Ondanks het historische belang wordt middeleeuwse meteorologie vaak over het hoofd gezien in academisch onderzoek. Om deze leegte op te vullen, hebben Andreas Lammer, universitair hoofddocent aan het Center for the History of Philosophy and Science (CHPS) en professor Beate Fricke van de Universiteit van Bern samen een boek over dit onderwerp samengesteld. Hun werk is gepubliceerd als een editie van Das Mittelalter, het onderzoeksblad van de Duitse Vereniging voor Mediëvisten.
In dit boek onderzoeken Lammer en Fricke hoe weersverschijnselen zoals bliksem en kometen een cruciale rol speelden in de ontwikkeling van kennis in verschillende culturen en periodes tijdens de Middeleeuwen. Deze natuurlijke gebeurtenissen waren zowel aanleiding als doel van wetenschappelijke onderzoek en hadden ook een diepe religieuze betekenis. Dit beïnvloedde op zijn beurt zowel de creatie als de interpretatie van wetenschappelijke theorieën verder.
Om deze verschillende dimensies van middeleeuwse meteorologie vast te leggen, hebben Lammer en Fricke acht interdisciplinaire en transdisciplinaire bijdragen verzameld. Deze essays bieden waardevolle inzichten in de evolutie van meteorologische kennis binnen zowel Arabische als Latijnse wetenschappelijke tradities in de middeleeuwen. De onderwerpen variëren van de relatie tussen weersvoorspellingen en economische voorspellingen in het werk van de Jemenitische astronoom al-Ašraf ʿUmar, tot de integratie van ethiek en ecologie in de Arthurverhalen in de twaalfde en dertiende eeuw. Dit boek, dat acht eeuwen en twee continenten beslaat, biedt een rijke verkenning van middeleeuwse meteorologie.
Andreas Lammer: “Het boek is het resultaat van een geweldige samenwerking met collega’s uit verschillende gebieden van de middeleeuwse studies. Het was een waar genoegen om samen met hen te werken aan een onderwerp dat, zo lijkt het mij, enigszins ‘in opkomst’ is. Er valt nog veel meer te ontdekken, en ik hoop dat ons boek anderen zal inspireren om zich te verdiepen in de geschiedenis van de meteorologie.”
Het boek is gepubliceerd in open access en kan gratis gelezen en gedownload worden via de website van Heidelberg University Publishing.
De rol van water
Daarnaast hebben Lammer en Colin Murtha, promovendus bij het CHPS, bijgedragen aan een hoofdstuk in het boek The Elements in the Medieval World, Interdisciplinary Perspectives: Water. Dit eerste deel in de boekenreeks Elements, Nature, Environment (tevens geredigeerd door Lammer) onderzoekt de essentiële rol van water in het middeleeuwse leven en de wetenschap.
In hun hoofdstuk richten Lammer en Murtha zich op de ontwikkeling van theorieën over de watercyclus in de vroege islamitische filosofie. Samen onderzoeken ze hoe islamitische filosofen worstelden met fundamentele vragen zoals: Hoe stijgt waterdamp op terwijl andere vormen van water omlaag vallen? Waarom zijn er verschillende soorten neerslag? Waarom blijven rivieren stromen? En waarom is de zee zout? Dit werk benadrukt opnieuw het belang van meteorologie om de ontwikkeling van de middeleeuwse wetenschap te begrijpen.
Meer informatie over het boek vind je op de website van uitgeverij Brill.