Radboud Open Science Inspirator: Lindsay Janssen

Lindsay Janssen laat in het gesprek zien dat Open Science voor haar geen abstract begrip is, maar iets wat terugkomt in de concrete keuzes die ze dagelijks maakt. Een voorbeeld is haar betrokkenheid bij vergelijkend onderzoek naar literatuuronderwijs in het voortgezet onderwijs, in samenwerking met Stichting Lezen. Door deze samenwerking kon niet alleen sneller gepubliceerd worden, maar werden de uitkomsten ook direct maatschappelijk beschikbaar gemaakt, precies de synergie waar Open Science naar streeft.

Een ander project dat haar na aan het hart ligt, is het onderzoek naar de hongersnood in Ierland, ontsloten via de Heritages of Hunger Repository. Deze database bevat een grote hoeveelheid primaire materialen die gebruikt kunnen worden voor educatie over Europese hongersnoden, en is een product van ‘Heritages of Hunger’ (hoofdonderzoeker: Marguérite Corporaal), een onderzoeksproject waarin onderzoekers en een datascientist van RU, Wageningen University & Research en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies samenwerkten. 

In samenwerking met het Wetenschapsknooppunt (dat helaas door bezuinigingen is opgeheven) en het Noord-Ierse Nerve Centre werden educatieve materialen ontwikkeld, toegankelijk voor een breed publiek. Een goed voorbeeld van open educatie: kennis niet achter gesloten deuren houden, maar teruggeven aan de samenleving waarvan je als wetenschapper deel uitmaakt. 'Iets teruggeven aan de maatschappij' is dan ook een drijfveer die door het hele gesprek heen klinkt, en die het Open Science Programma van harte wil stimuleren.

"Kennis niet achter gesloten deuren houden, maar teruggeven aan de samenleving waarvan je als wetenschapper deel uitmaakt"

Toch is het pad naar openheid niet zonder obstakels. Lindsay wijst op de uitdagingen rondom private, gedigitaliseerde kranten- en tijdschriftdatabases, waarbij onderzoekers, zeker bij Engelstalige bronnen, regelmatig tegen betaalmuren aanlopen. Onderzoekers hebben doorgaans geen beschikking tot de enorme budgetten die nodig zijn om die toegang te betalen. Lindsay begeleidt haar promovendi daarin: hoe navigeer je als onderzoeker door een landschap waarin kennis wel bestaat, maar niet altijd bereikbaar is? Het is, zoals ze het omschrijft, ook een ethische kwestie, in hoeverre wil je als universiteit veel geld laten vloeien naar commerciële partijen voor toegang tot bronnen die eigenlijk voor iedereen beschikbaar zouden moeten zijn? Een vraag zonder eenvoudig antwoord, maar wel één die harder gesteld mag worden.

Het gesprek met Lindsay maakt duidelijk dat Open Science bij haar niet begint met beleid of formats, maar met een diep gevoel van verantwoordelijkheid: voor studenten, voor promovendi, en voor de samenleving als geheel.

Collega's die over de (open) onderzoekscultuur in gesprek willen en ervaringen willen uitwisselen, zijn van harte welkom bij de tweemaandelijkse OSCN-borrels. De eerstvolgende is op donderdag 26 maart om 16.30 uur in het CultuurCafé.

Bronvermelding:
Delhey, Y., Dera, J., Janssen, L., Jentges, S., Koffeman, M. & Mekenkamp, M. (2025). Tekstselectie in het Nederlandse literatuuronderwijs: Een enquêtestudie onder docenten Duits, Engels, Frans, Nederlands en Spaans. Amsterdam: Stichting Lezen.