Uitgebreide Kwalificatie Onderwijs (UKO)

De Uitgebreide Kwalificatie Onderwijs (UKO, ook wel Senior Kwalificatie Onderwijs genoemd) is een mogelijke vervolgstap in je ontwikkeling als ervaren docent (een aantal jaar) nadat je de Basis Kwalificatie Onderwijs (BKO) hebt behaald. Het gaat binnen de UKO om jouw ontwikkeling naar een rol als senior docent.

Eén van de manieren waarop je stappen kunt zetten in je ontwikkeling als docent, is door het onderwijs binnen je opleiding of faculteit verder te ontwikkelen. Je overstijgt daarbij onderwijs op cursusniveau en richt je blik meer op de ontwikkeling van het onderwijs binnen de opleiding of de faculteit.

Wederzijdse erkenning

De Nederlandse universiteiten hebben besloten de Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO) wederzijds te gaan erkennen. Daarmee zetten ze een belangrijke stap om de kwaliteit en samenwerking binnen het universitaire onderwijs verder te versterken. Deze ontwikkeling bouwt voort op de succesvolle landelijke erkenning van de Basis Kwalificatie Onderwijs (BKO), die sinds 2008 bijdraagt aan verdere docentprofessionalisering in het hoger onderwijs.

De SKO richt zich op ervaren docenten die een leidende rol vervullen in onderwijsverbetering en -vernieuwing op curriculum- en programmaniveau. Met de nu vastgestelde wederzijdse erkenning hoeven senior docenten die de kwalificatie bij één universiteit behalen, deze niet opnieuw te behalen bij andere instellingen. Dit versterkt de mobiliteit van onderwijsprofessionals en de uitwisseling van expertise tussen universiteiten.

De UKO van de Radboud Universiteit is vergelijkbaar met wat op andere universiteiten de SKO wordt genoemd. Onderdeel van de afspraken over wederzijdse erkenning is dan ook dat de UKO op andere universiteiten wordt erkend als SKO.

Hoe behaal je de UKO?

Op dit moment loopt er geen faculteitoverstijgend begeleidingstraject voor de UKO. Het is nog niet duidelijk wanneer er een nieuw begeleidingstraject start. Zodra hier meer over bekend is, wordt dat op deze webpagina vermeld.

Ben jij een ervaren docent en heb je interesse in een traject? Neem dan contact op met utqcoordination [at] ru.nl (utqcoordination[at]ru[dot]nl).

Facultaire trajecten

In afwachting op het Radboud brede beleid heeft de Faculteit der Letteren een tijdelijk facultair UKO-beleid vastgesteld.

Faculteit der Letteren

De UKO staat voor Uitgebreide Kwalificatie Onderwijs en is bedoeld voor enthousiaste docenten, die

in het bezit zijn van een BKO;
onderwijs verzorgen of verzorgd hebben op zowel bachelor- als masterniveau;
zicht hebben op verbanden tussen cursussen (leerlijnen) (of hier beter zicht op willen krijgen);
een visie hebben op het eigen profiel van een opleiding en de opbouw van een curriculum;
willen werken aan de doorontwikkeling van de interdisciplinariteit van ons onderwijs;
actief willen bijdragen aan onderwijsvernieuwing op curriculum- en/of programmaniveau.

Tijdens het UKO-traject werk je aan een zelfgekozen, door de onderwijsdirecteur goedgekeurd project. Dit project staat niet op zichzelf, maar moet aansluiten bij de behoefte van de betrokken opleiding(en), de faculteit en jouw takenpakket. Denk daarbij bijvoorbeeld, maar niet uitsluitend, aan een project rondom interdisciplinair onderwijs, implementatie van het facultaire toetsbeleid in de opleiding AI en schrijfvaardigheidsonderwijs of studentenwelzijn. De looptijd is een jaar. Voor deelname aan het traject krijg je een tegemoetkoming van 80 uur vanuit het departement. De overige uren (ca. 50 uur) investeer je zelf.

Ter aanvulling: De UKO is geen functievereiste. Het traject is bedoeld voor enthousiaste docenten die zichzelf verder willen ontwikkelen op onderwijskundig vlak.

Tijdpad, aanmelding & selectie

Je meldt je uiterlijk eind augustus 2025 bij de BKO/UKO-contactpersoon via bko-uko-fdl [at] ru.nl (bko-uko-fdl[at]ru[dot]nl). Je aanmelding dient vergezeld te gaan van een motivatiebrief, waarin je op max. 2 A4 uitlegt waarom je graag aan dit traject wilt deelnemen en welk(e) idee(ën) je al hebt voor het UKO-project waar je je op wil focussen. Dit hoeft nog niet helemaal uitgewerkt te zijn, maar moet wel een goede indruk geven van de richting die je op wil met het project. Je kunt jouw plannen indien gewenst vooraf bespreken met de opleidingsdirecteur van jouw departement.
Op 9 september 2025 worden de binnengekomen voorstellen besproken met de onderwijsdirecteur en de opleidingsdirecteuren in het onderwijsbeleidsoverleg en besloten welke projecten verder uitgewerkt kunnen worden. De belangrijkste criteria zijn de urgentie van de voorgestelde projecten en de relevantie van de uitkomsten voor de faculteit.
Uiterlijk 30 september 2025 leveren de geselecteerde docenten een uitgewerkt(er) projectplan aan bij de BKO/UKO-contactpersoon. Dit wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de opleidingsdirecteuren, onderwijsdirecteur en vice-decaan onderwijs in het onderwijsbeleidsoverleg van 7 oktober. Op basis van dit voorstel krijg je groen licht om echt met het UKO-traject te starten.
Vanaf oktober 2025 tot en met juni 2026 kom je ca. 4 keer samen met de andere FdL-docenten in het UKO-traject om met en van elkaar te leren.
Uiterlijk in augustus 2026 lever je jouw UKO-dossier aan.
In september/oktober 2026 vinden de afsluitende presentaties plaats en worden de UKO’s uitgereikt.

UKO-profiel

Het onderstaande profiel vormt de basis voor het toekennen van een UKO:

De docent is in staat gebleken om een impactvolle vernieuwing of verbetering in het onderwijs op curriculumniveau te initiëren en leiden.
Daarbij inspireert de docent anderen met de gekozen aanpak, neemt betrokkenen en belanghebbenden mee in het veranderingsproces en begeleidt collega’s bij het implementeren en/of uitvoeren van de onderwijsvernieuwing.
Kanttekening: het project of de innovatie hoeft (nog) niet af te zijn en noch op alle vlakken succesvol.
De docent beschikt over voldoende onderwijskundige kennis en visie om de onderwijsverbetering of -vernieuwing op een onderbouwde wijze uit te voeren.
De docent getuigt van een professionele en lerende houding.

Toetsingsonderdelen

De toetsing zal in de vorm van een portfoliobeoordeling zijn. Dit betekent dat alle onderdelen van het portfolio in gelijke mate meegenomen worden in de beoordeling. De verschillende onderdelen worden dus niet apart van elkaar beoordeeld, maar enkel als geïntegreerd geheel. Het portfolio zal bestaan uit de volgende onderdelen:

Op papier:
- Een onderwijs cv;
- Het onderzoeksvoorstel waarmee de UKO-deelnemer het traject is gestart;
- Het eindproduct (dit mag ook in een andere vorm zijn) en/of de resultaten van het project.
- Beargumenteerde suggesties voor de implementatie van hun eindproduct en/of resultaten. Argumentatie kan aan de hand van literatuur en gegevensverzameling gedurende het project.
In de presentatie:
- In het kort de resultaten en/of het opgeleverde product van het project en de suggesties voor implementatie en/of opvolgende projecten.
- Reflectie op persoonlijke ontwikkeling als onderwijsprofessional als gevolg van het UKO-traject, waaronder ook reflectie op de groepsdynamiek in je team en je eigen rol binnen dat team.
Buiten het portfolio (dit wordt dus niet beoordeeld):
- Actieve deelname gedurende de bijeenkomsten (voorwaardelijk voor beoordeling).
- Een overzicht van de bestede uren (ter evaluatie van de pilot).

Faculteit der Managementwetenschappen

Over het behalen van een Uitgebreide Kwalificatie Onderwijs worden bij de aanstelling van een lid van de wetenschappelijke staf afspraken gemaakt. Docenten die al in dienst zijn, maken hierover individuele afspraken met hun leidinggevende. Het is alleen mogelijk om een UKO-traject te starten als je in het bezit bent van een BKO en sindsdien tenminste 3 jaar onderwijservaring hebt opgedaan.

UKO eisen en criteria

Docenten worden beoordeeld op basis van hun onderwijservaring en -activiteiten en een reflectie daarop. Daarvoor stellen zij een portfolio op met bewijsstukken die als motivatie dienen voor een nauwgezette reflectie op hun eigen onderwijspraktijk en hun docentschap. Docenten wordt geacht de keuzes die zij maken in hun onderwijs te kunnen verantwoorden vanuit, onder andere, onderwijskundige inzichten over het Hoger Onderwijs. Het portfolio bevat in de regel voorbeelden van onderwijsuitvoering, -ontwikkeling, -coördinatie en -organisatie. De precieze eisen aan portfolio en reflectie zijn beschikbaar in het document Beoordelingscriteria UKO FdM (pdf, 205 kB). De uiteindelijke toetsing vindt plaats door de facultaire toetsingscommissie op basis van een gesprek over de reflectie en bijbehorend portfolio.

Stappenplan UKO

Bepaal voor jezelf of je een UKO wilt halen. Bespreek deze wens ook met je leidinggevende.
Neem contact op met Sven Vrins (sven.vrins [at] ru.nl (sven[dot]vrins[at]ru[dot]nl)) en bespreek samen met hem welk ontwikkeltraject het beste bij jou past en wat voor jou precies nodig is om in aanmerking te kunnen komen voor een UKO.
Bespreek de door jou (nog) te ondernemen activiteiten met je leidinggevende om na te gaan hoe dit kan worden ingepast binnen je huidige onderwijsactiviteiten en op welke termijn dit kan gebeuren. Bespreek je activiteiten in het kader van de UKO ook altijd tijdens het jaargesprek met jouw leidinggevende.
Stel je portfolio samen en schrijf een reflectie volgens de eisen die daartoe zijn gesteld in het document Beoordelingscriteria UKO FdM (pdf, 205 kB).
Dien aan het einde van het traject je reflectie en portfolio in bij het secretariaat van de facultaire Toetsingscommissie Onderwijskwalificaties (floor.bessems [at] ru.nl (floor[dot]bessems[at]ru[dot]nl)).

Van portfolio naar toetsing en UKO

Na indiening van je portfolio controleert het secretariaat van de facultaire Toetsingscommissie Onderwijskwalificaties of het portfolio compleet is, waarna het wordt doorgestuurd voor beoordeling naar de commissie. De commissie heeft een gesprek van een half uur met de betreffende docent over het portfolio. De commissie wordt voorgezeten door de onderwijsdirecteur en bestaat daarnaast uit een staflid afkomstig uit de eigen faculteit en een onderwijskundige. Daarnaast is de secretaris van de commissie ook aanwezig bij het gesprek. De onderwijsdirecteur is door de decaan gemandateerd om certificaten toe te kennen.

Bij een positief oordeel van de commissie krijgt de docent het certificaat toegestuurd en wordt een aantekening gemaakt in het personeelsdossier. Bij een negatieve uitslag wordt aangegeven welke aanvullende activiteiten noodzakelijk zijn en eventueel binnen welke termijn.

Tot slot

Het opbouwen van een portfolio kost tijd. Het is derhalve aan te raden op tijd te beginnen met het uiten van je wens om een UKO te halen, relevante ervaring en onderwijskundige kennis op te doen, en die uiteen te zetten in een toetsbaar portfolio. Voor het organiseren van een geschikt takenpakket voor UKO zal nadrukkelijk ook overleg met je leidinggevende nodig zijn.

Inspiratie en beschikbare ondersteuning voor verdieping en verdere ontwikkeling van je onderwijs én docentschap is opgenomen op de RU-brede website voor docentondersteuning: www.ru.nl/docenten. Neem voor nader advies over het opstellen van reflectie en portfolio contact op met Sven Vrins (sven.vrins [at] ru.nl (sven[dot]vrins[at]ru[dot]nl)).

Contact

Heb je vragen over de UKO? Stuur dan een mail naar sutqcoordination [at] ru.nl (utqcoordination[at]ru[dot]nl).