Zoek in de site...

Terugblik oratie Mariecke van den Berg - "Ondertussen in de schuilhut. Een queer theologie van het thuiskomen"

Datum bericht: 24 november 2021

Verslag door Laura de Valk (student Religiewetenschappen)

Op 12 november betrad Mariecke van den Berg onder begeleiding van de pedel van de Radboud Universiteit het podium van de Aula. Ter ere van haar benoeming tot bijzonder hoogleraar Feminisme en christendom vertelde Mariecke van den Berg aan collega’s, vrienden, familie en geïnteresseerden op beeldende wijze over haar academische inspiratiebronnen, onderzoek en doelen. Dat ze zich bij onze faculteit voegde na ingang van de eerste Covid-19 lockdown, maakt deze mogelijkheid tot een fysieke gelegenheid des te feestelijker.

Het hutje in de wildernis: de schuilhut

Van den Berg begint haar rede met een citaat uit een kerkelijk rapport over ambt en homoseksualiteit, waar over LHBT-relaties wordt gesproken als ‘een schuilhut in het gebroken bestaan’.  Hoewel deze zin irritatie oproept, doet die Van den Berg ook denken aan haar kinderdroom om een vrij bestaan te leiden in een hutje in de wildernis. De schuilhut symboliseert een veilige plek voor zij die zich in de marges van de christelijke gemeenschap en theologie bevinden, zoals LHBTQ’ers, vrouwen en tot slaaf gemaakten. Deze ‘anderen’ die niet binnen de mainstream van de gemeenschap en het theologische denken lijken te passen, bouwen aan een eigen plek waar ze zichzelf kunnen zijn en het gevoel hebben er volledig thuis te kunnen komen. Haar verhaal reikt van de hut van oom Tom, tot het inspirerende tuinhuisje van achttiende-eeuwse schrijfsters Betje Wolff en Aagje Deken, en de positie van homoseksuelen binnen de kerkgemeenschap.

Tegenover deze schuilhut staat het huis dat de mainstream van de gemeenschap en theologie huisvest, gekenmerkt door de stevigheid van haar fundament. Het huis en de schuilhut hebben elkaar nodig om te bestaan, maar kunnen tegelijkertijd lijnrecht tegenover elkaar staan. De schuilhut is fragiel ten opzichte van het grote en stevige huis, zo stelt Van den Berg, maar we kunnen ervoor kiezen om de hut te laten staan. Die heeft blijvende waarde als een theologische ruimte van spel, verbeelding en solidariteit.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Gender en seksualiteit binnen de religiestudies

Tot slot benadrukt Van den Berg er te willen zijn voor iedereen die in gesprek wil gaan over thema’s als seksualiteit, gender en inclusie binnen het christendom. Waar in haar studententijd binnen de theologie voorzichtig aandacht werd besteed aan thema’s als gender en seksualiteit, merkt ze dat deze thema’s vandaag de dag leven onder studenten, academici en in de maatschappij. Deze ontwikkeling wil ze als bijzonder hoogleraar Feminisme en christendom verder stimuleren. In toekomstig onderzoek zal ze zich daarom richten op de verdere ontwikkeling van de feministische theologie en laten zien hoe dit bijdraagt aan publieke debatten over thema’s als religie, gender, racisme en migratie in een Europese context.

De rede wordt ontvangen met luid applaus, waarna de voorzitter Mariecke van den Berg namens de pedel en alle aanwezigen van harte welkom heet als bijzonder hoogleraar Feminisme en christendom op de Catharina Halkes leerstoel van onze faculteit.