Radboud Universiteit
Zoek in de site...

Schreeuwen wetenschappers vanuit hun ivoren toren?

Datum bericht: 19 november 2019

In hoeverre bestaat er een kloof tussen wetenschap en beleid? Is die kloof groter dan vroeger? En hoe verhoudt Nederland zich op dit gebied tot andere landen? Met ervaring als wetenschapper én beleidsmaker zijn hoogleraren Esther-Mirjam Sent van de Radboud Universiteit en Eric Bartelsman van de Vrije Universiteit bij uitstek degenen die dit soort vragen kunnen beantwoorden. En dat doen ze in de podcast Tinbergen en de economie van morgen.

Wetenschappers krijgen soms de kritiek te specialistisch te zijn, terwijl politici wordt verweten dat ze wetenschappelijke adviezen te makkelijk terzijde schuiven. Wetenschap en beleid sluiten kortom niet naadloos op elkaar aan. Met complexe vraagstukken rond stikstof, klimaat of arbeidsmarkthervorming is samenwerking desalniettemin van grote toegevoegde waarde stelt Sent, naast hoogleraar Eerste Kamerlid namens de PVDA. De complexiteit en de grote belangen maken het bovendien heel leuk om op het grensvlak tussen wetenschap en politiek te opereren.

Met het samenspel tussen wetenschap en beleid doelen Sent en Bartelsman bijvoorbeeld op voorlichting door planbureaus zoals het CPB, die wetenschappelijk onderzoek nadrukkelijk uitvoeren om de politiek te informeren. In Nederland hebben planbureaus een hoge status, zeker in vergelijking met de Verenigde Staten, waar de kloof tussen wetenschap en beleid een stuk dieper is.

Volgens Bartelsman zou het niet verkeerd zijn als goede wetenschappers een periode in hun carrière vrijmaken om tijdelijke beleidsfuncties te vervullen. Zelf was hij in het verleden werkzaam bij het Ministerie van Economische Zaken en die ervaring leverde hem een paar van zijn beste wetenschappelijke ideeën op.

Presentator Jasper Lukkezen is kritischer en wijst op de soms al te specialistische wetenschapplijke studies. Voor beleidsmakers is die kennis niet altijd bruikbaar. Bartelsman erkent dat wetenschappelijke kennis niet altijd toereikend is. Wetenschap is een lopend traject waarbij de tot dan toe beste methodes worden ingezet om problemen te duiden. Tegelijkertijd, zegt Sent, zijn moedige politici nodig om inzichten uit de wetenschap in beleid om te zetten. Ze wijst op de spanning tussen economische en politieke rationaliteit. Economen stellen dat je lastige beslissingen  over pensioenen of woningen het beste kan nemen in tijden van economische voorspoed. Als het minder goed gaat kun je beter wachten met ingrijpende besluiten. Toch doen politici precies het tegenovergestelde.

Beluister de gehele podcast met Esther-Mirjam Sent en Eric Bartelsman via deze link.

Jan Tinbergen was de allereerste winnaar van de Nobelprijs voor de economie. Vijftig jaar later wordt hij in de podcast Tinbergen en de economie van morgen opnieuw bestudeerd. De podcast is een initiatief van BNR en ESB.

Afbeelding: Edwtie via Creative Commons.