Ik ben Stefan Frank, universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit, en ik onderzoek hoe mensen zinnen begrijpen, vooral de rol die statistische patronen in taal daarbij spelen. (Tekst gaat hieronder verder).
Wist je dat we, in minder dan een seconde, onze gedachten kunnen uitdrukken in complexe bewegingen van onze mond en tong of handen? Deze verbazingwekkende efficiëntie van ons brein fascineert mij telkens weer.
Je hebt het misschien niet in de gaten maar taal zit vol patronen. Een voorbeeld hiervan is dat we in het Nederlands het werkwoord vaak aan het einde van de zin plaatsen. In het Engels is dit niet het geval en dit verschil in woordvolgorde leidt tot verschillen in hoe mensen zinnen begrijpen en verwerken.
Deze patronen worden gebruikt door AI-systemen, zoals chatbots, die leren door enorme hoeveelheden taaldata te verwerken. Ik wil graag weten of kennis van deze patronen ook terug te zien is in de manier waarop mensen zinnen begrijpen. Hoewel modellen zoals chatbots indrukwekkend zijn, bootsen ze geen menselijk brein na. Ze hebben geen bewustzijn, geen wil en geen begrip van de taal die ze produceren. Het zijn statistische machines die patronen herkennen en reproduceren.
Momenteel doe ik onderzoek naar tweetaligheid. Wist je bijvoorbeeld dat kennis van de ene taal invloed heeft op het begrip van de andere taal? Mensen die twee talen spreken, hebben geen apart systeem voor elke taal. Hun talen beïnvloeden elkaar constant. Dit fenomeen probeer ik te beschrijven met behulp van computationele modellen die statistische patronen leren.
Wat mij het meest verrast aan het brein is de efficiëntie waarmee het taal verwerkt, en dat het daarbij moeiteloos de relevante kennis en informatie bij elkaar brengt om de bedoeling van de spreker begrijpen.
De grootste uitdaging in mijn carrière was het verkrijgen van onderzoeksgeld. Onderzoek doen is competitief en veel van mijn aanvragen zijn afgewezen. Maar ik heb geleerd om door te zetten en mijn passie voor onderzoek te blijven volgen. Mijn motivatie komt voort uit nieuwsgierigheid en de uitdaging om complexe puzzels op te lossen. Het proces van het formuleren van een vraag, het ontwerpen van een onderzoek, het analyseren van data en het delen van de resultaten vind ik enorm boeiend. Ik ben trots op mijn proefschrift, dat twintig jaar geleden is verschenen en nog steeds andere onderzoekers blijkt te inspireren. Daarnaast ben ik trots op mijn gepromoveerde studenten die zelf belangrijke bijdragen hebben geleverd aan de wetenschap.
Als ik bezoekers van het breinmuseum iets wil meegeven, dan is het om meer onder de indruk te zijn van wat mensen kunnen met hun cognitie en wat minder onder de indruk van wat chatbots lijken te kunnen. Laten we de unieke capaciteiten van het menselijk brein waarderen en de magie van taal vieren!
Mensen van Donders
Achter elke wetenschappelijke ontdekking schuilt een verhaal. Een verhaal van wetenschappers en medewerkers met doorzettingsvermogen gedreven door nieuwsgierigheid. Wat motiveert hen om dag in en dag uit te duiken in de complexe wereld van het brein? Wat blijft hen fascineren? Welke uitdagingen komen zij tegen? En wat betekent hun werk voor hen persoonlijk? In de serie 'Mensen van Donders' ontmoet je de mensen achter de wetenschap, ontdek je hun passie en wat zij fascinerend vinden aan het brein.