Chinese enige kinderen verschillen nauwelijks van kinderen met broers en zussen

Enige kinderen voortgekomen uit de Chinese eenkindpolitiek die het land tot 2016 hanteerde, staan niet heel anders in het leven dan Chinese kinderen met broers of zussen. Dat blijkt uit onderzoek naar het psychologische welbevinden van Chinese kinderen door Helmut Warmenhoven, die op 24 september promoveert aan de Radboud Universiteit. ‘Lange tijd werd aangenomen dat enige kinderen ongelukkiger zouden zijn, maar een analyse van kinderen uit deze generatie laat zien dat er geen significante verschillen zijn met kinderen die wel een broer of zus hebben.’

Voor zijn promotieonderzoek bestudeerde socioloog Helmut Warmenhoven het persoonlijke welzijn van ruim 700 eerstejaarsstudenten met en zonder broers of zussen uit Zhuhai en Guilin, China. De studie werd uitgevoerd aan de hand van een vragenlijst, in combinatie met langere gesprekken met enkele tientallen studenten. Hoewel China tussen 1979 en 2015 een eenkindpolitiek voerde, waren er uitzonderingen in bepaalde regio’s en onder bepaalde omstandigheden. Daardoor kon Warmenhoven het sociale en psychologische welzijn van Chinese kinderen in verschillende situaties vergelijken.

Verschillen en oorzaken

Het beperkte verschil tussen de groepen heeft verschillende oorzaken, waaronder mogelijk de opvoeding, aldus Warmenhoven. ‘Hoewel Chinese kinderen uit deze generatie doorgaans enig kind waren, kwam het zelden voor dat ze alleen opgroeiden.’ Kinderen groeiden op met neefjes, nichtjes en andere kinderen uit de buurt, omdat ouders vaak beide aan het werk waren. Het uniforme onderwijs beperkt de verschillen in opvoeding nog verder. 

Verschillen zijn er wel, maar die zitten vooral in traditionele scheidslijnen, zoals tussen man en vrouw en platteland en stad. Warmenhoven: ‘Studenten die op het platteland zijn opgegroeid, zijn meer gericht op collectivisme en gelijkheid. Ze verwachten ook vaker dat ze in de toekomst in hetzelfde huis als hun ouders of schoonouders zullen wonen. Maar ook hier geldt dat er verder weinig verschil is. Waarschijnlijk omdat jongeren van het platteland naar dezelfde middelbare school gaan in de stad, en omdat de sociale media in China wijdverspreid en overal gelijk zijn.’

Verantwoordelijkheid

Uit het onderzoek bleek ook dat zowel mannen als vrouwen accepteren dat ze een zekere verantwoordelijkheid krijgen van zorg voor hun eigen ouders, alhoewel het in de praktijk nog steeds vaak een vrouw is die zulke zorg op zich neemt. Toch hopen veel ouders in China op een zoon, omdat ze denken dat ze juist daarmee verzekerd zijn van hun ouderdomszorg.

‘Er was echter ook een kleine, maar significante groep jonge mannen die vond dat de ouders van de vrouw niet hun verantwoordelijkheid waren. Dat kan voor problemen zorgen: werkende vrouwen die later een eigen gezin met kinderen moeten onderhouden, maar ook ouders en schoonouders moeten verzorgen met geen of weinig steun van de partner, kunnen daar flink wat druk uit ervaren.’ 

Warmenhoven vroeg de studenten naar hun levensloop, hoe ze in hun leven staan, en wat ze gelukkig maakt. De antwoorden suggereren dat het afschaffen van de eenkindpolitiek op korte termijn weinig verandert in het psychologische welzijn van kinderen. ‘Elke generatie wordt gevormd door zijn omgeving, met voor deze generatie ongekende rijkdom en sociale veranderingen. Ook andere omgevingsfactoren lijken een grotere rol te spelen. Maar of ze nou wel of niet broers of zussen hebben, maakt niet direct het verschil voor deze factoren.’

Meer weten? Neem contact op met

  • Helmut Warmenhoven, hwarmenhoven [at] gmail.comclass="externLink" 
  • Persvoorlichting & wetenschapscommunicatie Radboud Universiteit, 024 3616000, media [at] ru.nl

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.