2025: Hoe een rode lijn trekken meer was dan protesteren

Meer dan een statement

Volgens van Houte was de rode lijn-demonstratie niet alleen een protest tegen genocidaal geweld, maar ook een spiegel voor onszelf. ‘We zeggen graag dat het systeem waarin we leven gebouwd is op universele mensenrechten en democratie. Tegelijkertijd doet hetzelfde systeem aan uitbuiting, onderdrukking, racisme, en polarisatie. 

Systeemverandering

Protest in solidariteit met Palestina is daarom niet alleen een statement tegen genocide, maar ook tegen dat systeem. Het is een poging om te zeggen: dit klopt niet. Wat deed de rode lijn demonstratie met Nederland? Van Houte geeft aan dat het 250.000 mensen het gevoel gaf niet alleen te zijn; een helend en belangrijk onderdeel van demonstreren. ‘Maar we gaan natuurlijk niet alleen voor ons welzijn de straat op. Demonstreren is vooral een manier om bij te dragen aan daadwerkelijke systeemverandering.’

Erken de polarisatie, ook in jezelf  

De rode lijn ging daarom ook over hoe we omgaan met macht, schuld en verantwoordelijkheid. Over hoe we ons losmaken van een systeem dat zegt: dit geweld is normaal. En over hoe we, ondanks angst, samen iets kunnen doen. En iets kunnen doen begint misschien wel met erkennen dat polarisatie ook in onszelf zit, zelfs als we daartegen strijden. ‘We verliezen onze energie aan het veroordelen van elkaar, bijvoorbeeld wanneer we acties van activisten veroordelen, of van mensen die gewapend Palestijns verzet steunen, of vinden dat de ander te laat in actie kwam’, zegt van Houte. In plaats daarvan kunnen we beginnen met elkaar te vragen: ‘Hoe is dit voor jou’? ‘Hoe kom jij tot jouw keuzes’? 

Zoek de verschillen (en vier ze)

Van Houte noemt het cruciaal dat we kunnen omgaan met verschillen zonder elkaar af te wijzen. We kunnen inspiratie vinden in bronnen die een alternatief bieden voor wij-zij denken en uitgaan van onderlinge verbondenheid. Zoals bij Audre Lorde, de Caraïbisch-Amerikaanse feminist, dichter en universitair docent, die zei: ‘It is not our differences that divide us. It is our inability to recognize, accept, and celebrate those differences.’ 

We bestaan dankzij de ander

Van Houte licht toe: ‘Die kwart miljoen mensen in Amsterdam waren er dankzij de activisten die twee jaar eerder al op straat stonden. En die bouwen weer voort op decennia van Palestijns verzet. En door de zichtbare verschuiving in de publieke opinie durven nu ook instituten als Avro-Tros en zelfs ons eigen college van bestuur stelling in te nemen door samenwerkingen met Israël te stoppen. Iedereen die tegen onderdrukking en genocide is kan elkaar dus versterken door te erkennen dat we kunnen bestaan dankzij de ander, juist vanwege onze verschillende posities.

Moed als tegenkracht

‘De verwoesting in Gaza is nagenoeg totaal. En ook het vertrouwen in instituties als de universiteit heeft schade opgelopen. Als we niet zoveel tijd kwijt waren geweest met elkaar te veroordelen, maar naar elkaar hadden durven luisteren, en eerder hadden durven handelen, hadden onze gezamenlijke inspanningen misschien iets van het leed kunnen voorkomen’, zegt van Houte. Ze roept op tot moedig samenleven. ‘We zijn allemaal bang. Laten we proberen zo moedig te zijn als we kunnen, te doen wat we kunnen, en ons niet uit elkaar laten spelen maar elkaar vast te houden. En blijf erop vertrouwen dat de meeste mensen het goede proberen te doen.’

Eindejaarsserie

Dit verhaal is onderdeel van de Eindejaarsserie. Speciaal voor deze serie blikt de redactie van Radboud Recharge samen met wetenschappers terug op zeven belangrijke momenten uit 2025. Benieuwd naar de andere artikelen? Bekijk hier de hele serie.