Zoek in de site...

Betere toegang tot zorg voor roze- of migrantenouderen

De laatste jaren is de zorg in Nederland via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) steeds meer gedecentraliseerd. Deze verschuiving ging niet zonder slag of stoot: er zijn bezuinigingen en er is regelmatig sprake van een organisatorische chaos. Er is daardoor minder aandacht voor de zorgbehoeften van specifieke doelgroepen zoals migrantenouderen en ouderen die lesbisch, homo-of biseksueel, of transgender (LHBT) zijn. De onderzoeksgroep van VIDI-winnares dr. Roos Pijpers bekijkt hoe lokale zorgorganisaties beter kunnen aansluiten bij de wensen van deze ouderen.

Dr. Roos Pijpers heeft een bijzondere interesse in de zorgbehoefte van zelfstandig wonende ouderen. “Naar aanleiding van mijn laatste project hierover kreeg ik de vraag of ik ook zicht had op diversiteit en dat had ik eigenlijk niet. Ik besloot me daarom te verdiepen in enerzijds migranten en anderzijds LHBT-ers. Wat deze groepen gemeen hebben, is dat ze de weg naar de professionele zorgverleners onvoldoende weten te vinden. Maar de redenen daarvoor verschillen compleet.”

Betere toegang tot zorg voor roze- of migrantenouderen

Schaamte

“Vooraf was al wel bekend dat migrantenouderen het lastig hebben met de Nederlandse zorgverleners. Allereerst komen veel migranten uit een schaamtecultuur en praten ze niet makkelijk over geestelijke klachten. Daarnaast zijn er verschillen die religieus van aard zijn. Voor die ouderen is het zó vanzelfsprekend om te vasten tijdens de Ramadan, dat het geen onderwerp van gesprek meer is. Maar de autochtone arts of verpleegkundige begrijpt niet waarom iemand maar zo zwak blijft. En ten derde lossen migranten hun zorgvraag liever in de familie op, met als gevolg dat mantelzorgers sterk worden overbevraagd.”

Pestgedrag

“De LHBT-ers zijn 75 tot 90 jaar en hebben in hun jeugd vaak nog actieve discriminatie meegemaakt. Zij zijn dan zorgmijdend uit angst voor een afwijzende houding van de behandelaar. Ik sprak recent een lesbische vrouw in een woon-zorginstelling en die had daar niemand verteld dat ze ook op vrouwen valt. Ze was bang om gepest en afgewezen te worden. Daarnaast hebben LHBT-ers andersoortige sociale netwerken met minder familie en meer vrienden. En dat heeft weer consequenties voor de mantelzorg.”

Handreikingen voor zorgverleners

“Het vernieuwende aan ons onderzoek is dat we zoeken naar een betere match tussen wat de oudere zoekt en wat zorgverleners te bieden hebben. Wat wij bijvoorbeeld niet goed weten is hoe migrantenouderen in hun zorg voorzien. De formele zorg is steeds vaker georganiseerd in wijkteams waarin sociaal verpleegkundigen, huisartsen en andere hulpverleners samenwerken. De migranten zoeken hun heil soms buiten de gemeente Nijmegen, bij familie en vrienden in bijvoorbeeld de Amsterdamse Bijlmermeer. Ook gaan we in kaart brengen op welke openbare plekken migrantenouderen elkaar informeel ontmoeten. Want ook sociale contacten kunnen een positief effect hebben op hun gezondheid.

Wat betreft de LHBT-ers gaan we zorgverleners handreikingen bieden op het gebied van communicatie. In hoeverre is het prettig voor de ouderen wanneer de wijkverpleegkundige actief aangeeft dat zij homo-vriendelijk is en als je dat wil doen, wanneer en hoe maak je dat duidelijk?”

Participatie

“In ons onderzoek maken we gebruik van participatieve observaties en interviews. We draaien een halve dag per week mee in verschillende centra waar ouderen elkaar ontmoeten en krijgen daardoor een veel completer beeld dan via interviews alleen. We hopen eind 2018 de eerste praktische aanbevelingen te kunnen publiceren in vakbladen voor sociaal werk.”

Link

  • "Caring for diversity: meeting care needs of migrant and LGBT elderly in changing local care landscapes"