"Alles wat je doet is een eigen keuze"

Esther Agterdenbos-van de Ree (46) is voorzitter van de Raad van Bestuur van Ziekenhuis Amstelland in Amstelveen. Met plezier kijkt ze terug op haar studie Bestuurs- en Organisatiewetenschap (1990-1994), waarvan ze de belangrijkste les nog dagelijks toepast.

Waarom koos je voor een studie in Nijmegen?
“Ik woonde in het Gooi en had helemaal niets met Nijmegen; het was ver weg, iedereen ging in de Randstad studeren. Maar bij Beleidswetenschappen, de voorganger van Managementwetenschappen, kon je kiezen uit drie propedeuserichtingen en zeven afstudeerrichtingen. Dat kon aan andere universiteiten niet. Het gaf me de kans mijn keuze nog even uit te stellen. Het is een propedeuse Politicologie en een doctoraal Bestuurs- en Organisatiewetenschap geworden.”

Heb je het naar je zin gehad?
“Zeer! Ik vond mijn studie en het probleemgestuurd onderwijs dat we kregen leuk en heb er van alles naast gedaan. Ik zat in het bestuur van ESV, de studievereniging voor studenten Economie en Bedrijfseconomie, ben een paar jaar student-assistent geweest en heb mijn propedeuse Nederlands Recht gehaald. Ik wilde gezondheidsrecht gaan doen, maar zo ver is het toen niet gekomen omdat ik een baan aangeboden kreeg. Later heb ik in deeltijd alsnog het eerste doctoraaljaar gedaan.”

Vertel eens over je eerste baan.
“Ik werd gevraagd om bij de ABK, de voorloper van de Radboud Management Academy, de avondopleiding Bestuurs- en Organisatiewetenschap op te zetten. Daarvoor kreeg ik een jaar de tijd. Dat is vrij kort, maar het lukte. Naast het managen van de opleiding heb ik er vervolgens les gegeven en afstudeerprojecten begeleid. De studenten waren jaren ouder dan ik en hadden allemaal al een paar jaar managementervaring op zak – ik kwam pas net uit de collegebanken. Bizar wel, maar vooral heel leerzaam. Ik heb er veel mensen uit de zorg leren kennen en via dat circuit kwam mijn tweede baan op mijn pad, bij een grote zorgverzekeraar. Ik had nog nooit nagedacht over een functie bij zo’n organisatie, maar iemand vroeg me om eens te komen praten. Praten kan altijd, dacht ik, dus ben ik gegaan. Het werden twee leuke gesprekken, waarna ik aan de slag kon als manager zorg.”

Je hebt een aantal management- en bestuursfuncties bij verschillende zorgorganisaties bekleed. Wat trekt jou aan in de zorg?
“Je hebt in deze sector te maken met een groot aantal stakeholders: patiënten, verschillende toezichthouders, zorgverzekeraars, banken. Dat maakt het verwezenlijken van de strategie van je organisatie complexer. Dat vind ik uitdagend.”

Wat is de belangrijkste les die je tijdens je studie geleerd hebt?
“Dat kan niets anders zijn dan de vraag ‘wat is nu eigenlijk het probleem?’ Die vraag is er bij het probleemgestuurd onderwijs echt ingeramd en ik stel ‘m nog vrijwel dagelijks. Hoe ga je een groot vraagstuk te lijf? Door erboven te gaan hangen, heel goed te kijken met welk probleem je nu eigenlijk van doen hebt en welke factoren daarin een rol in spelen. Veel leidinggevenden en managers in de zorg zijn begonnen in een andere functie, bijvoorbeeld als verpleegkundige. Zij hebben een andere achtergrond dan ik. Zij kijken niet automatisch vanuit een macroperspectief, denken niet vanuit het systeem. Dus vind ik het belangrijk om goed uit te leggen voor welk vraagstuk we staan en wat ik voor ogen heb. Ik ga net zo lang door tot ik er zeker van ben dat de mensen met wie ik werk precies begrijpen wat we moeten doen. Andersom wil ik ook altijd het naadje van de kous weten. Ik ben daarom regelmatig op de werkvloer te vinden; uniform aan, haar in een staart en meelopen. Dat is zo leuk!”

Welk advies heb je voor de studenten van nu?
Heb je tips voor de studenten van vandaag? “Blijf dicht bij jezelf. Vraag je steeds opnieuw af of de stappen die je zet bij jou passen. Wat vind je écht leuk om te doen? Wat vind je écht interessant? Als je nog geen idee hebt, ga dan keuzevakken volgen om je eigen accent te zoeken. En zorg er straks voor dat je altijd met plezier naar je werk gaat. Merk je dat de rek eruit is, neem dan zelf het initiatief om iets anders te gaan doen. Alles wat je doet, is je eigen keuze.”/JvdB

Esther Agterdenbos