SIG Sus
SIG Sus

SIG Duurzaamheid: De weg vrijmaken voor een duurzamere Radboud Universiteit

De SIG (Special Interest Group) Duurzaamheid bestaat uit studenten en medewerkers die verenigd zijn door hun interesse en gedeelde missie met betrekking tot duurzaamheidsonderwijs. Hoe kan de universiteit bijdragen aan en zorg bevorderen voor alle vormen van leven, menselijk en niet-menselijk? Wat is de rol van de universiteit om lerenden en docenten in staat te stellen weloverwogen beslissingen te nemen en verantwoord te handelen in een veranderende, onzekere en complexe wereld? Hoe kan onderwijs voor duurzaamheidstransformatie worden vormgegeven en bevorderd? Dit zijn de vragen waar de SIG Duurzaamheid over nadenkt.

De SIG Duurzaamheid

De SIG Duurzaamheid benadrukt dat het belangrijk is om onze verantwoordelijkheid te nemen als instelling voor hoger onderwijs om transformatieve veranderingen in de richting van duurzame samenlevingen te stimuleren. Er is een momentum voor duurzaamheid aan onze universiteit en de SIG Duurzaamheid wil alle mensen samenbrengen die geïnteresseerd zijn in en willen werken aan dit onderwerp met de nadruk op de rol van het onderwijs. Volgens de Special Interest Group is er behoefte aan het ontwikkelen van ideeën en competenties die zeer relevant zijn voor de huidige samenleving, ons milieu en de economie.

Daarom kwamen op 2 mei 2024 leden van de SIG Duurzaamheid van de Radboud Universiteit bijeen met Daniël Wigboldus, de voorzitter van het College van Bestuur, voor een bijeenkomst. De bijeenkomst was gericht op het bevorderen van verbinding en het uitwisselen van ideeën over het samenspel tussen bottom-up initiatieven en top-down facilitering om de duurzaamheidsdoelstellingen die de RU heeft geformuleerd te bereiken. Tijdens de bijeenkomst werd het PIMP-raamwerk gebruikt om de dialoog te structureren en zinvolle actie te stimuleren.

PIMP

Samengevat gaat PIMP over Pride (Trots), Impediments (Belemmeringen), Momentum en Plans (Plannen). Er zijn met name, zoals benadrukt door verschillende leden van de SIG Duurzaamheid, verschillende prestaties waar de Radboud Universiteit trots op kan zijn. Studenten kiezen in toenemende mate voor de RU vanwege de nadruk op duurzaamheid, die ook wordt gecommuniceerd in grote PR-campagnes; cursussen over duurzaamheid in het onderwijs worden aangeboden aan medewerkers, wat bijdraagt aan hun professionele ontwikkeling; verschillende projecten en verschillende cursussen over het onderwerp duurzaamheid zijn geïnitieerd, soms zelfs in co-creatie met studenten; en de RU heeft verschillende duurzaamheidsprojecten uitgevoerd, waaronder energiebesparing en campagnes als "Je bent nodig".

Ondanks deze resultaten is de RU er echter nog niet. Er zijn belangrijke uitdagingen die moeten worden aangepakt - belemmeringen. Er is een gebrek aan urgentie en een top-down sturende aanpak die proactieve acties beperkt. Duurzaamheidscursussen voor studenten worden aangeboden, maar blijven meestal keuzevakken, waardoor het bereik en de impact ervan beperkt blijven. Helaas wordt engagement voor duurzaamheid vaak gezien als een "hobby" en nauwelijks erkend, ook al maakt het deel uit van de missie en onderwijsvisie van de universiteit. De inter- en transdisciplinaire samenwerking die cruciaal is in duurzaamheidsonderwijs wordt belemmerd door verschillend faculteitsbeleid. Bovendien worden docenten die zich actief inzetten en pleiten voor duurzaamheid geconfronteerd met veiligheidsproblemen, wat hun inspanningen belemmert.  

De leden van de SIG Duurzaamheid waren erg blij om te zien dat Daniël Wigboldus naar deze uitdagingen heeft geluisterd en zich erin heeft verdiept en actief heeft gezocht naar mogelijkheden om verandering te bevorderen, ook door voort te bouwen op het huidige momentum en door plannen te formuleren. Duurzaamheid moet een integraal onderdeel worden van de kernwaarden en de bedrijfsvoering van de Radboud Universiteit. Het moet onderdeel worden van het DNA van de RU. Een belangrijke manier om dit te bereiken is het voeren van meer interdisciplinaire discussies om een kritische beweging op te bouwen en collectieve actie te stimuleren. Duidelijke, universiteitsbrede duurzaamheidsdoelen zijn essentieel en deze moeten worden geïntegreerd in belangrijke documenten en praktijken, zoals de RU-strategie.  Andere concrete plannen die werden besproken zijn onder andere de aanpassing van beoordelingsformulieren voor personeel om er duurzaamheidscriteria in op te nemen, het formuleren van overkoepelende onderwijsdoelen die duurzaamheidsdoelen opnemen in de Onderwijs- en Examenregeling (OER), en een betere integratie van het onderwerp duurzaamheid in programma's voor de ontwikkeling van docenten. 

Over ongeveer een half jaar wil Daniël Wigboldus weer aanschuiven bij de SIG Duurzaamheid om elkaar bij te praten over de voortgang van de geformuleerde plannen. Heb je interesse om mee te praten? Alle studenten en medewerkers van de RU en het RUMC worden uitgenodigd om (een van) de toekomstige bijeenkomsten bij te wonen en/of de SIG Duurzaamheid te benaderen. SIG-leden moedigen ook iedereen aan om nu de eerste stap te zetten door de dialoog aan te gaan en te beginnen met praten over duurzaamheid en de toekomst waarin we willen leven.