Een schrijvende student met een grijze robot op de achtergrond.
Een schrijvende student met een grijze robot op de achtergrond.

AI in het onderwijs

Chatbots met kunstmatige intelligentie zoals ChatGPT maken het mogelijk om teksten te laten genereren met behulp van artificiële intelligentie (AI). De nieuwste generatie taalmodellen is zo goed, dat het moeilijk te onderscheiden is of een tekst door een mens of AI is geschreven.

De ontwikkeling van deze taalmodellen heeft een grote impact op het onderwijs. De realiteit is dat deze technologie er is en we ons er toe zullen moeten verhouden. De beschikbaarheid van dit soort taalmodellen kunnen op een positieve manier een bijdrage leveren aan verschillende lesvormen, maar vraagt mogelijk ook een heroverweging van hoe de kennis en het inzicht van studenten beoordeeld kan worden.

Verantwoord gebruik door studenten

De eindverantwoordelijkheid voor het gebruik van tools zoals ChatGPT ligt bij de student zelf, maar docenten hebben wel de verantwoordelijkheid om studenten te helpen hier op een verantwoorde manier mee om te gaan. Het is vooral van belang studenten te leren wat de beperkingen en bezwaren van AI zijn: een digitale geletterdheid 2.0.

  • Maak studenten er bewust van dat achter elke AI-tool een algoritme zit dat getraind is op een dataset. Je weet niet altijd precies welk algoritme er achter zit en welke dataset is gebruikt. Er kan bijvoorbeeld een bias in de data zitten of een bias ontstaan doordat het systeem bepaalde verbanden legt.
  • Leer de student kritisch naar de inhoud van het gegeven antwoord te kijken. Maak ze er bewust van dat ChatGPT er ook regelmatig naast zit. Laat ze een antwoord van ChatGPT vergelijken met artikelen die je als docent aandraagt en met bronnen die ze zelf hebben verzameld.
  • Leer studenten dat er meerdere bronnen zijn, bijvoorbeeld in wetenschappelijke artikelen, die niet door ChatGPT gebruikt wordt.
  • Wijs de student erop dat de informatie van ChatGPT niet actueel is. Met name Nederlandse antwoorden zijn daardoor vaak incompleet, onjuist of een vreemde vertaling vanuit het Engels.
  • Leer de student specifiekere vervolgvragen te stellen of om verduidelijking van het antwoord te vragen. Om een goed antwoord te krijgen van ChatGPT is het belangrijk om goede vragen te stellen. Begrijpt de student het antwoord? Kan de student het in eigen woorden vertellen? Nuttige tips vind je hier.
  • Als de student het antwoord niet goed begrijpt, is het mogelijk ChatGPT om uitleg te vragen. Het systeem kan in veel gevallen een verklaring geven van het gegeven antwoord.

De mogelijkheden van AI voor het onderwijs

  • Studenten kunnen vragen stellen aan ChatGPT. Dit geeft inspiratie en een startpunt voor een discussie over de gegeven antwoorden. In Brightspace kun je een discussieforum opzetten en studenten hier gezamenlijk de vragen laten bedenken en laten reageren op het gekregen antwoord.
  • Of stimuleer een live discussie tijdens je college over de gekregen antwoorden.
  • ChatGPT kan gebruikt worden als brainstormpartner. Stel het vragen over het onderwerp waarover je wil schrijven om inspiratie op te doen.
  • Laat de student hun geschreven tekst door het systeem controleren. De student kan een eigen tekst geven en ChatGPT vragen om verbeteringen.
  • Voor docenten kan ChatGPT ook een middel zijn om het onderwijs voor te bereiden. Barend Last, onderwijskundige en expert blended learning aan de Universiteit van Maastricht, heeft in een LinkedIn post een aantal voorbeelden gegeven hoe je het systeem een reeks leeractiviteiten voor studenten kunt laten genereren, inclusief leerdoelen, een opdracht en een rubric als beoordelingsmodel. Wees echter altijd kritisch op de tekst die het genereert. Deze kan fouten bevatten en soms zijn die heel subtiel, maar wel essentieel.

Alternatieve werkvormen voor geschreven producten

Het blijft van belang dat studenten een geschreven tekst kunnen maken als toetsvorm. Als je ruimte hebt om studenten te begeleiden in het toewerken naar een geschreven (eind)werkstuk, kan dat ook een manier zijn om zicht te houden op hoe de tekst tot stand komt en hoe de student werkt aan het schrijven van een tekst. Denk daarbij aan het laten inleveren van een werkstuk in meerdere fases.

Daarnaast zijn er andere werkvormen die als alternatief kunnen dienen voor een geschreven product.

  • Vraag studenten om leerresultaten in een andere vorm dan alleen tekst te presenteren. Denk aan het maken van een infographic, een posterpresentatie, een powerpointpresentatie, een animatievideo of een videopresentatie geüpload in Kaltura.
  • En er zijn ook hele andere werkvormen in het onderwijs toe te passen. Neem eens een kijkje op de website Radboud EDIT om inspiratie op te doen en te zien welke tools er beschikbaar zijn.

Nieuws over AI

Logo Maand van AI 2024

Maand van AI in onderwijs in het teken van verkennen, veranderen en verbinden

Ook dit jaar staat juni weer in het teken van AI in onderwijs. De hele maand worden er weer tal van gratis events georganiseerd, door het hele land én online. Inspiratie gegarandeerd! Mede mogelijk gemaakt door NOLAI!

Furhat-robot

Kijkrichting en gezichtsuitdrukking van robots is essentieel voor interactie met mensen

Robotica-onderzoeker Chinmaya Mishra bekeek het belang van kijkrichting en menselijke emoties in onze communicatie met robots en ontwikkelde twee systemen om het gezicht van robots in ons voordeel te laten werken.

Teacher-in-Residence Kevin op de vraagarticulatiesessie van NOLAI bij de regiobijeenkomst van de VO-raad

Vraagarticulatiesessie voor schoolleiders

NOLAI gaf op een regiobijeenkomst van de VO-raad een vraagarticulatiesessie. Welke thema’s spelen er bij schoolleiders op het gebied van AI in onderwijs? En hoe gaat zo’n vraagarticulatiesessie nu precies in zijn werk?

Activiteiten

Een door Midjourney gegenereerde afbeelding van een robot die een werkstuk schrijft.

SIG AI en onderwijs

In deze SIG delen deelnemers vanuit verschillende faculteiten en disciplines kennis omtrent AI en onderwijs met elkaar.

Contactinformatie

Heb je vragen of ben je op zoek naar meer informatie? Het Teaching Information Point van jouw faculteit helpt je graag verder.