Ik heb het stukje nu al 5 keer teruggespoeld. Van ongeveer 2:50 tot 3:30 van het nummer Ghost eyes in the fire light van de black metal-band Panopticon. Gastvocalist Jordan Day zingt, breekbaar, en voelbaar. Niet perfect, soms een beetje vals, maar het is schitterend, menselijk. Ik hou van imperfectie. Van als niet alles goed gaat, van vallen en weer opstaan. Van studenten die worstelen met een opdracht, een verkeerde afslag nemen bij de uitwerking, en samen toch alles weer op de rit krijgen. Van de afstudeerder of promovendus die eerst een hoofdstuk of paper indient waar ik heel veel commentaar op heb, en daarna een prachtig herschreven stuk laat zien. En van de student die eerst dacht niet voor onderwijs in de wieg gelegd te zijn, maar toch na bijvoorbeeld een traject van mbo via hbo op onze universiteit terecht komt. Ik heb er zwak voor.
Hoe vaak ik al wel niet tegen mijn kinderen gezegd heb dat je van fouten leert. Het maakt ons wie we zijn, en leert ons dat het soms enorm kan tegenzitten, en bouwt vertrouwen voor wanneer we weer in dezelfde situaties komen. Jammer genoeg hebben we in ons onderwijssysteem de foutenmarge zo verkleind dat studenten er alles aan doen om géén fouten te maken. Het niet halen van een cursus kan je namelijk duur komen te staan. Afgelopen week organiseerde het TLC een show and tell-bijeenkomst waar studenten vertelden over hoe zij en collega-studenten (gen)AI gebruiken in hun leerproces. Van de vele interessante dingen die ze vertelden blijft er één in mijn hoofd spoken: Studenten gebruiken AI om te voorkomen dat ze fouten maken. Sommige studenten dienen bijvoorbeeld liever een tekst in bij Academische Vaardigheden die door AI “academisch is gemaakt” dan feedback te krijgen van hun docent over hun tekst en daarmee aan de slag gaan. En dat terwijl het overgrote deel van de studenten best weet dat het gebruik van AI gevolgen heeft voor hun leerproces.
Leren doet pijn. Dat houden we onze studenten graag voor. Maar ons onderwijssysteem is erop gericht dat studenten nominaal kunnen studeren, niet op het succesvol navigeren door valkuilen, fouten maken, en vallen en weer opstaan. Leren is niet lineair. Het vereist soms een pas op de plaats te maken, na te denken over een andere strategie, en om het vragen van advies over hoe het anders kan. Het is de taak van ons, de universiteit en haar docenten, om dit vervolgens te begeleiden. In dat kader is het gebruik van AI door studenten misschien wel tekenend. Net zoals het feit dat ik zo weinig studenten zie in de buurt van onze kantoren in EOS. Gaan studenten liever bij AI te rade dan bij ons? Er doemt een griezelige gedachte bij me op. Zou het kunnen dat studenten ons inmiddels zien als instituut dat hen toetst op hun voortgang in hun leerproces in plaats van de plek voor begeleiding van hun leerproces? Door de focus op efficiency en assurances of learning begint het er wel op te lijken. Ik denk dat ik namens veel collega’s spreek als ik zeg dat ik véél liever die begeleider ben. Ik ben liever de docent waar studenten terecht kunnen wanneer ze een verkeerde afslag hebben genomen, waar ze geholpen worden wanneer ze iets niet begrijpen. Waar ze vals mogen zingen en daar ook zelf de schoonheid van zien. Ik vind dat namelijk het mooiste wat er is.