Column: Hoe voer je het gesprek over macht(smisbruik)?

Uit onderzoek van de vakbonden in 2019 bleek dat 4 op de 10 universiteitsmedewerkers machtsmisbruik en intimidatie ervaart. Hoe zit dat op de Radboud Universiteit?

Collega’s Anoeshka Soedamah, Nancy Viellevoye, Rona Jualla-van Oudenhoven en Heleen Kloosterhuis voeren hier vanuit hun functie dagelijks het gesprek over. Met studenten, collega’s, elkaar en met de organisatie. In deze wekelijkse column delen ze ervaringen uit de praktijk van ‘het goede gesprek’.  

Anoeshka Soedamah

Het perspectief van Anoeshka Soedamah (Campuspsycholoog)

Als campuspsycholoog kan ik je mededelen (en misschien verbaast het je niet): machtsmisbruik komt ook bij ons voor. In de spreekkamer hoor ik met enige regelmaat uitspraken hierover voorbij komen. Bijvoorbeeld over het moeten werken in je vrije tijd, niet mogelijk meebeslissen, of bang zijn voor een meerdere. Het komt allemaal voor. 

Helaas is machtsmisbruik geen thema dat we ‘overnight’ kunnen oplossen. Wat we wel kunnen doen is het onder de aandacht brengen om bewustwording te creëren en om het taboe hierover te doorbreken. We zijn vaak bezig met organisatieveranderingen, samenwerkingen binnen teams, herverdeling van afdelingen en gebouwen. Ik stel voor deze thema’s uit te breiden met nog meer focus op veiligheid op een mensgericht niveau. Dus voel je je onveilig? Of, net zo spannend, denk je dat je mogelijk bijdraagt aan een gevoel van onveiligheid bij anderen? Praat erover binnen de sociale straat op de campus en ga na wat JIJ kan bijdragen aan sociale veiligheid.    

Nancy Viellevoije-Geers

Het perspectief van Nancy Viellevoye (Ombudsfunctionaris) 

Als ombudsfunctionaris voor medewerkers zie ik hoe macht negatief, maar ook positief kan worden ingezet. Een organisatie kan niet zonder een hiërarchische structuur, waarbij de één meer te zeggen heeft dan de ander. De meest ideale situatie, waarin iedereen gehoord wordt en het met elkaar eens is, komt helaas zelden voor. Macht op zichzelf is dan ook niet het probleem: het gaat erom hoe het wordt gebruikt.  

Hoe herken je machtsmisbruik? Dit wordt gekenmerkt door het inzetten van de privileges voor het eigen belang in plaats van voor het grotere geheel, het beschermen van de eigen positie door selectief informatie te delen of voor anderen te bepalen wat ‘normaal’ is.  

Het blootleggen van machtsmisbruik hoort bij een lerende organisatie en zie ik als een doel van mijn nog jonge functie. Maar alleen kan ik het niet: we zullen dit met z'n allen moeten nastreven. Het vergt moed om op te staan in een systeem waar je onderdeel van uit maakt of afhankelijk van bent. Toch wil ik iedereen, medewerkers en leidinggevenden, hiertoe oproepen. Spreek je uit! 

Rona Jualla-van Oudenhoven

Het perspectief van Rona Jualla-van Oudenhoven (Diversity Officer) 

Als diversity officer kom ik iedere dag in aanraking met machtsdynamieken. Ik zie eerstehands wat voor effect een verkeerd gebruik van macht op mensen kan hebben: ze voelen zich ontkracht, minderwaardig, een mindere versie van henzelf. Dit is de macht van macht. Tegelijkertijd zie ik ook hoeveel invloed mensen kunnen uitoefenen als ze een stem en een podium krijgen om de waarheid te vertellen. Dat kan enorm empoweren! Soms is het een kwestie van kiezen: aan welke kant van de machtsmunt willen we ons plaatsen?  

Heleen Kloosterhuis

Het perspectief van Heleen Kloosterhuis (Vertrouwenspersoon) 

Ik ben de laatste zeven jaar vertrouwenspersoon geweest aan de Radboud Universiteit en kan uit mijn eigen ervaringen zeggen dat er dingen aan het veranderen zijn. Nog maar een paar jaar geleden hadden we drie vertrouwenspersonen voor de hele universiteit. Inmiddels zijn we met een team van elf vertrouwenspersonen!  

Wil je het gesprek over machtsmisbruik met één van ons voeren? Neem dan contact met ons op via inclusion [at] ru.nl, campuspsycholoog [at] ru.nl, vertrouwenspersonen [at] ru.nl of ombudsfunctionaris [at] ru.nl.

Geschreven door
Jualla-van Oudenhoven, mevr. R. (Rona), PhD Soedamah, mevr. A. (Anoeshka), MSc Kloosterhuis, mevr. H.H. (Heleen) Viellevoije-Geers, mevr. mr. N.A. (Nancy)
Deze column is de eerste in een reeks columns over sociale veiligheid. Regelmatig verschijnt er een nieuwe column in het weekbericht.