De spiritualiteit van 55-plussers

In dit onderzoek, in opdracht van de katholieke seniorenorganisatie Unie KBO, staat de vraag centraal hoe het feitelijk is gesteld met ouderen en spiritualiteit?
Wat betekent minder kerkelijke betrokkenheid? Betekent dit ook minder spiritualiteit? En welke vormen van minder kerkgebonden spiritualiteit komen naast of in plaats van de traditionele kerkelijke spiritualiteit? Hoe speelt dit bij de achterban van de Unie KBO, en met name ook bij ouderen met een katholieke achtergrond?

Deze vragen worden beantwoord op basis van een secundaire analyse van de gegevens van het grootschalig veldonderzoek God in Nederland 2006. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van RKK – Kruispunt en betrof in totaal 1.123 interviews met een aselecte, representatieve steekproef van Nederlanders van 18 jaar en ouder.

Deze rapportage valt uiteen in drie delen:

  • Traditionele kerkelijke spiritualiteit: de ontwikkelingen met betrekking tot christelijk geloof, christelijk geloofsleven en kerkgang tussen 1966 en 2006. Tevens worden in dit deel de populariteit van kerkelijke rituelen, de betrouwbaarheid van kerken en uitspraken rond ethische zaken anno 2006 weergegeven.
  • Nadere beschrijving van kerkelijke verbondenheid van betrokken katholieke kerkleden in 2006.
  • Niet of minder kerkelijk gebonden vormen van spiritualiteit in 2006. Voor eerdere jaren zijn deze gegevens niet voorhanden. Het betreft zowel traditionele maar minder kerkelijk gebonden vormen van spiritualiteit (kaarsje branden, bedevaart) als nieuwe vormen van spiritualiteit.

In het onderzoek beschrijven we de hele groep 55-plussers, waarbij we tevens een onderscheid maken wat betreft het ‘type’ katholieken. Wat dit laatste betreft onderscheiden we allereerst bij de ontwikkelingen in de afgelopen decennia degenen die zich katholiek noemen (‘katholiek’), en daarnaast zij die zich niet meer katholiek beschouwen maar wel katholiek zijn opgevoed (‘nominaal katholiek’). Deze twee groepen worden vergeleken met de hele groep van 55-plussers’ (‘allen’).

Bij de gegevens die alleen het jaar 2006 betreffen (kerkelijke rituelen, de betrouwbaarheid van kerken en uitspraken rond ethische zaken) maken we onderscheid tussen kernleden (regelmatige kerkgangers), randleden (incidentele kerkgangers) en nominale leden.

Looptijd project:
januari - juni 2007

Projectleider:
dr. Ton Bernts

rapport
De spiritualiteit van 55-plussers (rapport nr. 556)
door drs. Joris Kregting en dr. Ton Bernts, april 2007
Het rapport is niet openbaar

brochure
Door de KBO is een brochure uitgebracht: Het zoeken niet moe Gespreksbrochure over de spiritualiteit van 55 plussers
Deze is te bestellen via hun website www.uniekbo.nl (Bestelnummer: G18. Om een indruk te krijgen van de brochure klikt u hier (pdf, 215 kB).