Zijn academische carrière bracht hem door heel Europa, van Portugal naar het Verenigd Koninkrijk tot aan Zwitserland om uiteindelijk in Nijmegen terecht te komen. “Ik ben begonnen in de natuurkunde en astronomie, dus mijn achtergrond is wat theoretischer dan die van veel neurowetenschappers”, vertelt hij. “Daarna heb ik in een ziekenhuisomgeving gewerkt en later met ultra-high field MRI. In mijn loopbaan heb ik steeds de verbinding gezocht tussen theorie, technologische ontwikkeling en praktische toepassing, met MRI als rode draad.”
“Bij het ontwikkelen van nieuwe MRI-methoden, merk je vaak dat maar weinig mensen ze daadwerkelijk kunnen gebruiken”, zegt Marques. “Wat mij zo aansprak aan het Donders, is dat dit een plek is waar de methoden waaraan ik werk op veel verschillende manieren worden ingezet door uiteenlopende experts, zowel voor neurowetenschappelijke als klinische vraagstukken. Dat maakt dat de technologie meer mensen kan bereiken.”
Thema 4 sluit daar goed bij aan. Binnen dit thema worden instrumenten en technologieën ontwikkeld die onderzoek naar brein, cognitie en gedrag mogelijk maken. Tegelijkertijd is het een breed en divers veld: van hardware en software tot modellering en neuroimaging. Het verbinden van al die verschillende expertises en het stimuleren van samenwerking ziet José als prioriteit.
Voortbouwen op wat er al staat
Hij benadrukt meteen de rol van zijn voorganger, Fleur, bij het legen van de basis: “Fleur heeft iets heel belangrijks gedaan voor het thema”, zegt hij. “Ze heeft zorgvuldig in kaart gebracht waar iedereen aan werkt en hoe dat te ordenen is in zowel termen van ruimtelijke schalen (van moleculen tot hersennetwerken) naar methodologische benadering (van observationeel tot interventionistisch, van theoretisch tot analyseontwikkeling). Thema 4 is erg divers van aard, en zonder zo’n overzicht raak je als snel het gevoel van verbondenheid kwijt. Zij heeft ons geholpen om de verschillende clusters en de gedeelde basis daartussen zichtbaar te maken.” Om de verbinding tussen de verschillende clusters verder te versterken, stelde José een panel samen met vertegenwoordigers uit de betrokken Donders-partners: André Marquand (DCMN), Fleur Zeldenrust (DCN), Robert Oostenveld (DCCN) en Michael Tangermann (DCC).
Voortbouwend op die basis wil José dat de themabijeenkomsten inclusiever en interactiever worden, vooral voor beginnende onderzoekers: “Toen ik in 2014 bij het Donders Instituut begon, waren de bijeenkomsten vooral gericht op PI's”, legt hij uit. “Maar de mensen die daadwerkelijk het wetenschappelijke werk doen, zijn de promovendi en postdocs. Het is belangrijk dat ook zij weten wat anderen bij het DI doen, hun eigen netwerken opbouwen en zich op hun gemak voelen om samenwerkingen aan te gaan.”
De bijeenkomsten zullen daarom minder bestaan uit lange presentaties en meer ruimte bieden voor gesprek en uitwisseling. Denk aan gedeelde uitdagingen, praktische uitwisselingen, van softwaretools tot realtime hersenmetingen. Het doel is eenvoudig: de drempel om met elkaar te praten verlagen. José: “Als je de persoon aan het einde van de gang al kent, stuur je veel makkelijker een e-mail, deel je sneller een idee of begin je eenvoudiger aan een klein pilotproject”. José zegt: “Misschien wordt je eigen onderzoek er beter van, of help je dat van een ander voorruit. Daar zijn deze bijeenkomsten voor bedoeld.”