Bijdragen aan beeldvorming in de media: ‘Als wetenschapper kun je soms ontbrekende puzzelstukjes aandragen’

Tegenwicht bieden

Waar sommige wetenschappers terughoudend zijn met optreden in de media, beschouwt Stel het als een kans. Met name om in de beeldvorming over Syrië en Libanon meer nuance aan te brengen. ‘Het valt me regelmatig op dat berichtgeving daarover behoorlijk eenzijdig is. Soms echt heel kort door de bocht. Daarom probeer ik in de media vanuit mijn expertise tegenwicht aan te simplistische framing te bieden. Dat kan door de nuances te schetsen en door de achtergronden toe te lichten.’ Stel ziet dat ook als een maatschappelijke taak. ‘Ik voel het als een verantwoordelijkheid om expertise publiekelijk te delen als daar om gevraagd wordt. Een zorgvuldige analyse is voor mensen belangrijk om écht te begrijpen wat er speelt. Als wetenschapper kun je daarvoor soms ontbrekende puzzelstukjes aandragen.’

En hoe ingewikkelder de situatie is, des te meer puzzelstukjes er zijn, weet Stel. ‘Syrië en Libanon zijn hele diverse en complexe samenlevingen, met tal van maatschappelijke en politieke groeperingen. Beide landen zijn een microkosmos van de gehele regio, waar je veel grote politieke conflicten en geopolitieke ontwikkelingen terugziet op kleinere schaal. Neem Syrië: daar zie je onder andere de internationale ambities van Rusland en de Verenigde Staten, de kwestie rondom Koerdistan en het regionale getouwtrek tussen Saudi-Arabië en Iran. Voor mijn onderzoek wil ik precies begrijpen wat daar gebeurt, wat de mensen daar drijft en hoe dat allemaal samenhangt met ons Nederlandse en Europese buitenlandbeleid. De wijze waarop landen als Libanon, Turkije en Jordanië bijvoorbeeld omgaan met Syrische vluchtelingen, wordt namelijk mede door ons vluchtelingenbeleid bepaald. Daar staan we nauwelijks bij stil, maar is wel belangrijk om zowel de humanitaire als de politieke situatie daar beter te begrijpen.’

Met haar onderzoek hoopt Stel twee doelen te bereiken. ‘Ik probeer de gevolgen van ons buitenlandbeleid voor landen als Libanon en Syrië inzichtelijk te maken. En ik hoop te ontdekken hoe de Europese diplomatie omgaat met de spagaat tussen enerzijds de opdracht uit eigen land om opvang van vluchtelingen koste wat het kost in de regio te houden en anderzijds de druk vanuit de regio, om vluchtelingen juist zo snel mogelijk terug te laten keren of verder te laten reizen.’

Vrouw in de media

Stel, die zelf in het verleden in Syrië, Libanon en Palestina woonde, krijgt regelmatig positieve reacties op haar mediaoptredens. ‘Via-via hoorde ik dat iemand verteld had dat hij, door wat ik op de radio had uitgelegd over de rol van Hezbollah in Libanon, de oorlog daar beter snapte. Fijn dat ik met mijn uitleg zijn blik heb kunnen verbreden. Daar doe ik het voor.’ Maar ook ontvangt ze soms negatieve respons, met name als het om haar optredens op televisie gaat. ‘Hoewel ik zelf niet op social media zit, bereiken zulke ongenuanceerde reacties mij vaak toch. Verreweg de meeste daarvan gaan niet over mijn inhoudelijke uitleg, maar trekken zonder argumentatie mijn deskundigheid in twijfel – waarbij het vaak ook gaat over mijn vrouw-zijn. Gelukkig ondersteunt de Radboud Universiteit als werkgever mij hierbij.’

Door deze ervaringen denkt Stel dat anno 2025 de Vrouw in de Media Award nog altijd nodig is. Ze wijst op cijfers van de organisatie Vaker in de Media, waaruit blijkt dat maar 26% van de deskundigen in de media vrouw is. ‘Het mooist zou zijn als deze award uiteindelijk overbodig wordt, omdat de rol van vrouwelijke deskundigen dan in de media is genormaliseerd. Hopelijk is deze prijs een middel om dat doel te bereiken.’

Stemmen voor de Vrouw in de Media Award kan tot en met 25 februari 2025 via vrouwindemedia.nl