Winnaar Hermesdorfprijs 2023: Platform Diversiteit in Geslacht en Gender
De vraag naar transgenderzorg stijgt de laatste jaren snel. Er zijn wachtlijsten van tot wel drie jaar, met steeds grotere druk op zorgverleners. Tegelijkertijd is de maatschappij bikkelhard voor iedereen die afwijkt van ‘traditionele’ gendernormen. Daarom werd er reikhalzend uitgekeken naar een rapport van het Platform Diversiteit in Geslacht en Gender, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, dat dit voorjaar verscheen. Het rapport was een samenwerking tussen de Radboud Universiteit en het Radboudumc.
In het rapport gaan de onderzoekers uitgebreid in op de achterliggende redenen van de toename van de vraag naar transgenderzorg in Nederland. Deze samenwerking tussen het Radboudumc en de Faculteiten der Letteren en Managementwetenschappen combineert verschillende theoretische invalshoeken en inzichten uit talloze focusgesprekken met analyses van interacties op sociale media. Uit de conclusies blijkt dat er nog geen volwaardige plek voor trans personen is in de maatschappij. Ook is de toon van het debat verhard, en de acceptatie afgenomen. In het kader van de wachtlijsten werd duidelijk dat er momenteel alleen binnen de medisch klinische zorg voldoende ‘specialistische kennis, aandacht en zorg' is. Daarom verwijst de eerstelijn als eerste door naar klinisch specialisten in umc’s, omdat kennis in zowel somatische als geestelijke eerste en tweede lijn en de zorgketen vaak nog ontbreekt of gebrekkig is.
De onderzoekers gaven in hun rapport verschillende aanbevelingen. Hieruit blijkt dat een oplossing voor acceptatie op verschillende plekken in de maatschappij ligt. Daarnaast kan de zorgketen op meerdere plekken een oplossing bieden voor de zorg voor trans personen. Voor, tijdens en na de publicatie waren Enny Das, Chris Verhaak en andere onderzoekers van het Platform te vinden in alle landelijke media zodat het rapport de aandacht kreeg dat het verdient, en om foutieve aannames uit de maatschappij, de politiek en het debat te ontkrachten. Transgenderisme is geen modetrend, en genderdysforie ontstaat niet door sociale media of vrienden. De onderzoekers hebben met hun optreden in de media steeds de nuance opgezocht en denkwijzen van diezelfde media ontkracht door de oplossing in een breder perspectief te zetten; niet alleen in klinische oplossingen en niet alleen bij trans personen zelf. Dat is te danken aan alle onderzoekers betrokken bij het platform: Hedi Claahsen, Enny Das, Anke Oerlemans, Wyke Stommel, Chris Verhaak, Mieke Verloo, Anna van der Vleuten en Marion Wasserbauer. Aan het rapport hebben daarnaast ook nog Aafke Uilhoorn, Charlie Loopuijt, Ilona Plug en Wolter de Boer meegewerkt.
