Algoritme opent verzegelde zeventiende-eeuwse brief

Het is voor het eerst gelukt om een verzegelde brief uit de zeventiende eeuw te lezen. Met geavanceerde scantechnologie en een computergestuurd algoritme wist een internationaal onderzoeksteam de brief digitaal te openen. Ze publiceren hun onderzoek op 2 maart in Nature Communications.

Het team wist de nog opgevouwen brief te lezen met behulp van röntgen-microtomografie, een geavanceerde scantechnologie. Duizenden scans pikten de ijzerdeeltjes in de inkt op en maakten zo de letters zichtbaar. De brief werd daarna digitaal geopend door een computergestuurd algoritme dat alle puzzelstukjes aan elkaar legde. Het kostte de onderzoekers vier jaar om het algoritme te ontwikkelen.

 

Algoritme opent verzegelde zeventiende-eeuwse brief

Zeventiende-eeuwse kist met daarin de brieven van de Brienne Collectie (Courtesy of the Unlocking History Research Group archive).

Inkijkje in leven gewone mensen

Dankzij dit proces kon het team de inhoud van de brief voor het eerst in drie eeuwen lezen zonder het zegel te verbreken. De brief werd verstuurd op 31 juli 1697 door Jacques Sennacques aan zijn neef Pierre Le Pers, een Franse koopman in Den Haag. Jacques vroeg hem om een gewaarmerkt afschrift van een overlijdensbericht van ene Daniel Le Pers. ‘Dit inkijkje in de beslommeringen van heel gewone mensen uit het verleden is zeldzaam. Meestal wordt namelijk alleen de correspondentie van elites bewaard en bestudeerd’, vertelt Rebekah Ahrendt van de Universiteit Utrecht.

 

Algoritme opent verzegelde zeventiende-eeuwse brief

De verzegelde brief uitgevouwen door het computeralgoritme. De brief is onderdeel van de Brienne Collectie, beheerd door Beeld en Geluid Den Haag. De brieven waren in het bezit van een Haags postmeesters echtpaar dat de correspondentie verzorgde tussen Nederland en Frankrijk. (Courtesy of the Unlocking History Research Group archive).

Innovatie en samenwerking

Bijzonder aan dit project is de samenwerking tussen wetenschappers uit heel verschillende vakgebieden, zo legt David van der Linden van de Radboud Universiteit uit. ‘Historici zien brieven vooral als bron om toegang te krijgen tot mensen uit het verleden, maar het zijn ook fysieke objecten. Juist door samenwerking met conservatoren en computerwetenschappers krijgen we meer aandacht voor de materiële kenmerken van brieven.’

Nadine Akkerman van de Universiteit Leiden: ‘Wat we hebben bereikt is meer dan alleen het ongeopende openen en het onleesbare lezen. We hebben laten zien hoe interdisciplinair werk grenzen verlegt om te onderzoeken wat geesteswetenschappers en natuurwetenschappers niet afzonderlijk kunnen begrijpen.’ Ahrendt: ‘Het is precies dit soort multidisciplinair, multisensorisch werk dat al onze vakgebieden zal motiveren tot kennisinnovatie.’

Mede dankzij een subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) konden wetenschappers uit Nederland interdisciplinair samenwerken met computerwetenschappers van onder andere MIT. Het onderzoeksteam bestaat uit Rebekah Ahrendt (Universiteit Utrecht), Nadine Akkerman (Universiteit Leiden; De Jonge Akademie), David van der Linden (Radboud Universiteit), Jana Dambrogio (MIT Libraries), Amanda Ghassaei (Adobe Research), Daniel Starza Smith (King’s College London), Holly Jackson (MIT), Erik Demaine (MIT), Martin Demaine (MIT), Graham Davis (Queen Mary University of London) en David Mills (Queen Mary University of London).

Publicatie

https://doi.org/10.1038/s41467-021-21326-w

Meer weten? Neem contact op met:

  • David van der Linden, Radboud Universiteit, d.vanderlinden [at] let.ru.nlclass="externLink"
  • Rebekah Ahrendt, Universiteit Utrecht, r.s.ahrendt [at] uu.nl
  • Nadine Akkerman, Universiteit Leiden & De Jonge Akademie n.n.w.akkerman [at] hum.leidenuniv.nlclass="externLink"
  • Persvoorlichting & wetenschapscommunicatie Radboud Universiteit, 024 361 6000, media [at] ru.nl
  • Voor meer informatie en afbeeldingen: www.brienne.org

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.