Enorme bomkraters, vervuiling en resten van niet-geëxplodeerde munitie. De oorlog in Oekraïne verwoest behalve mensenlevens, ook enorme gebieden landbouwgrond. Samen met collega’s uit Oekraïne, becijferde Killian McCarthy, universitair hoofddocent Strategie, de schade.
Oekraïne heeft veel landbouwgrond en is een belangrijke speler op de voedselmarkt. Maar bommen, raketten, zware militaire voertuigen en mijnen hebben grote stukken grond verwoest en vervuild. Ook als oorlog voorbij is, zal het lang duren voor die schade is hersteld, vertelt Killian McCarthy. Dit onderzoek over landbouwgrond in Oekraïne lijkt een beetje een anomalie. Veel van zijn onderzoek gaat over strategische vraagstukken als fusies en overnames. Maar als econoom houdt hij zich ook bezig met beleidsvraagstukken zoals het witwassen van geld en belastingconcurrentie.
Onderzoekers van de afdeling Geografie in Oekraïne zijn het project gestart. Zij probeerden de fysieke schade aan de landbouwgrond in kaart te brengen. Hoe zit het met de vervuiling door munitieresten? Hoe diep zijn de kraters? Belangrijke vragen, aldus McCarthy. ‘Ik wilde graag de economische kant in beeld brengen. Wat kost het om al die verwoeste grond te herstellen?’ Charkiv, de miljoenenstad in het noordoosten grenzend aan Rusland, ligt al drie jaar onder vuur. De onderzoekers berekenden dat in de regio Oblast Charkiv ongeveer 162.294 hectare landbouwgrond – een gebied zo groot als Londen – verwoest is. Herstel kost ongeveer twee miljard dollar rekenden ze voor.
Hoe hebben jullie dat onderzocht?
‘Mijn collega’s uit Oekraïne hebben satellietfoto’s van voor en na de oorlog bestudeerd. Met behulp van bodemmonsters en AI-rekentools hebben ze uitgerekend hoe groot het verwoeste gebied is. Oekraïne is een onvoorstelbaar groot land. De Oblast Charkiv alleen al is groter dan België. De tien meest beschadigde landbouwregio’s in Oekraïne zijn samen groter dan alle landbouwgrond van Frankrijk en Duitsland samen.’
