Gemmeke, E.H.P.

Archiefnummer: 921
Archiefnaam: GEMM
Sector: Kerkelijk en godsdienstig leven
Soort archief: Archivalia van persoon
Datering: (1876-1877) 1912-1998

Plaatsingslijst (pdf, 152 kB) vernieuwd februari 2018

E.H.P. Gemmeke (1924-1998) in 1928

Ten Geleide
E.H.P. Gemmeke (1924-1998) = Monulphus Gemmeke O.Carm.
Emile Hubert Pierre Gemmeke werd geboren te Maastricht. Na het Gymnasium trad hij in 1944 in bij de orde van de (geschoeide) Karmelieten en hij werd in 1949 tot priester gewijd. Hij studeerde rechten en journalistiek in Nijmegen. Zijn kloosternaam Monulphus was de naam van een van de Maastrichtse bisschoppen van omstreeks 500. De Karmelieten combineren beschouwelijkheid met een actieve inzet voor kerk en maatschappij. Gemmeke was docent, conrector en bestuurslid van Karmelcolleges en werd prior in Oldenzaal en Deventer. Hij was adjunct-secretaris van de Nederlandse bischoppenconferentie; kardinaal Alfrink benoemde hem in 1968 tot  bischoppelijk gedelegeerde voor de religieuzen in het aartsbisdom Utrecht, wat hij tot aan zijn dood bleef.  Alfrink maakte hem ook adviseur van het Pastoraal Concilie (1966-1970). Hij was betrokken bij de zaligverklaringsprocessen van Alphons Ariëns, Titus Brandsma en anderen.

Hij was niet alleen een groot kenner van de Moderne Devotie maar werd er ook door gegrepen. Titus Brandsma had uit de Moderne Devotie moed en kracht geput voor verzet tegen het nationaal-socialisme.  De praktische instelling en het streven naar een zorgvuldig leven dat ook ordenend werkt op de samenleving spraken Gemmeke aan.  Ze waren van belang, ook voor deze tijd.  In 1981 richtte hij het Centrum voor Moderne Devotie op en in 1984 daarbinnen een (vernieuwd) Geert Groote Genootschap. De Geert Groote herdenking in dat jaar in Deventer, met tentoonstellingen, publicaties en een herdenkingszitting met meer dan duizend gasten was een hoogtepunt in zijn leven. Hij becijferde dat hij in Nederland, België en Duitsland 700 keer over de Moderne Devotie gesproken heeft. [Zie ook het KDC-archief van het Geert Groote Genootschap.]

Gemmeke vervulde nog andere functies, bijvoorbeeld adviseur van het Stadsarchief  en de Atheneumbibliotheek in Deventer en bestuurslid van de Stichting Oud Deventer.

Emile Gemmeke was een bescheiden man die zich gemakkelijk in de maatschappij bewoog en van ieder contact een ontmoeting wist te maken, een leraar van het geestelijk leven. Hij had het kaliber en het historisch inzicht waardoor hij de richtingenstrijd in de kerk kon relativeren. Hij behoorde niet tot een partij. Het zorgvuldige leven van de Moderne Devotie was ook een voorbereiding op de kunst van het sterven. Toen zijn leven ging eindigen bleef hij de rust uitstralen die hem kenmerkte. Hij deed uitvaarten en bleef contacten onderhouden. Hij overleed in 1998 in Deventer en werd begraven op het kerkhof van de Karmelieten in Zenderen.

Bron: KDC-Knipselcollectie

Literatuur van en over Emile Gemmeke kunt u vinden in RUQuest.
- Bibliografie in Bibliografieën Katholiek Documentatie Centrum.

KDC - Knipselcollectie
De knipselcollectie bevat naast knipsels uit dag- en weekbladen diverse andere vormen van min of meer losbladige informatie, zoals persberichten van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP), overlijdensberichten, fotokopieën uit bio- en bibliografische naslagwerken enz. De knipsels over E.H.P. Gemmeke zijn beschikbaar in de studiezaal van het KDC.

KDC – Beeld en Geluid
De collectie Beeld en geluid kunt u doorzoeken via de Catalogus van het KDC. Door te zoeken op ‘Gemmeke, E.H.P.’ vindt u het bedoelde materiaal.