'Life is like riding a bike' zegt men. Maar wat als de weg uitdagender wordt en je moeite hebt om in balans te blijven? Naarmate mensen ouder worden, wordt evenwicht vaak een punt van zorg. Een verslechterend evenwicht, gekoppeld aan de angst om te vallen, leidt ertoe dat oudere volwassenen minder gaan bewegen en dat heeft gevolgen voor zowel de lichamelijke gezondheid als de sociale betrokkenheid. Eric Maris heeft echter een andere manier van ouder worden gezien, omdat zijn 89-jarige moeder lichamelijk en sociaal actief blijft. Ze fietst regelmatig en is nauwelijks thuis te vinden als Maris haar probeert te bellen. “Ze inspireerde me door de manier waarop ze zichzelf in staat stelde om gracieus en gelukkig oud te worden,” zegt Eric Maris.
Zijn onderzoek richt zich vooral op hoe onze zintuigen, met name ons gevoel voor lichaamshouding (proprioceptie), ons helpen om in balans te blijven. Hij zag een manier om zijn onderzoek te gebruiken om de impact van onderzoek in de praktijk te brengen. In 2023 ging hij daarvoor een Donders Challenge aan, waarbij hij een onderzoek startte om een revalidatietrainingsprogramma te ontwikkelen en evalueren om de balanscontrole bij oudere volwassenen tijdens het fietsen te verbeteren. Wat waren de resultaten van deze innovatieve training?
Fietsen door de tijd: balanstraining voor ouderen
In juni 2023 deed Jenny Braun twee keer per week aan spinning te midden van de drukte van het Sportcentrum van de Radboud Universiteit. Ze kwam in aanraking met het onderzoek toen ze op een uitnodiging in de plaatselijke krant stuitte om mee te doen aan een fietstraining om haar fietsvaardigheden terug te winnen. “Het begon ermee dat Eric ons coachte tijdens het spinnen, zodat we onze kracht opbouwden om te fietsen,” herinnert Braun zich. Naast haar op de spinningfietsen zaten zestien andere oudere deelnemers, tussen 66 en 88 jaar oud, die meer dan zes maanden gestopt waren met fietsen voordat ze aan de training deelnamen.
Na drie weken spinning, gingen Braun en haar medecursisten over op een unieke ervaring. “Er was een speciale fiets waar we op hingen in een soort harnas”, beschrijft ze. Deze unieke fiets, door Maris gemaakt voor het onderzoek, was een simulator die leek op een echte fiets, maar met een veiligheidsharnas dat aan het plafond hing om vallen te voorkomen. “Je bent beschermd tijdens de training,” grinnikt Braun.