoek en innovatie, waaraan werd deelgenomen door Maria Leptin (voorzitter van de ERC), Robert-Jan Smits (voorzitter van het bestuur van Neth-ER en voormalig directeur-generaal Onderzoek en Innovatie bij de Europese Commissie), Marileen Dogterom (voormalig voorzitter van de KNAW) en Arco Krijgsman (hoofd Public-Private Partnerships bij ASML). Het seminar werd afgesloten met een inspirerende reflectie door Heino Falcke en een slotwoord door Karin Roelofs.
De tweede helft van het symposium, inclusief de keynote-lezing van Maria Leptin, werd live gestreamd en is nu te bekijken op het YouTube-kanaal van de Association of ERC Grantees (AERG):
