Lia Fluit

Column Lia Fluit: De student als docent

In het meinummer van het tijdschrift Onderzoek van onderwijs (51(1):22-23) stond een bijdrage over de StudentKwalificatieOnderwijs (StuKO). Het artikel beschrijft een landelijk project waarin docenten, medewerkers van de Teaching & Learning Centres en student-assistenten van negen universiteiten samenwerken. Ze gaan inventariseren wat er in de praktijk gebeurt om student-docenten te ondersteunen en voeren een literatuurstudie uit over wat hierover al bekend is. Op basis hiervan worden pilots opgezet. Wat een mooi initiatief! Studenten zijn immers onze toekomstige docenten en hoe mooi is het om hen hierbij al in een vroeg stadium te ondersteunen.

Studenten die onderwijs verzorgen zijn natuurlijk niet nieuw. Studenten verzorgen al jarenlang allerlei onderwijsactiviteiten, zoals het begeleiden van werkgroepen en practica, tutoraat, het ontwikkelen van onderwijs, toetsing etc. Soms worden ze hiervoor specifiek getraind, in andere gevallen leren ze de kneepjes door het ‘gewoon te gaan doen’ in de praktijk, met andere woorden via werkplekleren. Ook buiten deze meer formele docent-rollen leren studenten veel van elkaar doordat ze samen in een werkgroep aan een probleem werken en elkaar feedback geven. Dit wordt vaak aangeduid als peer learning of peer teaching. Deze manier van leren kan heel bewust worden ingezet (bijvoorbeeld via een opdracht om elkaar feedback te geven) maar gebeurt ook zonder dat hier iets voor geregeld wordt, omdat studenten elkaar opzoeken, helpen, bevragen etc.

Student-docenten hebben zonder twijfel een meerwaarde voor ons onderwijs. Een student-docent staat dichtbij de student en kan gemakkelijk aansluiting vinden, omdat hij of zij zich beter kan verplaatsen in een medestudent. Uit divers onderzoek blijkt dat de kwaliteit van het onderwijs van student-docenten op niveau is en niet onderdoet voor dat van meer senior-docenten.

Mooie is dat student-docenten de kans krijgen om meerdere facetten van het docentschap te ervaren en zo gemotiveerd worden voor een loopbaan op onderwijsgebied. Op deze manier draagt het bij aan het erkennen en waarderen van onderwijscarrières in het onderwijs.

Uit eigen onderzoek naar ervaringen van studenten en docenten met student-docentschappen, werd duidelijk dat de bijdrage van de student-docent enorm gewaardeerd wordt, met name op het gebied van onderwijsuitvoering en -ontwikkeling. Het helemaal gelijkwaardig opnemen van een student in het docentteam bleek echter lastiger voor docenten.

De medische faculteit is een aantal jaar geleden gestart met studenten de mogelijkheid bieden om een Student-onderwijskwalificatie te behalen (StOK – afgeleid van de BKO). Studenten kunnen daartoe een keuzecoschap onderwijs volgen. Ze sluiten dan aan bij één van de afdelingen in het Radboudumc die betrokken zijn bij de opleiding tot arts. Daar vervullen zij op basis van een individueel stageplan gedurende één tot drie maanden diverse docent-rollen.

Aan de medische faculteit heeft de Coronapandemie een flinke zwaai aan de onderwijsstage gegeven. Studenten konden in de periode dat er geen klinische stages mogelijk waren, ervoor kiezen om een onderwijsstage te volgen. Hierin droegen ze vaak bij aan het ontwikkelen van online materiaal.

Na de pandemie zien we de belangstelling voor de onderwijsstage toenemen. Elke maand melden zich minstens één of twee studenten die zo’n stage willen lopen. In de voorbereidingsgesprekken geven ze vaak aan dat het ze verbaast dat ze nooit voor onderwijstaken getraind zijn, terwijl ze na hun afstuderen vaak wel een onderwijsrol krijgen. Eigenlijk zou iedereen een soortgelijke stage moeten krijgen, vinden ze, of in ieder geval voorbereid worden voor docent-rollen na het afstuderen.

Er is veel meer expertise op dit gebied binnen de universiteit, zoals bijvoorbeeld de Radboud Docenten Academie die studenten opleidt tot leraar in het middelbaar onderwijs. Vanuit het TLC willen we de ondersteuning van studenten die onderwijs geven goed vormgeven en uitbreiden. Op deze manier investeren we niet alleen in ons onderwijs, maar ook in onze toekomstige docenten en hun life long learning!

Heb je ideeën, suggesties, vragen, we horen ze graag!
Mail naar TLC [at] ru.nl

Contactinformatie

Lia Fluit is hoogleraar Innovatief en persoonsgericht leren en werken in de gezondheidszorg en werkt als onderzoeker bij de Radboudumc Health Academy.

Ook is zij themaleider onderwijsonderzoek binnen het Radboud Teaching and Learning Centre.

E-mail: Lia.fluit [at] radboudumc.nl

Thema
Onderwijs

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.