Open Leermaterialen

Open Educational Resources (OER), oftewel Open Leermaterialen, zijn gratis digitale leermiddelen die vrij toegankelijk zijn voor iedereen of onder voorwaarde van een open licentie. De open licentie, waarvan de meest voorkomende de Creative Commons licenties zijn, geeft duidelijk aan hoe het materiaal mag worden gebruikt, gewijzigd en eventueel verder gedeeld. Op die manier kunnen video’s (kennisclips of webinars), podcasts, e-learnings of Open Textbooks worden gebruikt, aangepast en gedeeld zonder kosten of speciale toestemming. 

Voordelen van Open Leermaterialen 

Open Leermaterialen bieden docenten een efficiënte en inspirerende manier om les te geven. Je bespaart tijd door het hergebruik van onderwijsmaterialen van collega’s, bijvoorbeeld een serie kennisclips van een collega van een andere universiteit. Open Leermaterialen dragen voor studenten bij aan verschillende perspectieven op de leerstof en geven hun de vrijheid om zelf te bepalen welke leermiddelen ze willen gebruiken.  

Open Leermateriaal beschikbaar stellen en gebruiken 

Open Leermaterialen kun je in principe overal op het internet vinden. Om je zoektocht te vergemakkelijken zijn er wel een aantal databases. Voor het hoger onderwijs in Nederland is dat het platform edusources. Internationale repository’s zijn OER Commons of MERLOT

Heb je zelf Open Leermateriaal gecreëerd, of denk je erover dat te doen? Neem dan contact op met het openeducation [at] ru.nl (Radboud Open Education Team) voor advies en ondersteuning. Zij kunnen jouw materiaal toevoegen op edusources. 

Lees meer over auteursrecht en open leermaterialen

Voorbeelden van Open Leermaterialen vanuit de Radboud Universiteit 

Taalwetenschapper Sharon Unsworth zette in 2019 de prijswinnende podcast Kletsheads op voor ouders, leerkrachten en logopedisten. Wat kun je verwachten als je je kinderen meertalig opvoedt? Wat helpt de taalontwikkeling van je kinderen en wat niet? In elke aflevering bespreekt Sharon, zelf moeder van twee kinderen (beide meertalig), met een andere deskundige de wetenschap achter de taalontwikkeling van meertalige kinderen. De podcast biedt praktische tips en inclusieve inzichten van meertalige kinderen, ouders en professionals. Gestart in 2019 in het Nederlands, is de podcast sinds 2020 ook beschikbaar in het Engels.  

De vakcommunity Neerlandistiek biedt materiaal van en voor de opleidingen Nederlandse Taal en Cultuur in Nederland en Vlaanderen; dat materiaal kan ook gebruikt worden bij het schoolvak Nederlands in het VO. Vanuit de Radboud Universiteit heeft hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie Marc van Oostendorp een actieve rol binnen deze vakcommunity, onder andere met zijn videoreeks van lezingen voor de Universiteit van Nederland. 

Ook studenten kunnen edusources raadplegen en – na instemming van een begeleidende docent – materiaal toevoegen. Een voorbeeld daarvan is een Open Access boek van Radboud geschiedenisstudent Jakob Jung met daarin een reflectie over zijn ervaringen en leerpunten ten aanzien van archiefonderzoek. 

Pilot Open Tekstboeken 

In 2024 lanceert Radboud University Press een pilot voor de ontwikkeling van Open Tekstboeken. Deze online studieboeken zijn gratis te gebruiken en te delen via een open licentie. Docenten kunnen samenwerken aan deze boeken volgens het kwaliteitsmodel van Radboud University Press. Studenten kunnen zelfs deelnemen aan het schrijfproces, bekend als co-creatie, wat een vorm van Open Pedagogy is. 

Neem contact op met Radboud University Press voor meer informatie over deelname aan de pilot. Voor inspiratie en voorbeelden kun je terecht op University of Groningen & Radboud University Open Textbooks. 

Contact

Heb je vragen, zoek je advies of ondersteuning in het hergebruik of eigen creatie van Open Leermaterialen? Neem dan contact op met het Radboud Open Education Team. Zij helpen je graag verder.