Ik heb me er vast zelf ook wel eens schuldig aan gemaakt, dit is nou eenmaal hoe we het doen tegenwoordig. En natuurlijk mag je ook trots zijn op mooi onderzoek, en dit delen met de wereld. De vraag is alleen, waarom doen we dit niet met successen die we behalen met onderwijs? We zijn tenslotte docent, universitair docent, universitair hoofddocent, en hoogleraar. Zelf het woord ‘professor’ refereert van oudsher naar een persoon die openbare lessen geeft. Met andere woorden, onze functietitels suggereren dat we ons primair met onderwijs bezig houden, en niet zozeer met onderzoek.
Het blijft een lastig en voortslepend issue in de academische wereld; Erkennen en waarderen. Er heerst een disbalans in de manier waarop de werkzaamheden van wetenschappelijk personeel wordt gewaardeerd. Onderzoeksprestaties zijn doorslaggevend bij sollicitaties, carrièreladders, en status binnen de universitaire wereld. Dat terwijl de gemiddelde wetenschappelijk werknemer nog een aantal andere taken heeft, met als belangrijkste taak: onderwijs. En laat dat laatste nou net in onze functietitel staan, niet onderzoek. De discussie over erkennen en waarderen gaat dus eigenlijk meer over HERwaarderen. We zijn afgedreven van onze kerntaak van het onderwijs geven, en daar is een focus op onderzoek voor in de plaats gekomen. Hoe en waarom dat is gebeurd weet ik niet, daar zullen vast analyses van bestaan, maar de vraag bij de discussie over erkennen en waarderen is eerder; hoe drijven we weer terug?
Ik denk dat een eerste stap gericht moet zijn op HERkennen van goed onderwijs. Voor onderzoek hebben we allerlei (vaak twijfelachtige) lijstjes, van Impact Factors, citaties, tot H-indexen, en NWO-beurzen. Die helpen om ons onderzoek te kwalificeren, zo goed en zo kwaad het kan. Voor onderwijs is kwaliteit nog veel moelijker in lijstjes of indexen te vatten. We weten allemaal dat de studentevaluaties maar heel weinig zeggen over de kwaliteit van onderwijs. Ten eerste worden ze nauwelijks ingevuld door onze, en ten tweede zegt een waardering door studenten weinig over wat ze nu echt geleerd hebben. Daar komt bij dat onderwijs, in mijn beleving maar ik weet dat dit breed wordt gedeeld, het “uitvoerende werk” is. Het is een taak die je “gewoon” moet doen, dat afgevinkt wordt bij het functioneringsgesprek.
Terwijl onderwijs de basis vormt van eigenlijk al het onderzoek dat gedaan wordt op de universiteit. Zonder goed onderwijs hadden veel wetenschappelijk medewerkers niet de inspiratie noch de kennis om onderzoek te doen. Toen ik Bedrijfswetenschappen studeerde aan onze universiteit was Jacques van Hoof de docent die mij inspireerde om een promotie te overwegen. Voordat ik les kreeg van Jacques was dat nooit, maar dan ook nooit in me op gekomen.
Vandaag de dag worden over de hele campus talloze mooie initiatieven ontwikkeld gericht op het bieden van onderwijs wat studenten en potentiële onderzoekers motiveert en inspireert. Laten we eens beginnen dit te herkennen, en een podium te bieden. Maak interessante onderwijsontwikkelingen onderdeel van de facultaire nieuwsbrieven, van Town Hall-meetings, en van het functioneringsgesprek. In tijden van bezuinigingen en afnemende studentenaantallen (en toenemende concurrentie om de student!) zal de toekomst van de universiteit niet afhangen van een leuke publicatie of beurs. Die is toch echt afhankelijk van vernieuwend en inspirerend onderwijs.
Het is dus niet de vraag óf we goed onderwijs moeten herkennen en herwaarderen, het is bittere noodzaak. Er is niks “gewoons” aan goed onderwijs. Het is het verleden, heden, én de toekomst van onze universiteit.