Toen ik 12 jaar was en rond deze periode net op de middelbare school zat, vroeg ik me weleens af hoe ik toch in hemelsnaam moest leren om op eigen benen te staan, want gewoon het bijhouden van je rooster en je verhouden tot de nieuwe klassendynamiek was al een hele opgave. Ik kon me niet voorstellen dat ik óók nog moest nadenken over huur betalen, verzekeringen regelen, boodschappen doen, tandartsafspraken maken. Ik weet nog als de dag van gisteren dat mijn moeder me toen verzekerde: “Dat komt vanzelf goed, daar groei je langzaam in.” Ondertussen kan ik beamen dat dat inderdaad zo was.
Een aantal decennia later zat ik in mijn promotietijd. Ik vroeg me af hoe mijn begeleiders toch allemaal leuke en belangrijke dingen leken te doen. En hoe ik het voor elkaar kon krijgen om ook leuke, belangrijke dingen te gaan doen. Tijdens een autorit met mijn promotor vroeg ik haar: hoe kom je toch aan al die leuke projecten? Ik weet nog dat ze even moest nadenken. Alsof ze het zelf eigenlijk ook niet helemaal wist zei ze een beetje verbaasd en lachend: “Tja, ik doe eigenlijk vooral dingen die ik leuk en belangrijk vind.” Daar had ik eigenlijk vrij weinig aan, want hoe moest ik erachter komen welke dingen leuk en belangrijk waren?
Nu ook mijn promotietijd al een tijdje achter me ligt, word ik aan de keukentafel nog wel eens aan die fase herinnerd als ik vertel over mijn dag. “Weet je nog dat jij je toen afvroeg hoe die begeleiders allemaal van die leuke, belangrijke dingen deden? Dat doe jij nu toch ook!” Dat klopt ook wel, maar het voelt nog steeds alsof ik me nogal struikelend door dit soort keuzes heen beweeg. Regelmatig vraag ik me af of ik nou een handige keuze heb gemaakt, en minstens zo regelmatig denk ik dat ik precies het verkeerde heb afgezegd.
Gelukkig vond ik herkenning in de column van collega Annemarie afgelopen maand. Eén van de meest voorkomende thema's bij intervisie is: hoe verhoud je je tot alle verschillende belangen, je rol én je loopbaan?
Hè, gelukkig, het ligt dus niet aan mij. Helaas gaf dat me geen antwoord op de vraag hoe ik dan moet kiezen. Gelukkig krijg ik ruimschoots de gelegenheid om mijn keuzevaardigheid en belangenafweging te oefenen.
Een voorbeeldje: binnenkort is er één dag die blijkbaar is uitgeroepen tot Dé Dag Dat Alles Moet Gebeuren. Een onderzoeksbijeenkomst, een promotie van een collega, een oratie van een bekende aan een andere universiteit en een activiteit voor Erkennen en Waarderen. Allemaal dingen waar ik graag naartoe wil. Om verschillende redenen, wat de keuze niet echt makkelijker maakt. Mijn aanwezigheid bij al deze activiteiten is niet echt vereist. Ik bedoel, het is geen onderwijs, het gaat niet om het maken van een tentamen. Dingen die moeten, die plannen zichzelf wel. De lastige afwegingen zijn de dingen die niet móéten, maar waar je zelf iets van moet vinden.
Ik ben momenteel keihard met mezelf in onderhandeling. Hoe belangrijk is het, voor wie, wat is het leukst? Wat weegt zwaarder? En een gewetensvraag: mag ik ook af en toe iets kiezen omdat ik het vooral zelf heel erg leuk vind?
Ik troost me met de gedachte dat dit vast dat groeien is waar mijn moeder op doelde.
Als ik later groot ben, kijk ik vast terug om te zien dat future me echt veel beter is geworden in het maken van dit soort afwegingen, net zoals dat ging met het plannen van de tandarts en het afsluiten van verzekeringen.
Mocht iemand in de tussentijd nog een briljante tip hebben om tot wijze keuzes te komen, of nog beter: een leuke beslisboom die als een orakel de beste keuze aanwijst, dan houd ik mij warm aanbevolen.