Dit eenvoudige, alledaagse raadsel staat centraal in het hersenonderzoek van Konstantina Kilteni en haar team bij het Donders Instituut. In plaats van hun onderzoek achter gesloten deuren te houden, nemen ze hun apparatuur mee naar buiten, rechtstreeks naar het publiek.
De straat op (en de bibliotheek in!)
Kilteni en haar team namen hun opstelling mee en bezochten het Donders Brein Museum, open dagen, wetenschapsfestivals en zelfs de stadsbibliotheek.
Bezoekers van alle leeftijden werden voor één dag echte onderzoekers. Ze deden mee aan interactieve quizzen en testten hun eigen voeten om te zien hoe gevoelig hun huid was. Voor Kilteni is publieke betrokkenheid een twee-richtingsverkeer. Het gaat niet alleen om kennis overdragen, maar juist ook om luisteren naar de ervaringen van mensen.
Ons initiatief is ontstaan om een echte dialoog tussen onderzoekers en het publiek op te bouwen. Aan de ene kant wilden we ons onderzoek toegankelijk maken. Aan de andere kant wilden we leren van de ervaringen en observaties van de bezoekers.
Hoe het publiek zorgde voor nieuwe ontdekkingen
Het contact met het publiek leidde niet alleen tot meer kennis bij de bezoekers, het veranderde ook direct de richting van Kilteni’s eigen onderzoek.
Toen bezoekers de kietelapparaten in het museum uitprobeerden, deelden velen van hen verrassende gevoelens. Ze legden uit dat gekieteld worden grappig en fijn kan voelen, maar tegelijk ook irritant of onprettig. Deze mix van emoties inspireerde het team om nieuwe experimenten te ontwerpen. Zo onderzoeken ze nu hoe de hersenen omgaan met deze dubbele emotionele én lichamelijke reacties.
Daarnaast namen mensen met autisme contact op met Konstantina nadat ze haar op de radio en in podcasts hadden gehoord. Hun persoonlijke verhalen over hoe zij aanraking ervaren, leidden tot een heel nieuw onderzoeksproject dat wordt gefinancierd door NWO (de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek).
Een overwinning voor het hele team
Deze creatieve aanpak heeft nu grote erkenning gekregen. Kilteni is een van de acht onderzoekers in heel Europa die de ERC Public Engagement with Research Award 2026 heeft gewonnen. De European Research Council (ERC) geeft deze prijs aan wetenschappers die het publiek op een geslaagde manier bij hun onderzoek betrekken en wetenschap naar het grote publiek brengen.
Toen het nieuws kwam dat ze de prijs had gewonnen, was Kilteni ontzettend blij:
Ik was erg verrast en ontzettend gelukkig! Deze erkenning krijgen van de ERC is een grote eer.
Kilteni deelt dit succes met haar hele onderzoeksteam bij Donders: dr. Anne Hoffmann, dr. Tilman Stephani, Ziliang Xiong, Tinca Siebum, Joey Lommerse, Isabella Huntjens, Dilys Eikelboom, Alex Efthymiou en Norbert Hermesdorf van de Technische Ondersteuningsgroep.
Door experimenten naar openbare ruimtes te brengen, laten Kilteni en haar team zien dat wetenschappelijke ontdekkingen iets zijn waar iedereen aan mee kan doen.