Boek over 75 jaar Tweede Kamer na WO II

In de herfst van 1945, nu precies 75 jaar geleden, kwam de Tweede Kamer voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog weer bijeen. Dit was de start van het herstel van de democratie.  Om dit moment te markeren, schreef politiek historicus Carla Hoetink van de Radboud Universiteit het boek Terug naar het Binnenhof: De Tweede Kamer in ere hersteld.

Op 25 september 1945 keert de Tweede Kamer terug naar het Binnenhof. Om één uur ’s middags opent voorzitter J.R.H. van Schaik met een tik van de hamer de plenaire vergadering, precies zoals hij haar op 10 mei 1940 geleden had geschorst. Daartussen lagen ‘vijf lange bange jaren’ van bezetting. Het boek Terug naar het Binnenhof gaat over de terugkeer van de leden en over hoe de Tweede Kamer weer aan het werk ging.

Boek over 75 jaar Tweede Kamer na WO II

Onproblematisch was die terugkeer niet: het mandaat van de Kamerleden was immers al in 1941 verlopen, en de Kamer was bovendien niet meer voltallig. Een kwart van de zetels bleef tijdens die eerste zitting leeg.

Niet meer representatief

Belangrijker nog was de breed levende gedachte dat het ‘vooroorlogse’ parlement niet meer representatief was voor het bevrijde Nederland. Pas als ook de moedige mannen en vrouwen uit de bezettingstijd en de nieuw opgekomen maatschappelijke stromingen een stem hadden gekregen, kon weer van een volwaardige ‘volksvertegenwoordiging’ worden gesproken. Voor het kabinet was dit een argument om het parlement voorlopig zeer beperkte bevoegdheden te geven.

Hoe de Tweede Kamer toch haar positie opeiste? Door gewoon weer aan het werk te gaan en daarbij terug te vallen op vertrouwde routines en instrumenten. Veel kon de Kamer in de herfst van 1945 nog niet bereiken, maar wel meer dan de regering zich had voorgesteld. Er was hoe dan ook weer een Tweede Kamer en dat was 'hoe ’t behoorde te zijn'.

De herdenking op 25 september van de eerste naoorlogse vergadering van Tweede Kamer in de Oude Zaal van de Tweede Kamer. Vanaf 25:29 spreekt Carla Hoetink.

Meer weten? Neem contact op met

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.