Van idee naar toolkit
De basis voor de toolkit werd gelegd met een Comeniusbeurs, een onderwijssubsidie waarmee onderwijsinnovaties gestimuleerd worden. “Vanaf dag één hadden we het idee om iets te ontwikkelen dat duurzaam kon worden ingezet,” vertelt Edwin. “Maar we wisten nog niet precies hoe.”
De focus lag op het kritisch denken van studenten en docenten. “Duurzaamheid gaat niet alleen over milieukwesties, maar ook over systeemdenken en het verborgen curriculum: de vaardigheden die studenten leren zonder dat ze expliciet in de vakbeschrijving staan.” Om deze vaardigheden te stimuleren, ontwikkelden Edwin en zijn team een reeks workshops. Gaandeweg groeide dit uit tot een toolkit die docenten kunnen inzetten om duurzaamheid in hun onderwijs te integreren. “Belangrijk voor ons was: We willen dat studenten en docenten breder nadenken.”
Open delen voor maximale impact
“We wilden dat zoveel mogelijk docenten er gebruik van kunnen maken, zonder dat licenties of restricties in de weg staan,” legt Edwin uit. “Dit opent deuren naar nieuwe samenwerkingen.”
Aan het proces om de toolkit openbaar te maken, gingen stappen vooraf. “We moesten uitzoeken wie de rechten had en hoe we het materiaal toegankelijk konden maken,” zegt Edwin. “Daarvoor werkten we samen met het Open Education Team. Uiteindelijk werd de toolkit beschikbaar gesteld via de Radboud Universiteit en het platform Edusources en verspreid binnen onderwijsnetwerken zoals Special Interest Group Sustainability en het Comenius Netwerk.
Effect op onderwijs en samenwerking
De impact van de open toolkit bleef niet onopgemerkt. “We kregen veel reacties van docenten en onderzoekers, zowel binnen als buiten de universiteit,” zegt Edwin. De toolkit werd rond de 1.300 keer bekeken en door partners in Utrecht en Rotterdam gedownload. “Ook bij de Impact Day op de Radboud Universiteit in juni bespreken we de rol van duurzaamheid in het onderwijs, en de vraag hoe de toolkit als een essentieel hulpmiddel kan dienen om docenten te ondersteunen bij het integreren van duurzaamheid in hun eigen onderwijs.”
Naast de nationale aandacht leidde het open delen van de toolkit tot nieuwe initiatieven, zoals een vak Computing Science waarin cursusdoelen werden vastgesteld op basis van een workshop. “Dat was een directe invloed van onze toolkit,” zegt Edwin trots. “Zulke ontwikkelingen laten zien hoeveel open leermaterialen kunnen opleveren.”
Waarom open leermaterialen?
Wat adviseert Edwin aan anderen die overwegen hun onderwijsmateriaal open te delen? Hij noemt drie belangrijke voordelen:
- Brede toegankelijkheid: Open leermaterialen zijn vrij beschikbaar voor docenten en studenten, zonder licentiebeperkingen. Dit maakt waardevol materiaal voor iedereen toegankelijk.
- Nieuwe samenwerkingen: Door materiaal open te delen, ontstaan samenwerkingen tussen docenten en instellingen. Anderen kunnen voortbouwen op het bestaande materiaal, het verbeteren of aanpassen voor hun eigen context. Zo groeit en ontwikkelt het materiaal continu.
- Vergroten van impact en kennis: Kennis verspreidt zich sneller en bereikt een groter publiek. Dit vergroot de efficiëntie, voorkomt dubbel werk en draagt bij aan innovatie in onderwijsontwerp en didactiek.
“We kunnen veel meer bereiken als we samenwerken en delen.” concludeert Edwin.
