Een frisse blik op feedback in de lerarenopleiding
Het idee voor het project ontstond toen de docenten merkten dat feedback vaak zijn doel miste. “Wat we zagen, was dat feedback vaak bleef liggen,” vertelt Jager. “Studenten kregen veel terugkoppeling, maar wisten niet goed hoe ze die moesten gebruiken. Bovendien wordt het verwerken van feedback niet echt meegenomen in de studielast. Het komt er gewoon bij, terwijl het juist zoveel tijd en denkwerk vraagt.” De docenten besloten daarom hun eigen onderwijspraktijk onder de loep te nemen. Ze wilden meer werken met gerichte, doorlopende feedback, die studenten helpt om stap voor stap te groeien tijdens de opleiding. Door studenten te observeren en te interviewen, onderzochten ze uitdagingen waar studenten tegenaan liepen bij het benutten van feedback én hoe zij als docenten hun onderwijs beter konden afstemmen op die uitdagingen.
Verwerken van feedback heeft ruimte nodig
Het project leverde nieuwe inzichten op over feedback, werkdruk en de manier waarop studenten zich ontwikkelen. “Sommige studenten zaten in een soort overlevingsmodus,” vertelt Jager. “Ze zijn enorm betrokken en gemotiveerd, maar missen tijd en rust om feedback goed te verwerken.” In het onderzoek kregen ze ook zicht op hoe studenten met uitdagingen omgingen. Zo konden studenten zich feedback vaak ook niet goed meer herinneren. Eén student vond daar bijvoorbeeld een eigen oplossing voor. Hij schreef drie vaste reflectievragen in zijn agenda om dagelijks kort stil te staan bij de feedback die hij kreeg. Daardoor werd het reflecteren op feedback een vanzelfsprekend onderdeel van zijn leerproces. Dat inspireerde het team om dit jaar te experimenteren met een feedbacklogboek: één centrale plek waar studenten hun feedback konden noteren en bijhouden. Zo raakt feedback niet langer versnipperd over losse opdrachten, maar blijft het overzichtelijk en bruikbaar. Het belangrijkste voordeel is dat ze het zo makkelijker met studenten kunnen hebben over de inhoud van de feedback en de patronen die daarin terug te vinden zijn.
Samen leren als team
Het project leverde niet alleen inzichten op voor studenten, maar ook voor de docenten zelf. “Het mooiste vond ik dat we dit echt samen hebben gedaan,” vertelt Jager. “We leerden van elkaar hoe we naar studenten luisteren, welke taal we gebruiken en hoe we feedback zelf inzetten. Die gezamenlijke reflectie was ontzettend waardevol.” Het project sluit aan bij de bredere ontwikkeling van scholarship of teaching: docenten die onderzoek doen naar hun eigen onderwijspraktijk en zo hun professionalisering versterken. “Je hoeft niet altijd iets te publiceren om te leren,” benadrukt Jager. “Het gaat erom dat je als team inzicht krijgt in je eigen onderwijs en samen stappen zet. Juist een thema als dit, het leren omgaan met feedback bij studenten, vraagt om structurele en opleidingsbrede aandacht.''
Toekomst: rust en ruimte om te leren
De komende tijd werkt het team aan de verdere toepassing van hun inzichten. Daarbij draait het vooral om ruimte voor studenten. “Feedback verwerken vraagt tijd, rust en aandacht,” zegt Jager. “We moeten bewust kiezen wat we studenten laten doen, en waar ruimte ontstaat om echt te leren.” Die ruimte gaat volgens haar ook over het gesprek zelf. Feedback wordt nu vaak thuis, in stilte, verwerkt. Het is zelden een vast onderdeel van het contact tussen student en docent. “De mondige student zoekt dat gesprek wel op, maar anderen niet,” vertelt Jager. “Juist door feedback met elkaar te bespreken, groeit het besef dat het geen oordeel is, maar een kans om vooruit te komen.”
Jager en haar collega’s blijven aandacht besteden aan hoe studenten eenvoudig zicht kunnen krijgen op hun leerproces. “Wie een betere leraar wil worden, moet niet alleen zijn leerlingen begrijpen, maar ook zichzelf,” zegt ze. Om hier verder mee aan de slag te gaan organiseert het team verschillende manieren om in gesprek te blijven, met elkaar maar ook met studenten en studenten onderling. Bijvoorbeeld door een wandeling. Ze hopen zo dat studenten ervaren dat rust inbouwen ook belangrijk is. “Tijdens zulke momenten ontstaan vaak de mooiste gesprekken,” glimlacht Jager. “In die rust ontstaat ook de openheid die we onze studenten gunnen.”
