Loopbaan tips en tools

Wie ben je, wat kan je en wat wil je? Deze tool geeft een goede basis voor de andere loopbaantips. Je kijkt naar jezelf, onderzoekt wat je belangrijk vindt in een baan en je formuleert je eigen loopbaanprofiel met een actieplan. Het loopbaanprofiel biedt je ondersteuning bij het uitzoeken hoe en in welke richting je jezelf wilt ontwikkelen in je loopbaan.

Download het Werkdocument Loopbaanprofiel

Werk je liever direct met mensen aan het achterhalen wat voor jou belangrijk is en wat goed bij je past? Dan is het volgen van deze workshop iets voor jou. Tijdens deze workshop krijg je inzicht in welke activiteiten je energie geven en wanneer je in je element bent. Ook ontdek je wat jouw kerncompetenties en kernkwaliteiten zijn.

Schrijf je in voor de workshop

In dit werkdocument noteer je voor jezelf zoekwoorden van interessante functies, rollen, organisaties en thema’s/sectoren, zodat je dit gemakkelijk kunt gebruiken op de momenten dat je hiermee aan de slag gaat. 

Download het Werkdocument Arbeidsmarktoriëntatie

Hoe kun je LinkedIn strategisch inzetten? Wat moet je doen om jouw profiel te optimaliseren? 

LinkedIn heeft wereldwijd meer dan 690 miljoen accounts en in Nederland meer dan 8 miljoen. Dit professionele platform is ideaal voor het verkennen van de arbeidsmarkt, het opbouwen van waardevolle netwerkcontacten en het vergroten van je zichtbaarheid, zodat werkgevers jou ook kunnen vinden. 

LinkedIn is een: 

• Online netwerk gericht op de arbeidsmarkt, waar werkgevers en werkzoekenden samenkomen.
• Online CV dat 24/7 beschikbaar is en meer ruimte biedt dan een traditioneel CV.
• Netwerkkanaal: via persoonlijke connecties, groepen en organisaties is het makkelijk contacten te leggen.
• Online zakelijk 'adressenboekje': achtergrond en contactgegevens van connecties en anderen zijn beschikbaar of opvraagbaar.
• Vacature database: vacatures, stages en projecten worden gedeeld door personen en organisaties via netwerken en groepen. Soms kun je direct solliciteren via LinkedIn!
• Social business platform: commerciële doelen worden nagestreefd via connecties, groepen en organisaties.
• Nieuwskanaal: specialisten en organisaties delen updates, artikelen, nieuws en onderzoek met hun netwerk of in groepen. 

LinkedIn als bron van informatie en netwerk

LinkedIn biedt waardevolle informatie over carrières en organisaties. Je kunt zien waar mensen met een vergelijkbare achtergrond terecht zijn gekomen en hoe zij hun carrière hebben opgebouwd. Daarnaast kun je zien wie uit je netwerk bij een organisatie werkt die jouw interesse heeft. Door op een bedrijfslogo te klikken, zie je informatie over die organisatie, inclusief vacatures.   

Tips voor succes op LinkedIn 

• Vergroot je vindbaarheid: Vul je profiel zo compleet mogelijk in en optimaliseer het voor zoekmachines door gebruik van relevante keywords. Analyseer vacatures om veelgebruikte termen te identificeren.
• Profielwijzigingen delen: Je kunt ervoor kiezen om netwerkupdates over profielwijzigingen te delen of niet. Via 'Instellingen en privacy' kun je dit beheren en voorkomen dat onbelangrijke wijzigingen worden gedeeld.
• Contact leggen: Na het aanmaken van je profiel kun je gemakkelijk contact leggen met nieuwe mensen, ook als je ze niet persoonlijk kent.
• Onderzoek alumni en hun carrièrepaden. Maak contact en vraag om advies.
• Maak contact met recruiters als dat relevant is en toon je interesse.
• Volg bedrijven, personen, en interessante (discussie)groepen binnen je vakgebied. 

Jouw LinkedIn profiel

Ben jij benieuwd hoe je een sterk LinkedIn profiel maakt? Gebruik de handige Solliciteren via LinkedIn profiel checklist van Aaltje Vincent om je LinkedIn profiel te verbeteren!

Wil je meer tips? Bekijk de E-learning in gROW. 

LinkedIn voor professionals

Bij netwerken voor je loopbaan leg je contacten om informatie te vergaren ter voorbereiding op toekomstige stappen.

Waarom is netwerken waardevol bij het vinden van een baan? 

• Netwerken: toets je profiel aan de praktijk
• Het biedt je de kans om jouw loopbaanprofiel (oa vaardigheden, waarden, ambities) te toetsen bij een specifieke organisatie, functie of sector. Het helpt je om je beeld van de werkelijkheid te verifiëren: past wat jij wilt en kunt bij wat er in de praktijk gevraagd wordt?
• Netwerken is een vorm van oriënteren, het biedt kennis en inzicht
  Door met deskundigen te praten krijg je ‘inside information’ over functies en de branche. Je begrijpt beter wat er speelt, wat mensen bezighoudt, welke problemen, vraagstukken of ontwikkelingen er zijn op korte en langere termijn. Je krijgt nieuwe informatie.
• Bij netwerken kun jezelf introduceren in een ontspannen sfeer
  Een netwerkgesprek is meer informeel in tegenstelling tot de formele setting van een sollicitatiegesprek. En je kunt jezelf presenteren voordat er een officiële vacature is ontstaan. Netwerkcontacten kunnen je zo een voorsprong geven in sollicitatieprocedures en aanbevelingen van anderen kunnen nieuwe deuren openen.
• Netwerken helpt je netwerk uit te breiden
  Eén gesprek kan gemiddeld twee tot vier nieuwe contacten opleveren die jou steeds dichter bij jouw ideale baan en organisatie brengen.
• Veel vacatures worden nooit gepubliceerd
  Uit onderzoek blijkt dat je het best informatie over banen kunt verkrijgen via mensen die je kent.
• Netwerken is proactief en inspirerend
  Je onderneemt actie in plaats van af te wachten of alleen te reageren op vacatures. Je kunt interessante gesprekken voeren en tips krijgen van iemand met waardevolle ervaring. 

Jouw netwerk in kaart 

Ieder mens kent gemiddeld zo’n 350 mensen. Met 10 bekenden die ook weer 350 mensen kennen, zit je al snel op 3500 mensen die potentieel iets voor jou kunnen betekenen! Vraag dus naar de loopbaan van mensen om je heen of stel vragen over het bedrijf of organisatie waar ze werkzaam zijn. Praat over wat je graag wilt en interessant of belangrijk vindt. Vaak krijg je dan vanzelf suggesties waar je nog niet aan hebt gedacht en word je verwezen mensen die voor jou ook interessant kunnen zijn.

Je persoonlijke netwerk uitbreiden

Probeer te netwerken met mensen die iets doen wat jou aanspreekt. 
Je hebt netwerkmogelijkheden op Career Events, maar je kunt ook via social media, via mail of ‘via via’ proberen een netwerkgesprek te regelen. Het volgen van interessante mensen en organisaties via bijvoorbeeld LinkedIn kan ook helpen je netwerk uit te breiden (zie tips voor LinkedIn). Maak gebruik van mensen om je heen die je kunnen introduceren bij voor jou nieuwe interessante gesprekspartners. Als je contact legt, vertel dan wie je bent, hoe je aan de naam en contactgegevens van deze persoon bent gekomen en waarom je graag een afspraak wilt maken. Maak duidelijk dat je niet om een baan vraagt maar dat je je aan het oriënteren bent op de arbeidsmarkt en blij bent met meer informatie. Als de ander instemt, maak je de afspraak en bedank je de ander.

Het voeren van een netwerkgesprek 

• Vooraf:
  Bereid je goed voor door o.a. de website van de betreffende organisatie te bekijken en de persoon die je gaat spreken op LinkedIn op te zoeken. Stel vragen op. 
  Bedenk hoe je je gaat introduceren toegespitst op je beoogde gesprekspartner. Gebruik hiervoor desgewenst het Loopbaanprofiel.
• Openen: Begin elk gesprek met je voor te stellen en een informeel gedeelte, zogenaamde smalltalk.
• Inleiden: Vergeet niet jezelf kort te introduceren. Leg in een paar minuten kort uit wie je bent, wat je achtergrond is en eindig met de richting waarin je je oriënteert. Hiermee zorg je dat je zelf ook in beeld komt. Geef duidelijk aan dat je geen aanbod voor een baan van de persoon verwacht, maar dat die behulpzaam kan zijn met info en advies.
• Informatie uitwisselen: Toon oprechte interesse in wat je gesprekspartner te zeggen heeft en stel veel vragen. Respecteer de tijd van de ander door binnen de afgesproken tijd te blijven. Als er zaken zijn waarin jij je gesprekspartner van dienst kunt zijn (bijvoorbeeld door het delen van een artikel of naam), benoem dit dan. Vraag of de persoon je kan introduceren bij anderen die je verder kunnen helpen.
• Afronding: Vat kort samen wat voor jou belangrijk was in het gesprek. Vraag of ze een kopie van je cv willen ontvangen, maar doe dit alleen als het gesprek daar aanleiding toe geeft. Maak een afspraak over hoe je eventueel contact houdt (bijv. e-mail / LinkedIn) en hoe je contact opneemt met de gekregen doorverwijzing.
• Na afloop: Stuur een mailtje waarin je opnieuw bedankt voor het gesprek en de tijd en je eventuele vervolgstappen. Of doe dit via LinkedIn, en verwijs in je connectie-verzoek naar het gesprek. 

Do's

• Richt je op professionals die werkzaam zijn in de functie of het vakgebied dat jou interesseert.
• Indien je geïnteresseerd bent geraakt in een bepaalde functie, overweeg dan te vragen of het nuttig zou zijn om in contact te komen met een leidinggevende (een beslisser) voor verdere verdieping.
• Bereid je goed voor.

Bekijk de E-learning Netwerken in Grow

Voorbeeldvragen aan je gesprekspartner

• Kunt u iets vertellen over uw achtergrond? Over uw loopbaan tot nu toe?
• Hoe kwam u tot het besluit dit werk te willen gaan doen?
• Wat heeft u ondernomen om in dit werk terecht te komen?
• Wat voor type persoon doet het goed in een dergelijke baan?
• Welke ontwikkelingen komen er op u af in uw functie?
• Denkt u wel eens over een vervolgstap? En zo ja, wat zou een logische vervolgstap kunnen zijn?

Inhoud en Werkzaamheden: 

• Wat zijn uw taken en verantwoordelijkheden?
• Wat zijn uw activiteiten en bezigheden in uw werk?
• Hoe ziet een gemiddelde werkdag er bij u uit?

Hoe ervaart u uw werk: 

• Wat vindt u het aantrekkelijkste in deze baan en waarom?
• Wat vindt u het minst aantrekkelijk en waarom?
• Wat vindt u het moeilijkst en waarom?
• Hoe ervaart u de werkprivé balans?

Organisatie:

• Wat is de plek van uw functie in de organisatie? Aan wie moet u verantwoordelijkheid afleggen?
• Hoe en door wie worden er beslissingen genomen die uw werk betreffen?
• Op welke manier heeft u daar invloed op?
• Werkt u in een team?
• Van welke personen bent u voor uw werk afhankelijk?
• Hebt u veel contacten intern en extern?
• Welke ontwikkelingen spelen er in de organisatie?

Tot slot 

• Heeft u een advies voor iemand die dit in dit veld wil werken? Of hebt u, mij gehoord hebbende, een ander advies voor mij?
• Kunt u ook namen noemen van mensen en relaties met wie ik nog verder zou kunnen praten? En zo ja, zou u mij bij hen willen introduceren?

Waar moet een cv aan voldoen? Hoe zorg je dat je cv eruit springt en dat je vaardigheden goed naar voren komen? Het Curriculum Vitae (cv) is een essentiëel document bij sollicitaties, met als doel een uitnodiging voor een gesprek te krijgen. Er zijn veel verschillende richtlijnen en tips voor het opstellen van een cv. Er is geen ‘perfect’ cv of motivatiebrief, omdat voorkeuren verschillen. Voordat je begint met solliciteren, is het nuttig om eerst zelfonderzoek te doen: “Wie ben ik, wat wil ik, wat kan ik?”. De tool Loopbaanprofiel kan je hierbij helpen.  

Selectieproces: cv eerst, daarna motivatiebrief 

Selecteurs beginnen meestal met het snel scannen van je cv (je naslagwerk) om een eerste indruk te krijgen. Als het cv aanspreekt, nemen ze de motivatiebrief onder de loep. Dit eerste cv-overzicht duurt vaak maar enkele seconden, dus het is van belang om meteen een sterke indruk te maken. 

Algemene richtlijnen  

• Voorbereiding: Analyseer de vacaturetekst en verdiep je in de organisatie voordat je begint met je cv.
• Afstemming op de vacature: Maak je cv op maat voor elke sollicitatie. Gebruik keywords uit de vacature: dit helpt niet alleen bij ATS-software (Applicant Tracking System) maar ook bij selecteurs die gericht zoeken op specifieke vaardigheden en ervaring.
• Wees zorgvuldig in wat je opneemt: Benadruk prestaties en vaardigheden die relevant zijn voor deze vacature en geef extra toelichting waar nodig. Laat weg wat niet relevant is en beschrijf minder relevante aspecten bondiger. 

Onderdelen van een cv 

Het cv is een introductie van jezelf en bestaat uit meerdere secties die je loopbaan beschrijven. Het bevat enkele vaste onderdelen, aangevuld met optionele onderdelen afhankelijk van de vacature en je ervaring. 

• Personalia: Vermeld je naam, telefoonnummer, en e-mailadres. Je kunt optioneel je geboortedatum, nationaliteit, adres of LinkedIn-profiel opnemen als dit relevant is voor de functie.
• Persoonlijk profiel (korte pitch): Dit is een korte, krachtige beschrijving van jezelf. In maximaal vijf zinnen geef je aan wie je bent, wat je ambities, sterke punten en toegevoegde waarde zijn voor de werkgever. Hoewel niet verplicht, kan een goed geschreven profiel helpen om meteen een positieve indruk te maken. Je profiel kleurt als het ware je cv.
• Werkervaring: Vermeld je werkervaring in anti-chronologische volgorde (dit teruglopend cv is vooral geschikt wanneer je over een aantal jaren werkervaring beschikt).
  • Voor elke functie noteer je de periode, functietitel en werkgever.
  • Noem de werkgeversnaam voluit, zoals de werkgever nu heet, vermijd afkortingen.
  • Gebruik de functietitel die het meest de lading dekt (dat is niet altijd de titel uit je arbeidscontract).
  • Focus op je laatste werkervaring, tenzij je een switch wilt maken. Oudere ervaring kun je korter vermelden, tenzij oudere ervaring relevanter is voor de functie waarop je solliciteert.
  • Beschrijf per functie het belangrijkste in opsommingsrijtjes, denk aan meest relevante taken, resultaten of specifieke prestaties. Gebruik cijfers indien mogelijk, zoals meetbare successen en percentages.
  • Werk niet anti-chronologisch indien je een goede reden hebt om dat niet te doen, zoals bij een switch in je loopbaan. Dan kun je bijvoorbeeld een thematisch cv maken.
• Opleiding: Ook je opleidingen worden in anti-chronologische volgorde weergegeven. Als je nog niet lang op de arbeidsmarkt bent kun je relevante vakken, stages of scripties benoemen, vooral als ze aansluiten bij de functie waarop je solliciteert. Je kunt ook het kopje opleiding boven werkervaring plaatsen.
• Nevenactiviteiten: Deze activiteiten kunnen waardevol zijn voor de vacature. Gebruik dezelfde opmaak als bij werkervaring en geef aan welke vaardigheden je hierbij hebt opgedaan.
• Vaardigheden: Benoem je vaardigheden, kwaliteiten en competenties bij je werkervaring. Of maak een apart blokje waar je al je skills bij elkaar zet. Doe het niet dubbel.
• Talenkennis: Beschrijf hoe goed je bent in bepaalde talen, eventueel opgesplitst in vaardigheden zoals spreken, lezen, schrijven en luisteren. Als talenkennis belangrijk is voor de functie, specificeer je dit nauwkeuriger aan de hand van CEFR-niveaus.
• Digitale vaardigheden: Vermeld software of tools die relevant zijn voor de functie, zoals Photoshop, SPSS of programmeertalen zoals Python.
• Interesses: Benoem hobby’s en interesses als ze aansluiten bij de functie of als ze jou als persoon goed weergeven. Bijvoorbeeld, leiderschapsvaardigheden kun je aantonen door te vermelden dat je aanvoerder van een sportteam bent. 

Lay-out en opmaak

De eerste indruk van je cv komt voort uit de lay-out, een duidelijke en overzichtelijke opmaak is cruciaal. 

• Leesbaarheid en lay-out: Zorg ervoor dat je cv overzichtelijk en gemakkelijk te scannen is. Gebruik heldere koppen en plaats de belangrijkste informatie op een manier die snel te vinden is. Gebruik opsommingstekens om rijtjes te maken en zorg dat de tekst makkelijk te lezen is. Vermijd lange alinea’s. 

• Lengte: Probeer je cv niet onnodig uit te rekken. Houd het compact, niet meer dan twee pagina's.
• De eerste pagina is doorslaggevend: Vooral de bovenste helft wordt vaak als eerste bekeken. Val hier meteen op met relevante informatie en je expertise.
• Kop: Je kunt bovenaan je cv alleen je naam zetten of het woord ‘Curriculum Vitae’ toevoegen.
• Foto: In Nederland is een foto niet verplicht, maar wel steeds meer de standaard.  Het kan je cv persoonlijker maken. Zorg voor een professionele, representatieve foto. Controleer voor buitenlandse sollicitaties wat daar gebruikelijk is.
• Kleuren: Voeg eventueel kleuren toe, een te creatieve lay-out is niet altijd gewenst, afhankelijk van de branche. De lay-out is ten dienste van de inhoud.   
• Gebruik van templates: Sjablonen zoals bij Canva kunnen helpen bij het maken van een cv dat bij je persoonlijkheid en de vacature past.
• Do's: Zorg dat je cv-bestand correct is gelabeld, bijvoorbeeld Voornaam_Achternaam_CV. Sla het cv op als PDF om opmaakproblemen te voorkomen. 

Wil je meer tips ? Bekijk de E-learning in gROW! 

E-learning 'Ik wil die baan'

Een Curriculum Vitae (cv) is een essentieel document in veel sollicitatieprocedures, met als doel een uitnodiging voor een gesprek te krijgen. Er zijn veel verschillende richtlijnen en tips zijn voor het opstellen van een (academisch) cv. 

Algemene richtlijnen 

• Gedetailleerd: Het cv biedt een uitgebreid overzicht van opleiding, professionele aanstellingen, onderzoeks-, beleid- en leservaring, publicaties, prijzen, lezingen, subsidies en beurzen, en andere relevante prestaties.
• Afstemming op de vacature: Maak je cv op maat voor elke sollicitatie. Gebruik keywords uit de vacaturetekst: dit helpt selecteurs die gericht zoeken op specifieke vaardigheden en ervaringen.
• Uitlichten wat belangrijk is: Benadruk relevante prestaties en vaardigheden die relevant zijn voor de vacature en geef extra toelichting waar nodig.  

Onderdelen van een academisch cv 

Het academisch cv is een introductie van jezelf en bestaat uit meerdere secties die je professionele loopbaan in detail beschrijven. Het bevat enkele vaste onderdelen, aangevuld met optionele onderdelen afhankelijk van de vacature en je ervaring. 

• Personalia: Vermeld naam, telefoonnummer, en professioneel e-mailadres. Je kunt optioneel je geboortedatum, nationaliteit, adres of LinkedIn-profiel opnemen als dit relevant is voor de functie.
• Persoonlijk profiel: Dit is een korte, krachtige beschrijving van jezelf. In maximaal vijf zinnen geef je aan wie je bent, wat je ambities, sterke punten en toegevoegde waarde zijn. Hoewel niet verplicht, kan een goed geschreven profiel helpen om meteen een positieve indruk te maken. Het laat zien waarom je goed past bij de organisatie en functie.
• Onderzoeksdoel: Het onderzoeksdoel is een korte, krachtige alinea waarin je jouw onderzoeksplannen beschrijft, vooral belangrijk als je solliciteert naar onderzoeksgelden.
• Werkervaring: Vermeld je werkervaring in anti-chronologische volgorde (laatste functie eerst). Dit teruglopend cv is vooral geschikt wanneer je over een aantal jaren werkervaring beschikt.
  • Voor elke functie noteer je de periode, functietitel en werkgever.
  • Beschrijf voor relevante functies de belangrijkste werkzaamheden of behaalde resultaten in opsommingstekens. Je kunt meer nadruk leggen door specifieke prestaties te benoemen. Noem de werkgeversnaam voluit, zoals de werkgever nu heet, vermijd afkortingen. Je kunt eventueel verschillende onderdelen in aparte secties weergeven:
  • Onderzoekservaring: Vermeld hier je onderzoeksposities, inclusief onderzoeksaanstellingen en relevante onderzoeksprojecten. Geef een samenvatting van je huidige en eerdere onderzoeksonderwerpen, methodologieën, en ev. toekomstige interesses. Voeg namen van je begeleiders toe.
  • Onderwijservaring: Vermeld zowel assistent functies als volledige onderzoeks- of docentenposities.
  • Professionele aanstellingen: Vermeld je academische functies, inclusief verantwoordelijkheden, duur en een korte omschrijving van je verantwoordelijkheden.
• Opleiding: Ook opleidingen worden in anti-chronologische volgorde weergegeven, inclusief het jaartal van voltooiing, de graad, het vakgebied, eventuele onderscheidingen en de titel van je thesis of dissertatie. Als recent gepromoveerde kun je naast je proefschrift ook eventueel relevante vakken, stages of scripties benoemen, vooral als ze aansluiten bij de functie waarop je solliciteert. Je kunt het kopje opleiding ook boven werkervaring plaatsen. Bij een cv in Nederland kan men kiezen of je de PhD bij het kopje werkervaring of opleiding plaatst.
• Prijzen en onderscheidingen: Als je financiering hebt ontvangen of prijzen hebt gewonnen, kun je deze prestaties benadrukken. Ze tonen aan dat je onderzoek innovatief en waardevol is. Noem het jaartal en de toekennende instelling.
• Subsidies en Fellowships: Geef de ontvangen subsidies en fellowships aan, inclusief de toekennende instantie en de periode waarin je de subsidie ontving.
• Lezingen op conferenties
• Overdraagbare vaardigheden: Naast onderzoek zijn vaardigheden zoals lesgeven, projectmanagement, samenwerken, probleemoplossing, en kritisch denken belangrijk om te vermelden.
• Publicaties: Verdeel deze in peer-reviewed publicaties en andere. Houd je aan een consistente citatiestijl. Voeg publicaties toe in een aparte lijst als het er veel zijn, en vermeld conferenties of lezingen die je hebt gegeven.
• Nevenactiviteiten: Deze informatie kan relevant voor de vacature zijn. In deze sectie kun je extra ervaringen toevoegen, zoals niet-academische banen, vrijwilligerswerk, lidmaatschappen, professionele diensten, mediaoptreden. Gebruik dezelfde opmaak als bij werkervaring en geef aan welke vaardigheden je hierbij hebt opgedaan.
• Vaardigheden en computerkennis: Noem eventuele technische of wetenschappelijke vaardigheden die relevant zijn, zoals technische tools of software zoals SPSS of programmeertalen zoals Python.
• Talenkennis: Beschrijf je bekwaamheid in bepaalde talen. Specificeer dit ev. nauwkeuriger aan de hand van CEFR-niveaus.
• Referenties: Indien gewenst, sluit je cv af met referenties. Vermeld de volledige naam, titel, functie, telefoonnummer en e-mailadres van je referenten. Vraag referenten vooraf toestemming en stuur hen een kopie van je sollicitatie. Kies referenten die bekend zijn met verschillende aspecten van jouw expertise, zodat de aanbevelingen divers zijn. Je afdelingshoofd kan bijvoorbeeld spreken over je professionaliteit en collegialiteit. Overweeg ook externe personen, zoals hoogleraren van andere universiteiten. 

Lay-out en opmaak

De eerste indruk van je cv komt voort uit de lay-out. Zorg ervoor dat je cv overzichtelijk en gemakkelijk te scannen is. Gebruik heldere koppen en plaats de belangrijkste informatie, zoals onderzoek en prestaties, op een manier die snel te vinden is. Gebruik opsommingstekens. Wil je meer weten, bekijk de website van Academic Transfer. 

Ben jij klaar om gericht werk te maken van je volgende loopbaanstap? Aan deze workshop kun je meedoen nadat je de workshop 'Zelfinzicht: de sleutel voor je loopbaan' hebt gevolgd of nadat je het werkdocument Loopbaanprofiel hebt voltooid. In de workshop 'Aan de slag met je loopbaan' leer je jouw ambities om te zetten in concrete stappen. Ontdek nieuwe kansen binnen én buiten je functie, oefen waardevolle gesprekken en maak je netwerk actief. Ervaar hoe collega’s dezelfde uitdagingen aanpakken en inspireer elkaar in een veilige setting. Met bewezen begeleiding en direct toepasbare tips kun je zo vol vertrouwen aan de slag.

Meld je hier aan voor de workshop

Hoe schrijf je een krachtige motivatie waardoor jij wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek? Een goed geschreven motivatiebrief sluit goed aan bij de vacature en laat jouw enthousiasme, motivatie en geschiktheid voor de functie zien. Het doel van de motivatiebrief is de interesse van de lezer te prikkelen zodat je wordt uitgenodigd voor een gesprek. 

Selecteurs beginnen vaak met het cv om eerst te toetsen of je aan de belangrijkste eisen voldoet en schakelen daarna over naar de motivatiebrief. Evenals het cv wordt de brief gescreend, dus zorg dat relevante informatie snel opvalt door deze bijvoorbeeld aan het begin en aan het einde van de alinea te plaatsen.

Voorbereiding

Een sterke motivatiebrief begint met een grondige voorbereiding. 

• Vacature-analyse: Wat vraagt de organisatie? Lees de vacature zorgvuldig door en onderstreep sleutelwoorden (zoals gevraagde competenties, functie-eisen en ervaring). Dit zijn de punten waar je in je brief op moet inspelen
• Verzamel informatie:
  • Over de organisatie, bijvoorbeeld via de website, jaarverslag of LinkedIn. Dit helpt om je brief beter af te stemmen op de cultuur en behoeften van het bedrijf.
  • Als je iemand kent die in het bedrijf werkt, probeer dan via die persoon meer ‘inside information’ te verkrijgen. Dit helpt je om je brief nog beter af te stemmen op de cultuur en behoeften van het bedrijf.
  • Het kan nuttig zijn om vooraf contact op te nemen met de werkgever om meer inzicht te krijgen in de functie en de organisatie. Dit gesprek levert niet alleen waardevolle informatie op, maar biedt ook een kans om een positieve indruk achter te laten. Je kunt dit gesprek in de openingsalinea van je motivatiebrief vermelden om je betrokkenheid en interesse extra te benadrukken.
• Bedenk voor je gaat schrijven na over het volgende:
  • Waarom ben ik gemotiveerd voor deze functie, werkgever?
  • Welke persoonskenmerken, vaardigheden en ervaringen heb ik die aansluiten bij de vacature en welke voorbeelden heb ik die dit illustreren?
  • Wat wil ik dat de werkgever weet over mij? 

Opbouw van de motivatiebrief

Een motivatiebrief heeft een duidelijke structuur met de volgende alinea's:  

1. Opening (1e alinea): Begin je brief met een pakkende openingszin of een persoonlijke ervaring die direct de aandacht van de lezer trekt. Introduceer jezelf eventueel in één zin en vermeld op welke functie je solliciteert.
2. Motivatie (2e alinea): In deze alinea geef je aan waarom je geïnteresseerd bent in en gemotiveerd bent voor de functie. Benoem je drijfveren, interesses, ambities, en jouw eventuele filosofie of visie. Deze kun je onderbouwen met voorbeelden uit je cv, zoals eerdere werkervaring. Laat tevens zien dat je je hebt verdiept in de organisatie en benoem wat je aantrekt in de missie, visie of werkwijze van het bedrijf en hoe dat past bij je eigen waarden.
3. Geschiktheid (3e alinea): Vertel hier waaruit blijkt dat jij geschikt bent voor de functie. Gebruik keywords uit de vacature: dit helpt niet alleen bij ATS-software (Applicant Tracking System) maar ook bij selecteurs die gericht zoeken op specifieke vaardigheden en ervaring. Geef specifieke voorbeelden van je ervaring en prestaties die hierbij aansluiten, maak dit zo concreet mogelijk.
4. Afsluiting (4e alinea): Sluit je brief af met een proactieve zin, zoals: "Graag licht ik mijn motivatie verder toe in een persoonlijk gesprek." Dit toont zelfvertrouwen en initiatief. 

Belangrijke tips

• Houd het kort: Zorg ervoor dat je brief niet langer is dan één A4 (bij een niet-academische functie).
• Enthousiasme: Laat zien dat je de functie graag wil en gebruik een positieve toon en stijl.
• Pas je brief aan: Iedere vacature vraagt om een unieke, op maat geschreven brief.
• Wees relevant: Focus op de belangrijkste punten en vermijd irrelevante details.
• Vermijd herhaling: Herhaal je cv niet, maar vul het aan met nieuwe informatie.
• Brief nalezen: Kijk alles goed na en vraag om feedback van vrienden of familie om fouten te voorkomen.
• Gebruik actieve taal: Schrijf helder, concreet en direct, en vermijd clichés zoals "Ik ben een teamspeler" zonder deze met voorbeelden te onderbouwen.
• Valkuil om te vermijden: negatieve opmerkingen over vorige banen of collega's. 

Meer weten? Bekijk de E-learning in Grow!

Solliciteren met lef

Informatie voor academici 

Sollicitatiebrief voor een academische functie 

Verwerk in je sollicitatiebrief: 

• Een beknopte samenvatting van je onderzoek en de relevantie ervan voor de vacature
• Je toekomstige onderzoeksinteresses (indien van toepassing)
• Je kwalificaties en interesses op het gebied van onderzoek en onderwijs
• Waarom je geïnteresseerd bent in dat lab, die afdeling/universiteit
• Je mogelijke bijdrage aan de universiteit in het algemeen (indien van toepassing) 

Sollicitatiebrief voor mensen die uit de wetenschap naar een niet-academische functie willen 

Naast de reguliere zaken voor een motivatiebrief kun je ook denken aan: 

• Geef alleen een korte beschrijving van je onderzoek als dit relevant is voor de functie
• Benadruk vaardigheden die van belang kunnen zijn voor de organisatie en functie. Laat zien dat je vaardigheden hebt die niet typisch worden geassocieerd met post-graduates  (zogenaamde transferable skills)
• Leg de nadruk op je betrokkenheid bij subsidievoorstellen (indien relevant)
• Zorg ervoor dat je de taal en terminologie gebruikt die past bij de sector. 

Open sollicitaties stuur je als er geen specifieke vacature is uitgeschreven. Benoem welke afdeling of rol je ambieert en waarom juist die positie jou aanspreekt. Bij een open sollicitatie is het nog belangrijker om duidelijk te maken waarom jij van toegevoegde waarde bent voor de organisatie.  

Tip: Voordat je een open sollicitatiebrief schrijft kan het nuttig zijn om te gaan netwerken met iemand van de organisatie waarin je geïnteresseerd bent. Je kunt in je brief verwijzen naar dat gesprek. Bovendien heb je dan waarschijnlijk interessant informatie die je in je brief kunt gebruiken.

Opening van de brief

Zorg voor een sterke openingszin. Geef aan dat je graag in aanmerking wilt komen voor de door jou geambieerde functie, mocht die in de nabije toekomst beschikbaar komen. Dit kan natuurlijk op verschillende manieren: 

• Richt je op het bedrijf: Vertel overtuigend waarom het bedrijf zo goed bij jou past en waarom jij er graag wil werken
• Richt je op de functie: Vanuit je eigen ervaring met de functie weet je welke competenties van belang zijn en wat jij daarnaast nog te bieden hebt. En wie weet heeft jouw loopbaan je geschikt gemaakt voor meerdere functies in een organisatie
• Richt je op jezelf: Een andere mogelijkheid is dat je je meer op jezelf richt. Bekijk wat jij kunt bijdragen binnen de organisatie in een bepaalde functie en leg hier de nadruk op in je brief.  

Middendeel van de brief:

Beschrijf je kwaliteiten en ervaring die jou onderscheiden van anderen én jou geschikt maken voor de organisatie en functie.

Afsluitende deel van de brief

Wees proactief: zorg dat je enthousiast afsluit en laat merken dat je beschikbaar bent om aanvullende informatie te geven. Geef aan dat je over enkele weken contact opneemt om te informeren naar de mogelijkheden binnen de organisatie.

Je cv en brief hebben hun doel bereikt: je bent uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek! Een sollicitatiegesprek is meer dan alleen een formele kennismaking: het draait om interactie en de indruk die je achterlaat. Non-verbale communicatie speelt hierbij een belangrijke rol. Een stevige handdruk, oogcontact, een oprechte glimlach en een open lichaamshouding kunnen een groot verschil maken. Je hebt slechts enkele seconden om een sterke eerste indruk te maken, waarna je ongeveer een halfuur tot een uur krijgt om jezelf te presenteren. Het is belangrijk om tijdens het gesprek niet alleen vragen te beantwoorden, maar ook zelf vragen te stellen en een actieve houding aan te nemen. Dit toont je interesse en betrokkenheid bij de functie. Vergeet niet dat een sollicitatiegesprek ook jouw kans is om de organisatie beter te leren kennen en te bepalen of deze functie echt bij jou past. 

Tips voor een goede voorbereiding 

Een zorgvuldige voorbereiding kan het verschil maken. Hier zijn enkele tips: 

• Lees je sollicitatie: neem de vacature, je cv en motivatiebrief goed door. Weet wat de functie-eisen en verantwoordelijkheden zijn.
• Ken je gesprekspartners: Zoek de namen en functies van de mensen met wie je spreekt op, zodat je een beter idee hebt van hun achtergrond.
• Stel vragen: Denk na over welke vragen je zelf wilt stellen, bijvoorbeeld over de functie-inhoud, het team, de organisatie en het verloop van de procedure. En bedenk wat men na afloop van het gesprek in ieder geval van je moet weten.
• Plan je reis en kledingkeuze: Zorg dat je ruim op tijd aankomt en kies kleding waar je je comfortabel in voelt en die aansluit bij de cultuur van de organisatie.
• De STARR-methode voor voorbeelden: Bereid praktijkvoorbeelden voor met de STARR-methode (Situatie, Taak, Actie, Resultaat, Reflectie). Denk terug aan situaties waarin je vaardigheden hebt laten zien die relevant zijn voor de functie. 

Vaste onderdelen van het sollicitatiegesprek 

Een sollicitatiegesprek bestaat vaak uit enkele vaste onderdelen. Een sollicitatiegesprek voor een wetenschappelijke functie kan hiervan afwijken.  

• Kennismaking: Een korte introductie van zowel de sollicitant als de commissie, waarin iedereen zich voorstelt.
• Uitleg: over de functie en het team.
• Vragen over je motivatie: Waarom heb je gesolliciteerd op deze functie en wat spreekt je aan in de organisatie? Gebruik de STARR-methode om je motivatie en ervaring te onderbouwen.
• Vragen over je cv en achtergrond: Hier worden je persoonlijke en professionele ervaringen besproken. Verwacht vragen over specifieke ervaringen die relevant zijn voor de functie. Maar wellicht ook over de opbouw van je cv: waarom heb je bepaalde keuzes gemaakt? Wat heb je geleerd van je ervaringen?
• Vragen over werkervaring en geschiktheid: De commissie zal dieper ingaan op jouw vaardigheden en hoe deze aansluiten bij de functie. Vaak wordt ook casuïstiek voorgelegd.
• Jouw vragen aan de werkgever: Dit is jouw kans om meer inzicht te krijgen in de functie, het team en de bedrijfscultuur.
• Afsluiting: Hierin worden de vervolgstappen van het sollicitatieproces besproken. 

Sollicitatiegesprek voor een wetenschappelijke functie 

Dit gesprek kan variëren, afhankelijk van de specifieke instelling (universiteit, onderzoeksinstituut) en de aard van de functie. Toch zijn er een aantal gemeenschappelijke elementen die je kunt verwachten: 

• Introductie
• Diepte-interview over academische achtergrond
• Vaardigheden en expertise
• Toekomstige onderzoeksplannen
• Team- en samenwerkingsaspecten
• Discussie van een case study of presentatie
• Vragen over onderwijs (indien van toepassing)
• Vragen van de kandidaat
• Afsluiting en praktische informatie 

Vervolggesprek

De inhoud van een tweede sollicitatiegesprek kan per organisatie en functie verschillen, maar over het algemeen kun je het volgende verwachten:

• Diepgaandere vragen over je ervaring, vaardigheden en expertise
• Een gesprek met directe collega's of teamleden
• Diepgaander gesprek over je motivatie en hoe je als persoon past in het team
• Case study of praktische opdracht
• Bespreking van arbeidsvoorwaarden (meestal na het tweede gesprek) 

Na het gesprek

Hoor je na twee weken niets, neem dan zelf het initiatief en vraag naar de status van je sollicitatie. Ben je door naar de tweede ronde? Gefeliciteerd, vraag naar de vervolgstappen en wat er precies van je wordt verwacht. Word je afgewezen? Zie dit als een kans om te leren en vraag om feedback, zodat je je kunt voorbereiden en verbeteren voor toekomstige gesprekken.

Professioneel afwijzen van een aanbod 

Als je een aanbod moet of wil afwijzen, is het belangrijk om dit op een professionele manier te doen.

• Wees zeker van je zaak: Maak een lijst van redenen waarom de functie niet bij je past.
• Blijf professioneel: Geef een kort en bondig antwoord. Bedank het bedrijf voor het aanbod en sluit het gesprek netjes af.
• Toekomstige mogelijkheden: Geef aan dat je mogelijk in de toekomst geïnteresseerd bent in een functie bij hen, zodat je een goede relatie behoudt. 

Oefenen en leren 

Solliciteren is een vaardigheid die je kunt aanscherpen door oefening. Heb je moeite met het formuleren van je antwoorden of wil je beter voorbereid zijn op vragen? Overweeg dan om deel te nemen aan de loopbaanworkshop ‘Aan de slag met je loopbaan’. Dit helpt je om jezelf beter voor te bereiden en vergroot je zelfvertrouwen tijdens het sollicitatieproces.

E-learning Elevator Pitch

Oefenvragen en assessment voorbeeld sollicitatiegesprek

Ben jij klaar om gericht werk te maken van je volgende loopbaanstap? Aan deze workshop kun je meedoen nadat je de workshop 'Zelfinzicht: de sleutel voor je loopbaan' hebt gevolgd of nadat je het werkdocument Loopbaanprofiel hebt voltooid. In de workshop 'Aan de slag met je loopbaan' leer je jouw ambities om te zetten in concrete stappen. Ontdek nieuwe kansen binnen én buiten je functie, oefen waardevolle gesprekken en maak je netwerk actief. Ervaar hoe collega’s dezelfde uitdagingen aanpakken en inspireer elkaar in een veilige setting. Met bewezen begeleiding en direct toepasbare tips kun je zo vol vertrouwen aan de slag.

Meld je hier aan voor de workshop