Inmiddels is in het curriculum Geneeskunde en Biomedische wetenschappen al een paar jaar ruimte voor het keuzevak ‘groene geneeskunde’. ‘Je leert op een andere manier kijken naar je vak’, zegt Sifra Eigenraam, een van de docenten. Ze verwacht dat het vak studenten zal gaan inspireren. ‘Bijvoorbeeld dankzij de rondleiding naar de ‘groene operatiekamer’.
Met operaties gaat een hele berg afval gepaard, zelfs bij relatief eenvoudige ingrepen. Eigenraam wijst op de gestandaardiseerde setjes met operatiespullen, zoals spuiten, handschoenen en naalden. ‘In sommige gevallen wordt niet alles uit de set gebruikt, maar omdat het setje is geopend, moet je de rest weggooien omdat het niet steriel meer is. Met kleinere setjes, voor alleen spullen die je nodig hebt, is mogelijk al winst te halen.’
Klimaatimpact in het onderwijs
‘De meest duurzame zorg is de zorg die je niet hoeft te leveren’, zegt Eigenraam. En vaak kun je geleverde zorg afschalen. ‘We kunnen er nog beter over nadenken of een patiënt wel naar het ziekenhuis moet komen voor een consult. Als je het digitaal kunt doen, is er minder verkeer. En je kunt afwegen om de behandeling te geven met apparaten thuis.'
De uitdaging is om bij medische keuzes niet alleen naar effectiviteit te kijken, maar ook naar de milieu-impact. ‘Als dezelfde gezondheidswinst met minder belasting voor het milieu bereikt kan worden, heeft dat natuurlijk de voorkeur’, zegt Eigenraam. Hierin wordt altijd nog rekening gehouden met de voorkeuren van de patiënt, zodat de zorg voor iedereen toegankelijk blijft.
Duurzamere zorg
Met meer onderzoek kan de zorg niet alleen effectiever, maar ook duurzamer worden. Zo wijst Eigenraam op een recent gepubliceerd artikel over de milieu-impact van bypassoperaties. De grootste bijdragen aan de uitstoot van deze ingreep kwamen van wegwerpproducten op de operatiekamer, energieverbruik en woon-werkverkeer van personeel.
Tim Stobernack, één van de onderzoekers achter het artikel, onderstreept het belang van de resultaten van het onderzoek: ‘Door materialen slimmer in te zetten, over te stappen op hernieuwbare energie en duurzaam vervoer voor medewerkers, patiënten en bezoekers te stimuleren, kunnen we de milieu-impact van de zorg aanzienlijk verkleinen.’
Groene geneeskunde is een van de thema’s van de Radboud Impact Day. Hugo Touw en Tim Stobernack, samen met Maarten Manten de initiatiefnemers van de cursus, vragen dan aandacht voor klimaatimpact in het medisch onderwijs. Eigenraam: ‘De cursus die we nu aanbieden is facultatief. Ik denk dat het belangrijk is om duurzaamheid meer te integreren binnen de medische opleidingen. Groene geneeskunde is een verrijking voor iedere medische professional in spé.’
Dinsdag 3 juni, 12.00 – 17.00 uur: Radboud Impact Day: Met onder meer een lunchprogramma over ‘duurzaamheid in het medisch onderwijs’.