Prof. Oosterman werkt bij de afdeling Neuro- en Revalidatiepsychologie. Haar onderzoek richt zich op normale cognitieve veroudering, zoals geheugen- en aandachtsverlies, en de grote individuele verschillen hierin. “Niet iedereen ervaart dezelfde cognitieve achteruitgang met het ouder worden. Sommigen blijven scherp, terwijl anderen al vroeg in het verouderingsproces milde beperkingen ondervinden,” legt Oosterman uit.
Wat bepaalt gezonde veroudering?
Oosterman benadrukt dat factoren zoals een gezonde leefstijl een belangrijke rol spelen in hoe het brein veroudert. Hoge bloeddruk, diabetes en hartproblemen kunnen het verouderingsproces beïnvloeden, maar er zijn ook ouderen die, ondanks deze risicofactoren, nauwelijks cognitieve klachten ervaren. Deze zogenaamde cognitieve veerkracht is een centraal thema in haar onderzoek. Oosterman onderzoekt waarom sommige mensen beter kunnen omgaan met schade aan het brein dan anderen, en hoe zij hun brein kunnen trainen om zo lang mogelijk veerkrachtig te blijven.
Pijn als onderbelicht probleem
Onderdeel van Oostermans is ook onderzoek naar pijn bij ouderen. Pijn wordt vaak gezien als een symptoom, maar kan vooral bij oudere volwassenen een aandoening op zich zijn. Bij 40% tot 50% van de 65-plussers komt chronische pijn voor, vaak met een negatieve invloed op het dagelijks functioneren en welzijn. Pijn wordt nog te weinig onderzocht als zelfstandig probleem, merkt Oosterman op. "Pijn is niet alleen fysiek; het brein speelt een cruciale rol in hoe pijn wordt ervaren en beheerst."
In haar oratie deed Oosterman een oproep voor meer onderzoek en aandacht voor pijn bij ouderen. Ze vraagt om aandacht voor onderzoek om een beter begrip te krijgen van hoe veranderingen in het brein de ervaring van pijn zelf, evenals het vermogen om hier over te kunnen rapporteren kan beïnvloeden. Dit zorgt er uiteindelijk voor dat we pijn beter kunnen gaan behandelen.
Een gezonde toekomst
Oosterman kijkt positief naar de toekomst. Ze hoopt dat haar onderzoek zal bijdragen aan het verbeteren van de zorg voor ouderen en dat nieuwe technologieën de mogelijkheden voor onderzoek naar cognitieve en pijnproblemen zullen uitbreiden. Haar boodschap voor een gezonde veroudering? “Blijf jezelf uitdagen, zowel fysiek als mentaal,” zegt Oosterman. “Een gezonde leefstijl helpt, maar cognitieve activiteiten kunnen net zo waardevol zijn in het behouden van een veerkrachtig brein.”
Bekijk hieronder de volledige oratie van Joukje Oosterman en ontdek meer over haar visie op gezonde veroudering: