Hoe kunnen hulpverleners cliënten online laten weten dat ze er mogen zijn?

05 juni 2025 Onderzoeksbericht

In mentale hulpverlening is het ontzettend belangrijk: de cliënt bevestigen en diegene laten weten dat die er mag zijn als mens. Maar op welke manieren kun je dit als hulpverlener overbrengen, juist in tijden van digitalisering? Dat onderzoekt taalwetenschapper Maartje Roodzant. ‘Ook voor hulpverleners kunnen online gesprekken spannend zijn.’

Psychiater Anna Terruwe onderzocht het jarenlang: welke rol speelt bevestiging, het laten weten dat iemand er mag zijn als mens, in het voorkomen én behandelen van mentale klachten? Later in haar leven kwam ze tot het inzicht dat bevestiging niet alleen in de psychiatrie, maar in vrijwel ieder domein, van communicatie tot de politiek, onmisbaar is.

Het Dr. Anna Terruwe fonds, een fonds op naam binnen het Radboud Fonds, houdt het gedachtegoed van de grondlegger van de bevestigingsleer levend door onderzoek naar bevestiging te ondersteunen. Maartje Roodzant, promovendus bij het Centre for Language Studies, is een van de wetenschappers die met steun van het Anna Terruwe fonds zulk onderzoek verricht. Ze onderzoekt hoe hulpverleners in communicatie met cliënten bevestiging kunnen overbrengen.

100 keer luisteren

Hoewel Roodzant pas sinds vorig najaar met haar promotietraject bezig is, heeft ze al nieuwe inzichten opgedaan. ‘Op dit moment werk ik aan een artikel over het gebruik van complimenten in telefoon- en chatgesprekken van een alcohol- en drugsinformatieservice. Het viel me op dat complimenten door hulpverleners in chat soms anders ingezet worden dan in telefoongesprekken. In chatgesprekken zien we bijvoorbeeld dat er in de openingen veel complimenten worden gegeven, terwijl dit in telefoongesprekken niet gebeurt. Dit heeft te maken met de eigenschappen van de communicatie media.Ik onderzoek hoe complimenten in beide settings functioneren binnen het gesprek, en hoe ze bijdragen aan zowel het geven van bevestiging als aan de specifieke doelen van de counseling service.’

In het vervolg van haar project zal Roodzant ook andere mogelijke uitingen van bevestiging onderzoeken, in verschillende vormen van online en face-to-face mentale hulpverlening. ‘Bij iedere bron van data moet ik met andere dingen rekening houden’, legt Roodzant uit. Daardoor kan het gebeuren dat ze wel 100 keer hetzelfde geluidsfragment luistert. ‘Wat is de rol van beurtwisselingen tussen de hulpverlener en de cliënt en wat betekenen gespreksstiltes?’

Bij face-to-face gesprekken is er nóg meer om te bestuderen. Denk aan gezichtsuitdrukkingen of handgebaren. ‘Die bronnen zijn alleen lastiger te vergaren, omdat niet iedereen erop zit te wachten om zulke gevoelige gesprekken met een hulpverlener te laten filmen.’

Genoeg mogelijkheden?

Juist in een tijd waarin digitale hulpverlening in de vorm van chats of videocalls steeds vaker plaatsvindt, is het voor hulpverleners belangrijk zicht te hebben op hoe bevestiging in deze digitale gesprekken daadwerkelijk gebeurt. ‘Voor hulpverleners kan dit soms spannend zijn. Hebben ze online wel genoeg mogelijkheden om dat gevoel over te brengen? Met mijn onderzoek hoop ik hierin inzicht te kunnen bieden.’

Op de hoogte blijven van ons onderzoeksnieuws?

Volg ons op Instagram: @radboud.onderzoek

Foto: Brooke Cagle via Unsplash

Contactinformatie

Organisatieonderdeel: Faculteit der Letteren, Centre for Language Studies
Thema: Media & Communicatie, Zorg & Gezondheid