Ervaring uit de praktijk: Activerende werkgroepen via Zoom en op de campus

Sander van Dijk
Zorg ervoor dat je de voordelen van bij elkaar zijn in een groep naar boven haalt en er gebruik van maakt.
Naam
Sander van Dijk

Sander van Dijk is docent in de cursus Burgerlijk Recht 1 aan de rechtenfaculteit. In deze cursus geven Sander en vijf collega’s een combinatie van online en fysieke werkgroepen. Voor de coronacrisis waren ze in deze cursus al bezig met alternatieve werkvormen voor klassiek juridisch onderwijs. Met de komst van online onderwijs moest dit omgevormd worden tot online vak, maar de docenten hebben een prettige manier gevonden om dit te combineren met fysiek onderwijs.

De aanleiding

Klassiek juridisch onderwijs bestaat vooral uit het uit je hoofd leren van het wetboek. Door de komst van zoekmachines en kunstmatige intelligentie zijn antwoorden op eenvoudige vragen voor iedereen makkelijk te vinden. Om rechtenstudenten toekomst-proof te maken is het onderwijs daarom al eerder aangepast. Er kwam meer aandacht op inzicht en het kunnen aanpakken van complexe vraagstukken. Met de komst van online onderwijs moest dit een belangrijk uitgangspunt blijven. Dit is gedaan door een combinatie te maken van online en fysiek onderwijs. In werkgroepen van 36 studenten worden vier subgroepen gemaakt. Iedere week komt één van die vier subgroepen naar de campus toe om online de werkgroep te volgen en direct daarna met elkaar in discussie te gaan over de stof.

De inrichting

De werkgroepen vinden deels online en deels fysiek plaats. Alle 36 studenten in de werkgroep volgen de eerste 45 minuten van de werkgroep live via Zoom. De online werkgroep bestaat ten eerste uit het bespreken van vragen die studenten hebben naar aanleiding van de zelfstudie die ze die week hebben gedaan. Vervolgens gaan ze aan de slag met een nieuwe casus over de stof van die week, of er worden ter variatie kleine aanpassingen gedaan aan een casus die onderdeel was van de zelfstudie. De studenten worden verdeeld in een aantal break-out rooms. Ieder groepje krijgt een rol in de casus, bijvoorbeeld die van rechter of van advicaat. Ze bereiden hun standpunt voor en discussiëren hierover. De docent gaat in deze tijd digitaal langs bij wat groepjes om mee te luisteren en eventuele vragen te beantwoorden. Als de tijd op is, kiest ieder groepje een woordvoerder die vertelt waartoe ze als groepje zijn gekomen.

Na de online werkgroep gaat een selectie van 9 studenten live op de campus met elkaar in discussie. Tijdens deze sessie bestuderen ze een extra verdiepende casus. Hierbij is wel de afspraak dat er geen nieuwe lesstof besproken wordt, aangezien maar een gedeelte van de groep telkens aanwezig is. Een student in de werkgroep volgt op die manier eens per 4 weken de werkgroep op de campus en de andere keren online.

Daarnaast is er wel een achtervang voor studenten die niet naar de fysieke werkgroep konden komen omdat ze bijvoorbeeld besmet waren met het coronavirus of in quarantaine zaten. Voor die studenten was er iedere woensdag een online mogelijkheid om een kleine discussiegroep te houden.

Het effect

Doordat de studenten tijdens de online sessie uiteen gaan in break-out rooms tijdens het online gedeelte van de werkgroep is het mogelijk om als docent langs te gaan bij de verschillende groepjes. Sander vertelt dat studenten vaak niet eens door hebben dat hij langskomt, waardoor de studenten doorgaan met waar ze mee bezig waren. Voor de coronacrisis was dat wel eens anders, omdat studenten dan soms het gevoel hebben dat je als docent langskomt ter controle. “Als ze het niet door hebben dat ik er ben, dan hoor je ze vaak hele goede dingen zeggen. Vroeger tijdens de fysieke werkgroepen vielen studenten dan nog wel eens stil” De huidige fysieke werkgroepen hebben naast verdieping in de cursus ook een belangrijke sociale component. Studenten ontmoeten elkaar op de campus en kunnen weer eens lekker door elkaar praten, zonder alle nadelen van Zoom.

Een nadeel waar Sander en zijn collega’s tegenaan lopen is dat er soms studenten in de online werkgroepen zitten die hun camera en microfoon uit hebben staan. Sander controleert hierdoor na het indelen van de break-out rooms waar deze studenten geplaatst zijn en verplaatst ze als dat nodig is.

Voor de corona-crisis lag de focus tijdens de werkgroepen soms te veel op het bespreken van de stof die studenten tijdens de zelfstudie hebben geleerd en bleef er vaak weinig tijd over voor verdieping. Nu ligt de focus op verdieping en discussie maakt de werkgroep juist een echte toevoeging en zorgt voor meer plezier bij de studenten en de docenten. Dit wil de docent niet meer kwijt.

Tips

Deze cursus is een goed voorbeeld van hoe je fysiek en online onderwijs met elkaar kunt combineren. “Zorg ervoor dat je de voordelen van bij elkaar zijn in een groep naar boven haalt en er gebruik van maakt” zegt Sander.

Zelf aan de slag

  • Onderwijs op afstand geven kan op allerlei verschillende manieren. Via https://www.ru.nl/docenten/onderwijs/leren-afstand/ kun je inspiratie opdoen en vind je verschillende tips en tricks.
  • Valérie Tweehuysen vertelt over het innoveren van juridisch onderwijs in [dit] interview.
  • Om gebruik te maken van Zoom kun je een aanvullende RU-licentie aanvragen bij jouw [aanvraagbevoegde]. Lees meer over het gebruik van break-out rooms in deze handleiding.