“Nieuwsgierigheid is een van de belangrijkste drijfveren voor het leren en heel veel andere dingen die we doen,” vertelt Van Lieshout. Tijdens haar promotie onderzocht ze al wat mensen nieuwsgierig maakt. “Hoe onzekerder iets is, hoe nieuwsgieriger mensen zijn. Over het algemeen willen mensen een zo duidelijk mogelijk beeld van de wereld krijgen en weten waar ze aan toe zijn. En om dat op de beste manier te kunnen doen, moet je eigenlijk nieuwsgierig zijn.”
Ook verwachtingen spelen een rol. “Als je positief nieuws verwacht, bijvoorbeeld dat je een examen gehaald hebt, dan wil je weten wat je cijfer was. Maar als je denkt dat je het niet gehaald hebt, ga je het nieuws vermijden. Hoe positiever het nieuws, hoe nieuwsgieriger mensen zijn.” Nieuwsgierigheid activeert hetzelfde beloningssysteem in ons brein dat ook actief wordt als je bijvoorbeeld geld krijgt. Dat systeem maakt connecties met de hippocampus, die verantwoordelijk is voor ons geheugen. Die connecties lijken sterker te worden op het moment dat je nieuwsgierig bent en iets daadwerkelijk onthoudt.
Hoe nieuwsgierigheid vasthouden?
Met de Veni gaat Van Lieshout een stap verder door niet te onderzoeken wat ons nieuwsgierig maakt, maar hoe we ervoor kunnen zorgen dat mensen ook nieuwsgierig blijven. Dat gaat ze onderzoeken met drie studies:
De eerste studie gebruikt een trivia-taak. “Stel je voor: ik stel de vraag wat het meest gestolen boek ter wereld is. Dat is de Bijbel. En vaak willen mensen daarna weten: waarom de Bijbel? In mijn taak krijgen deelnemers soms de kans om die informatie te krijgen, soms niet. Ik kijk of die extra informatie nieuwsgierigheid vasthoudt en of mensen het daardoor beter onthouden.”
In een tweede studie onderzoekt ze de rol van keuzevrijheid. “Ik wil autonomie in combinatie met nieuwsgierigheid onderzoeken. Is het belangrijk dat mensen zelf kunnen bepalen waar ze meer over willen weten? Dat lijkt logisch, maar het is nog nauwelijks onderzocht.”
De derde studie vindt plaats in de MRI-scanner. “Daar wil ik kijken of de connecties in het brein sterker worden op het moment dat je langdurig nieuwsgierig bent en extra informatie krijgt. Kunnen we zien dat het beloningssysteem en de hippocampus meer met elkaar samenwerken?”
Relevantie voor onderwijs
De fundamentele kennis die Van Lieshout opdoet, kan impact hebben op het onderwijs. “Iedereen weet dat de dingen die je echt je interesse en je nieuwsgierigheid prikkelden, de dingen zijn die blijven hangen. Dat zijn de dingen waar je mee verder gaat in je leven.”
Ze werkt hiervoor ook samen met uitgevers van lesmateriaal. “Zij zijn bezig met nieuwsgierigheid, bijvoorbeeld door kinderen Engels te laten leren via songteksten en karaoke. We hebben goede connecties en zij praten graag met ons om inspiratie op te doen.”
Haar motivatie is helder: “Nieuwsgierigheid is een hele belangrijke drijfveer voor het leren. Dat fascineert me, en ik ben heel blij dat ik met deze Veni verder kan onderzoeken hoe dat werkt en hoe we nieuwsgierigheid kunnen koesteren tijdens het leren.”
