Annemarie van Stee
Annemarie van Stee

Column Annemarie van Stee: Ongemakkelijk gniffelen

We zaten met wat docenten in een zaaltje een formulier in te vullen over ‘professionele spanningen’. Een beetje ongemakkelijk gniffelend, want de taal van coaches werkt gemakkelijk op de jeukzenuwen en ook werd het allemaal wat persoonlijker dan we gewend waren. Welke spanningen ervaar je tijdens het werk en welke neem je ook nog mee naar huis? Welke spanningen werken inspirerend en welke enkel frustrerend? We vulden het allemaal in.

“Draai nu je papier om,” zei degene die de sessie begeleidde, “en vul in op welke manier je omgaat met de grootste frustrerende spanningsbron in je professionele leven.” Op de achterkant van het papier bleek een kwadrant, met horizontaal ‘denken’ en ‘doen’ en verticaal ‘zelf’ en ‘met anderen’. 

Bloody hell! dacht ik bij mezelf, want vloeken doe ik bij voorkeur in het Engels. Wanneer het op de bron van grootste professionele spanning aankomt, gebruik ik eigenlijk maar één strategie: nadenken, in m’n eentje.

Nou zal ik de enige filosoof niet zijn die alle problemen in eerste instantie met reflectie te lijf gaat. Maar reflecteren in je eentje heeft zo z’n beperkingen. Dus toen ik bijeenkwam met een groep voor intervisie bracht ik mijn situatie in als casus. En jawel: door de gestructureerde vragen van de anderen zag ik kanten aan de zaak die ik eerder niet had gezien. En manieren om ermee om te gaan die ik eerder nog niet had overwogen.

Quizje

Ik heb sinds die tijd nog vaak intervisies meegemaakt, ook als begeleider, en met allerlei methodieken. Intervisies zijn strikt vertrouwelijk, maar bepaalde thema’s komen telkens terug hier aan de universiteit. Quizje: ken jij deze thema’s aan den lijve? 

  • Betrokkenheid bij (PhD-)studenten die te veel tijd en/of energie slurpt, maar waarbij het onduidelijk is waar de grens ligt en hoe die te trekken.
  • Het omgaan met een nieuwe rol (bv. opleidingsverantwoordelijke, examencommissielid) en de veranderde, formelere verhouding tot collega’s daardoor
  • Twijfel aan eigen kunnen in deze omgeving vol competente mensen, waardoor er kostbare tijd en energie verloren gaat aan te veel voorbereiden en aan zelftwijfel
  • Stroeve interacties met collega’s of met (PhD-)studenten, of ronduit conflict  
  • Hoe je te verhouden tot een complex veld aan belangen, om taken te verrichten die bij je rol horen, of ten bate van je loopbaan

Het gaat hierbij niet om het aantal vakjes dat je kunt aankruisen. Het gaat erom hoe zwaar iets op je drukt. Heb je geregeld kopzorgen over je werk die je thuis ook nog bezighouden? Lig je weleens wakker van je werk? Want dat is oppassen geblazen; je zult de eerste medewerker niet zijn die burn-outverschijnselen ontwikkelt.

Intervisiegroepen

Ik gun iedereen in zulke situaties een intervisiegroep. Liefst met collega’s uit verschillende hoeken van de universiteit, want dat praat toch net iets vrijer. Wij gniffelden destijds niet voor niets ongemakkelijk: de cultuur aan de universiteit is er nog altijd niet naar om te delen waar je mee worstelt. Mij valt op hoeveel energie er vrijkomt wanneer collega’s dat wel doen, over en weer, en zonder het risico te lopen goedbedoelde raad ge-splaind te krijgen. Mij valt op hoe goed de sfeer is en hoe mensen naar intervisiesessies uit lijken te zien. Een verademing, zo’n groep betrokken collega’s die in vertrouwelijkheid met elkaar meedenken. Bij intervisie is ongemakkelijk gniffelen niet nodig.

Heb je interesse in intervisie? In de eerste helft van 2027 biedt het Teaching and Learning Centre interfacultaire intervisiegroepen aan voor docenten.

Zou je je willen bekwamen in het begeleiden van intervisiegroepen? 12 november vindt de startbijeenkomst plaats van een training tot intervisiebegeleider, door een erkend extern trainer. 

Contactinformatie

Dr. Annemarie van Stee doceert filosofie bij de Faculteit Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen en ze is themaleider Docentontwikkeling en Docentwelzijn bij het Teaching and Learning Centre.