De declaratie werd in 2024 gelanceerd en heeft inmiddels meer dan honderd ondertekenaars, waaronder universiteiten, onderzoeksfinanciers en wetenschappelijke organisaties wereldwijd. Het initiatief richt zich specifiek op de metadata van onderzoek: de achterliggende informatie die bijhoudt wat er gepubliceerd wordt, door wie, en hoe dat met elkaar samenhangt. Die informatie is de basis voor bibliometrisch onderzoek, onderzoeksevaluatie en beleid en ligt nu dus grotendeels in commerciële handen.
Minder afhankelijk van uitgevers voor je eigen onderzoeksdata
Als je een artikel publiceert, wordt er van alles over dat artikel bijgehouden: wie het heeft geschreven, waar het is gepubliceerd, hoe vaak het geciteerd wordt, welk project het heeft gefinancierd. Die informatie zit nu grotendeels opgesloten bij grote commerciële uitgevers. Universiteiten betalen dus niet alleen voor toegang tot artikelen, maar zijn ook afhankelijk van bedrijven voor basisinformatie over hun eigen onderzoek.
De Barcelona Declaration pleit ervoor dat informatie over onderzoek, wie wat heeft gepubliceerd, waar, met welke financiering, vrij beschikbaar is voor iedereen, en niet als verdienmodel dient voor een uitgever.
Als onderzoeker verandert er op korte termijn niet veel. Maar het is een signaal dat de manier waarop we onderzoeksinformatie delen en beheren, langzaam aan het verschuiven is, in een richting die onderzoekers meer controle geeft. Bekijk ook de volledige aankondiging van de samenwerking.