Vitaliteit bisdom Groningen-Leeuwarden in 2020

In het kader van het nieuwe beleidsplan heeft het bisdom Groningen-Leeuwarden door het Kaski een prognose laten maken van het draagvlak en de draagkracht van alle 81 parochies in het jaar 2020. Het draagvlak wordt gevormd door het aantal parochianen, hun participatie (kerkgang en deelname aan sacramenten en kerkelijke rites de passage) en hun betrokkenheid als vrijwilliger. De draagkracht verwijst naar de financiële middelen.

De prognose is gebaseerd op de statistiekcijfers van het Kaski, bevolkingsprognoses van de burgerlijke gemeenten en de verwachte onderhoudskosten van de kerkgebouwen, zoals vastgelegd in Meerjarige Onderhouds Plannen (MOP's).

De prognoses vormen onderdeel van het nieuwe beleidsplan van het bisdom dat op 27 november in Drachten is gepresenteerd. Voor 2020 wordt een voortgaande ontkerkelijking in het noordelijke bisdom verwacht. In de eerste plaats zal het aantal katholieken afnemen met 20% tot circa 89.000. Het aantal kerkgangers zal naar verwachting sterker dalen, van 9.900 nu naar 5.400 in 2020. Dit betekent ook dat er rekening mee gehouden dient te worden dat in 35 van de 81 parochies de kerkgang onder de 50 bezoekers zal dalen.

Ook het aantal doopsels, eerste communies, vormsels en kerkelijke huwelijken geeft een soortgelijke daling te zien, met 40 tot 50%. Alleen het aantal kerkelijke uitvaarten daalt wat minder sterk. Tot slot is ook gekeken naar het aantal vrijwilligers in de parochies. Dit zullen er naar verwachting in 2020 7.800 zijn, tegen 11.400 nu.

De ontwikkeling van de financiële situatie in de parochies past eveneens in het beeld van ontkerkelijking. In 2020 zullen nog maar 25 van de 81 parochies een sluitend of positief saldo kunnen laten zien. Enerzijds kunnen de kerkbijdragen door een energieke uitvoering van Kerkbalans min of meer op peil blijven, maar de onderhoudskosten van de gebouwen gaan sterk stijgen als er rekening wordt gehouden met de bestaande Meerjarige Onderhouds Plannen. De financiële situatie is met name slecht in de kleinere parochies.

Omdat tweederde van de parochies in 2020 een negatieve exploitatie zal hebben, zijn er uiteraard ook gevolgen voor de vermogenspositie van de parochies. Bij ongewijzigd beleid dreigen met name in de regio's Groningen, Noordoost-Friesland en Drenthe de reserves van de parochies voor een groot deel op te drogen.

projectleider: dr. Ton Bernts

Rapport
Verkenning voor een vitale parochiestructuur in het bisdom Groningen-Leeuwarden (nr. 606)
door dr. Ton Bernts, drs. Joris Kregting en Jolanda Massaar-Remmerswaal, september 2010
niet openbaar